Categoriearchief: democratie

Laten we de democratie beschermen en krachtiger maken voordat dictators de macht grijpen.

dualisme

Ik twijfel of we meer dualisme moeten willen in de Tweede Kamer, een duidelijker scheiding tussen het Kabinet dat regeert en de Tweede Kamer die controleert. We hebben al instituten zoals de Eerste Kamer en de Ombudsman om de wetgevende macht van het Kabinet en de macht van uitvoeringsinstanties te controleren.

Ik ben er voorstander van dat we hun controlerende macht versterken. Bijvoorbeeld door de Eerste Kamer niet alleen nieuwe wetten te laten toetsen aan bestaande wetten maar ook aan normen van billijkheid en redelijkheid en niet aan eigen politieke standpunten. We zouden ook de reacties van klokkenluiders binnen de overheid beschikbaar moeten stellen aan een organisatie die breder is en meer bevoegdheden heeft dan de Ombudsman.

Waarom? In tegenstelling tot veel andere landen hebben we in Nederland een brede volksvertegenwoordiging, verdeeld over een groot aantal politieke partijen. Dit heeft een cultuur doen ontstaan waarin coalitie en oppositie gedwongen zijn compromissen te sluiten. Wanneer we kiezen voor meer dualisme zal dat de politieke cultuur verharden met als gevolg polarisatie en minder bereidheid compromissen te sluiten.

Zie ook:
frauderende politici
polarisatie
principieel
Het einde van de democratie?

bashen

Ik heb me geërgerd aan het bashen van Rutte, het verbale inbeuken op hem. Wat ik miste in het politieke debat was begrip. Je kunt Rutte bestempelen als leugenaar maar je kunt je ook verdiepen in zijn verklaring dat hij zich een bepaalde uitspraak niet kan herinneren. Ik kan me dat voorstellen. In zijn positie moet hij stapels documenten lezen en ontelbare gesprekken voeren. Bovendien is hij als persoon sterk gericht op het bereiken van consensus en minder op details. Hij legt zich niet gelijk vast op een uitspraak of standpunt maar zoekt in een informele sfeer naar het gezamenlijk belang. Door deze flexibiliteit weet hij compromissen te sluiten. Zij vormen het hart van onze democratie. Om compromissen te kunnen sluiten moet je wel vrijuit kunnen brainstormen en moet duidelijk zijn wanneer dit wel of niet kan. Dat was in dit geval niet duidelijk omdat de rol van verkenner niet vast ligt.

Zie ook:
een nieuw gezegde
Het einde van de democratie?
principieel

misbruik van het recht

Het recht zoals wij dat kennen is de erfenis van vele generaties die met wet- en regelgeving de basis hebben gelegd voor onze democratie. De gezondheid van een democratie kun je aflezen uit het misbruik dat van het recht wordt gemaakt. Op dit moment groeit het misbruik. Individuen en belangengroepen zoeken via de rechterlijke macht de mazen in de wet op om politieke standpunten door te drukken. Politiek hoort niet bij de rechterlijke macht. Het is de taak van democratisch gekozen politici om nieuwe overtuigingen in de samenleving te toetsen aan bestaande wet- en regelgeving en de wet eventueel aan te passen. Het feit dat belangengroepen links en rechts de politiek passeren wekt twijfel aan de vakbekwaamheid van politici en ambtenaren.

Zie ook:
the rule of law
schandpaal
kantelpunt in de democratie

achtervoegsel -loos

De betekenis van het achtervoegsel -loos is ‘zonder’ zoals in machteloos. Ik heb soms het gevoel dat ik machteloos sta tegenover de gevolgen van mijn ziekte, de pandemie en het verlies van democratische waarden in de wereld. Desondanks ontstaat er binnen mezelf iets bijzonders. Bijzonder omdat zonder de ballast van het verlangen naar macht, naar invloed en controle, er ongewone mogelijkheden ontstaan. Ongewoon stamt van het werkwoord wennen. Doordat ik verlies wat ik gewend was ontstaat ruimte voor nieuwe gebeurtenissen en ervaringen.

democratisch misverstand

Het is een hardnekkig misverstand dat het in een democratie altijd de meerderheid is die beslist. Niets is minder waar. Het zijn vaak minderheden die, door de publieke opinie te manipuleren, de wetgevende, controlerende en uitvoerende macht naar hun hand zetten. Neem de reformatie in de zestiende eeuw. Het was een kleine minderheid van protestanten die in een brede volksbeweging de macht greep en via het recht de katholieke meerderheid haar wil oplegde. Katholieken werden maatschappelijk en politiek gemarginaliseerd door hen weg te zetten als landverraders die heulden met de vijand, met de paus en met de bezetter Philips de tweede. Getalsmatig was het in onze tijd een minderheid van kiezers die voor Trump koos. Door zijn tegenstanders, de media en overheidsinstellingen zwart te maken met leugens en verdachtmakingen wist hij de publieke opinie te manipuleren en de macht te grijpen waarna hij door de benoeming van een conservatieve rechter onevenredig grote invloed kreeg op het Supreme Court.

de ondergang van onze democratie

De westerse democratie staat op omvallen. Door de bevolkingsgroei en globalisering herkent de individuele burger zich niet meer in het politieke proces dat in Amerika vastloopt in polarisatie en in Europa in stroperige besluitvorming. Dit ondergraaft niet alleen onze democratie. We verliezen ook de democratische voorbeeldfunctie die we decennialang hebben gehad. Er ontstaat een leegte die wereldwijd wordt opgevuld door dictators. Autocraten die na manipulatie van verkiezingen zeggen te spreken namens het volk en misschien straks ook namens ons.

Zie ook:
de val van het westen
democratische waarden en voorwaarden

democratische waarden en voorwaarden

Een democratie houdt op te bestaan wanneer ze haar innerlijke beschaving verliest die bestaat uit met elkaar gedeelde waarden als: vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, zeggenschap, inclusief denken en de bereidheid compromissen te sluiten. De overheid dient deze waarden te beschermen. Hiervoor dient zij aan de volgende voorwaarden te voldoen: openheid, toegankelijkheid, vrije verkiezingen, scheiding van kerk en staat en scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Ook dient zij ruimte en bescherming te bieden aan onafhankelijke kennisontwikkeling en waarheidsvinding. Wanneer een democratie deze waarden en voorwaarden laat verslappen wordt zij een prooi van graaiers, narcisten en machtswellustelingen.

Zie ook:
inclusief denken
de ondergang van onze democratie