Categoriearchief: de kunst van het denken

Denken wordt door degenen die op zoek zijn naar de spirituele beleving vaak weggezet als iets dat je zoveel mogelijk moet vermijden. Echter ook het denken, op de juiste manier toegepast, leidt naar verlichting. Belangrijkste is dat je tot op de kern van een onderwerp leert door te vragen. Zie daarom ook de categorie de yoga van het vragen.

visionairs

Waar de wereld behoefte aan heeft zijn visionairs. Denkers die maatschappelijke processen kunnen doorzien en overzien en die de inzichten die ze krijgen helder en duidelijk kunnen communiceren. Geen denkers die tegenstellingen versterken maar die met een open geest in het leven staan. Die inclusief, parallel en voor- en achteruit in de tijd kunnen denken.

Zie ook:
inclusief denken
parallel denken
minimalistisch denken
halve oplossingen
eudaimonía
gyroscopie
intuïtie

reflecteren

Al vanaf mijn puberteit reflecteer ik vragenderwijs op het leven. Zodra ik merk dat me iets dwars zit of dat een bepaald onderwerp wel erg vaak op mijn pad komt probeer ik het te ontrafelen en tot de kern door te dringen. Zoals een vis pas de waarde van water kent wanneer hij op het droge ligt heb ik de weerbarstigheid van een onderwerp nodig om bij de kern te komen. Ik moet er moeite voor doen. Nu eens doordat ik niet-reactief mijn aandacht op een onderwerp gericht moet zien te houden. Dan weer doordat ik een onderwerp stap voor stap moet ontleden.

Zie ook:
zelfreflectie
zelfkritiek
de hoop op meer
Waarom al die moeite?

parallel denken

Veel van onze problemen worden veroorzaakt doordat we lineair denken, in nullen en enen. Iets is goed of fout. Dit heeft grote gevolgen. Een misrekening in het begin leidt tot een foute conclusie aan het einde. In plaats van lineair te denken zouden we vaker parallel moeten denken. Hierbij overzie en volg je gelijktijdig meerdere gedachtelijnen naast elkaar. Kwantum computers kunnen dit. De vraag is of zij ons daardoor zullen overvleugelen. Dit hoeft niet te gebeuren. Grote denkers in het verleden hebben laten zien dat ook de menselijke geest in staat is om een breed aandachtsgebied te overzien. Om dit vermogen te versterken zullen we ons moeten richten op de kunst van het denken. De rust en tijd nemen om niet-reactief te reflecteren op gedachten en gevoelens.

Zie ook:
inclusief denken
minimalistisch denken
gerechtelijke dwaling
gyroscopie
visionairs
Wat drijft mij voort?
proza of poëzie
los-laten

crisisgevoel

Hoe ga je om met een aanhoudend gevoel van crisis? Laat ik vertellen hoe ik met de coronacrisis omga. De belangrijkste stap heb ik eigenlijk al gezet voordat de crisis begon. Ik heb altijd alles wat mij emotioneel en verstandelijk in de weg stond proberen te begrijpen en los te laten. Dit helpt me nu bij de verwerking van de stortvloed van informatie over de crisis. Daarnaast richt ik me gevoelsmatig zo min mogelijk op het verleden of op de toekomst en zoveel mogelijk op het hier en nu, op het kleine dat me doet genieten van het moment. Dit lukt me niet altijd maar voor nu red ik me ermee.

Hoe waar is de waarheid?

De betekenis van waarheid is ‘de vaststaande, zuivere, slechts op één manier te interpreteren werkelijkheid’. Maar staat de waarheid wel vast en wat is de zuivere waarheid? Is de waarheid niet slechts een illusie die we creëren om niet geconfronteerd te hoeven worden met onzekerheid en is het niet zo dat we iets voor waar aannemen omdat nepnieuws, complottheorieën en emotionele opwinding minder moeite kosten dan nadenken over wat waar is? Wat maakt het nadenken over wat wel of niet waar is de moeite waard? Zul je door het vinden van de waarheid meer controle krijgen op het leven of zul je ontdekken dat de waarheid meerdere gezichten heeft en is dat de enige waarheid, de zuiverende waarheid?

Zie ook:
waarheid
vooronderstelling
rationeel of emotioneel
mindfucker
godsbeeld

zelfbewustzijn

Met ons denken controleren en corrigeren we de instinctieve impulsen en emotionele processen in onze hersenen. We kunnen met ons denken meer dan dat. Door zelfreflectie en zelfkritiek worden we ons ook bewust van het individuele karakter van onze gedachten en gevoelens, van ons ‘zelf’. Door dit zelfbewustzijn in een steeds breder perspectief te plaatsen worden we ons zelfs bewust van de grens van ons fysieke bestaan. Soms overschrijden we deze grens en worden we ons bewust van het zelf, van dat wat ons bevat en omvat.

aandacht

Ik heb regelmatig het woord aandacht gebruikt zonder me te verdiepen in de betekenis. Deze blijkt te lopen van geconcentreerd je gedachten op iets richten tot oplettend luisteren en observeren. Deze twee betekenissen vertegenwoordigen twee fases in de spirituele bewustwording. In de eerste fase denken we geconcentreerd na over vragen als Wie ben ik? en Waarom leef ik? In de tweede fase verlaten we de wereld van gedachten en richten ons, luisterend en observerend, op de wereld binnen en buiten ons. De aandacht verschuift van denken naar contemplatie en beschouwing.

Zie ook:
contemplatie
concentreren