Categoriearchief: democratie

Laten we de democratie beschermen en krachtiger maken voordat dictators de macht grijpen.

Compromissen zijn het bindmiddel van een democratie. Zie daarom ook de categorie polarisatie en compromissen.

culturele erfenis

Het gedachtegoed van onze voorouders en hun vrijheidsstrijd zijn belangrijk voor onze ontwikkeling als individu en voor het ontstaan en voortbestaan van onze democratie. Dit verleden is geen garantie voor de toekomst. Het kan verdampen in heropvoedingskampen zoals in China en in fundamentalistische scholen zoals in Islamitische landen. Om de kracht van het verleden te kunnen blijven benutten zullen we daarom met meer overtuiging dan ooit aan onze kinderen de kernwaarde van de cultuur moeten overdragen: ‘Het ontwikkelen van een vrije wil door middel van zelfreflectie en zelfkritiek.’

Zie ook:
China en Europa
Afghanistan
als ik god was
Socrates
zelfreflectie
zelfkritiek

Afghanistan

Waarom falen democratiseringsprocessen zo vaak? Is het de hebzucht van autocraten en oligarchen die de nieuwe machtsstructuur gebruiken om zichzelf, vrienden en familie te verrijken? Of lopen ze vast in religieuze en culturele tradities, in van generatie op generatie overgedragen denk- en handelwijzen? Was het realistisch om met een eeuwenlange geschiedenis van in de bergen, religie en kleine gemeenschappen genestelde krijgsheren te denken dat Afghanistan in minder dan één generatie kon worden gedemocratiseerd?

Zie ook:
doel
culturele erfenis

China en Europa

Zowel China als Europa maakten rond 450 voor Chr. een belangrijke culturele omwenteling mee. In China ontstond het keizerrijk met Confucius als belangrijke filosoof en in Europa de Atheense democratie met de filosoof Socrates. Socrates heeft met zijn kritische vraagstijl de basis gelegd voor de groei van de westerse democratie en van het westers individualisme. De Europese cultuur wordt nog altijd gekleurd door het voorbeeld dat hij voor veel van zijn tijdgenoten was, zoals het belang dat wij hechten aan zelfreflectie en vrije meningsuiting. Confucius heeft met zijn filosofie van harmonie en sociale deugden de basis gelegd voor de orde in het keizerrijk en in het communisme. Ook de hedendaagse Chinese cultuur wordt nog altijd door zijn gedachtegoed gekleurd, zoals de individuele inzet voor het collectieve belang.

Zie ook:
Confucianisme
culturele erfenis

onheilsprofeet

De bijbelse onheilsprofeet Jesaja waarschuwde niet alleen voor het onheil dat de Joden te wachten stond maar gaf ook aan dat ze verlost zouden worden wanneer ze trouw zouden blijven aan God. Ben ik een onheilsprofeet? Ook ik waarschuw voor onheil. Voor wat er met het klimaat en de democratie kan gebeuren wanneer we niets doen. In tegenstelling tot Jesaja zeg ik niet dat je trouw moet blijven aan God maar dat je het geluk vindt door je open te stellen voor je goddelijke aard. Je hoeft hier niet mee te wachten. Je kunt dit nu al doen en tegelijkertijd iets doen aan wat de wereld en de mens bedreigt.

Zie ook:
doemdenker
apocalyps
de ultieme test
drie verantwoordelijkheden

dualisme

Ik twijfel of we meer dualisme moeten willen in de Tweede Kamer, een duidelijker scheiding tussen het Kabinet dat regeert en de Tweede Kamer die controleert. We hebben al instituten zoals de Eerste Kamer en de Ombudsman om de wetgevende macht van het Kabinet en de macht van uitvoeringsinstanties te controleren.

Ik ben er voorstander van dat we hun controlerende macht versterken. Bijvoorbeeld door de Eerste Kamer niet alleen nieuwe wetten te laten toetsen aan bestaande wetten maar ook aan normen van billijkheid en redelijkheid en niet aan eigen politieke standpunten. We zouden ook de reacties van klokkenluiders binnen de overheid beschikbaar moeten stellen aan een organisatie die breder is en meer bevoegdheden heeft dan de Ombudsman.

Waarom? In tegenstelling tot veel andere landen hebben we in Nederland een brede volksvertegenwoordiging, verdeeld over een groot aantal politieke partijen. Dit heeft een cultuur doen ontstaan waarin coalitie en oppositie gedwongen zijn compromissen te sluiten. Wanneer we kiezen voor meer dualisme zal dat de politieke cultuur verharden met als gevolg polarisatie en minder bereidheid compromissen te sluiten.

Zie ook:
frauderende politici
polarisatie
principieel
Het einde van de democratie?

bashen

Ik heb me geërgerd aan het bashen van Rutte, het verbale inbeuken op hem. Wat ik miste in het politieke debat was begrip. Je kunt Rutte bestempelen als leugenaar maar je kunt je ook verdiepen in zijn verklaring dat hij zich een bepaalde uitspraak niet kan herinneren. Ik kan me dat voorstellen. In zijn positie moet hij stapels documenten lezen en ontelbare gesprekken voeren. Bovendien is hij als persoon sterk gericht op het bereiken van consensus en minder op details. Hij legt zich niet gelijk vast op een uitspraak of standpunt maar zoekt in een informele sfeer naar het gezamenlijk belang. Door zijn flexibiliteit weet hij compromissen te sluiten. Deze vormen het hart van onze democratie. Om compromissen te kunnen sluiten moet je vrijuit kunnen brainstormen en moet duidelijk zijn wanneer dit wel of niet kan. Dat was in dit geval niet duidelijk omdat de rol van verkenner niet vast ligt.

Zie ook:
een nieuw gezegde
Het einde van de democratie?
principieel

misbruik van het recht

Het recht zoals wij dat kennen is de erfenis van vele generaties die met wet- en regelgeving de basis hebben gelegd voor onze democratie. De gezondheid van een democratie kun je aflezen uit het misbruik dat van het recht wordt gemaakt. Op dit moment groeit het misbruik. Individuen en belangengroepen zoeken via de rechterlijke macht de mazen in de wet op om politieke standpunten door te drukken. Politiek hoort niet bij de rechterlijke macht. Het is de taak van democratisch gekozen politici om nieuwe overtuigingen in de samenleving te toetsen aan bestaande wet- en regelgeving en de wet eventueel aan te passen. Het feit dat belangengroepen links en rechts de politiek passeren wekt twijfel aan de vakbekwaamheid van politici en ambtenaren.

Zie ook:
the rule of law
schandpaal
kantelpunt in de democratie