Categoriearchief: goed en kwaad

Is het goed óf kwaad of is het goed én kwaad? Vind je eigen antwoord bij het lezen van de volgende columns.

synchroniciteit

Het begrip synchroniciteit is door de psychiater Jung geïntroduceerd om het betekenisvolle verband aan te geven tussen gelijktijdig optredende gebeurtenissen. Bijvoorbeeld: Je leest een boek. Je wordt gebeld. De beller begint zonder dat je daar aanleiding toe geeft te praten over het onderwerp waarover je aan het lezen was. Ik heb nog een andere vorm van synchroniciteit ontdekt. Soms trekken ogenschijnlijk tegenstrijdige aspecten van een onderwerp gelijktijdig mijn aandacht. Bij nadere beschouwing blijken ze dan een betekenisvol verband te hebben. Zo word ik de laatste dagen voortdurend geconfronteerd met de tegenstrijdigheid van aan de ene kant de hebzucht en machtshonger van dictators en extremisten en aan de andere kant hun betrokkenheid bij familie en vrienden. Terwijl ik dit tot me door laat dringen zie ik het betekenisvolle verband. Ieder mens herbergt goed en kwaad in zich. Het is belangrijk dat ik de maatschappelijke gevolgen van beide aspecten beoordeel zonder ze spiritueel op een weegschaal te willen leggen.

Zie ook: een schokkende vraag

 

goed en kwaad

Wanneer je alleen oog hebt voor het goede in de wereld raak je verontrust zodra je met het kwade wordt geconfronteerd. Wanneer je alleen oog hebt voor het kwade word je bang dat je nooit het goede zult leren kennen. Beter is het om ogen en oren open te houden voor goed en kwaad. Door zowel het goede als het kwade in tedere rust te beschouwen ontdek je wat goed en kwaad met elkaar verbindt.

 

arrogante positivisten

Ik erger me aan arrogante positivisten. Aan hen die zich het positieve in de wereld toe-eigenen alsof ze het zelf hebben uitgevonden. Die zich slechts openstellen voor berichten welke passen bij dit gevoel, zich afsluiten voor de verschrikkingen in de wereld en zich opsluiten in een informatiebubbel waar alles mooi en vredig lijkt.

Zie ook:
arrogantie
de arrogante mens
zelfgenoegzaam

 

gewetenloze maatschappij

Met je geweten toets je emotioneel en rationeel of iets goed is of fout. Voor de emotionele toetsing is het belangrijk dat je jezelf bewust bent van je verdriet en plezier en dat je jezelf kunt inleven in de gevoelens van anderen. Voor de rationele toetsing is het belangrijk dat je over persoonlijke normen en waarden beschikt. Als het goed is hebben deze zich ontwikkeld tijdens je opvoeding en in je contacten met de cultuur waarin je leeft. Helaas zwakt het geweten, dat besloten ligt in de cultuur, steeds verder af. Het woord geweten is ontleend aan het Latijnse conscientia, van con ‘samen’ en scientia ‘het weten’. Ons gemeenschappelijk ge-‘weten’ zwakt af door de afnemende invloed van religieuze en sociale ideologieën. Alleen wanneer we een nieuw referentiekader realiseren zal het geweld dat opleeft in een gewetenloze maatschappij stoppen.

Zie ook: ethisch reveil

 

als ik god was

Hoe vaak wordt er niet gezegd: Als ik god was dan zorgde ik dat er geen oorlog meer was. Hoe mooi dit verlangen ook is, wanneer ik god was zou ik hier niet voor kiezen. Het zou het bestaansrecht van het mooie en het goede onderuit halen. Het leven bestaat uit het goede én het kwade. Ik zou iets anders doen. Ik zou zorgen dat de mens vaker kritisch naar zichzelf zou kijken. Door zelfreflectie en zelfkritiek leer je wat de waarde is van goed en kwaad. Krijg je inzicht in wat goed en kwaad overtreft.

 

een schokkende vraag

De algemene religieuze opvatting is dat het goede wordt beloond in een leven na de dood en dat het kwade wordt bestraft. In deze opvatting dien je te kiezen voor het goede, jezelf te ‘bekeren’, jezelf naar het goede te keren. Stel dat dit waar is dan ontstaat er een probleem. Oorlogsmisdadigers als Joseph Goebbels en Reinhard Heydrich waren liefhebbende vaders voor hun kinderen. Je zou kunnen zeggen dat ze voor het goede kozen. Ze deden in hun ogen niets fout. De misdaden die ze volgens ons pleegden waren volgens hen geen keuze maar een noodzakelijk kwaad ter bescherming van het goede. Stel dat ze daadwerkelijk goede vaders waren, hebben ze dan evenveel recht op hemels geluk als jij en ik of wordt het gewicht van hun goede en slechte daden in een goddelijke rechtszaak tegen elkaar afgewogen? Gelukkig ben ik geen godsdienstig mens en hoef ik deze vraag niet te beantwoorden.

Zie ook: synchroniciteit