Categoriearchief: niet-reactief

Niet-reactief: niet oordelen, niet reageren.

energie

Volgens wetenschappers zijn energie en materie twee kanten van één en dezelfde medaille. Energie verdwijnt niet maar neemt verschillende vormen aan. Wanneer bijvoorbeeld deeltje en antideeltje elkaar vernietigen dan komt er een hoeveelheid energie vrij die overeenkomt met de massa van beide deeltjes. De eerste ons bekende vormen van energie zoals waterstof en helium ontstonden tijdens de big bang. Vervolgens ontstond in de botsing van sterrenstelsels het element ijzer. Zonder waterstof en ijzer zou de mens niet bestaan. IJzer is bijvoorbeeld nodig om je hart te laten functioneren. Misschien zullen we ooit het hele proces van de big bang tot aan de mens determinerend kunnen beschrijven. We zullen echter nooit de volledige manifestatiekracht van de oer energie kunnen beschrijven. Je kunt haar wel ervaren door niet-reactief je aandacht te richten op je gedachten, gevoelens en gedrag. Wanneer je deze aandacht weet vast te houden ontdek je de diepere betekenis van het begrip bewustzijn. Je wordt je bewust van het ‘zijn’, van de werkzame kracht in je. Het woord energie stamt van het Griekse enérgeia ‘werkzaamheid’.

Zie ook: gewaarzijn

Boeddha

Toen Siddhartha Gautama zich bewust werd van het lijden in de wereld zocht hij naar een manier om het te beëindigen. Mediterend kreeg hij inzicht in de oorzaak van het lijden en hoe je ermee om kunt gaan. Lijden ontstaat door begeerte en gehechtheid aan voorspoed en tegenslag, vreugde en verdriet. Door inzicht in de oorzaak van het lijden en door onthecht en met mededogen te denken, voelen en handelen, bevrijd je jezelf van het lijden. Op het moment dat Siddhartha zich hiervan bewust werd, werd hij Boeddha ofwel ‘hij die ontwaakt, verlicht is’. Net als Siddhartha worden ook wij gekweld door lijden. Door inzicht, onthechting en mededogen ontdekken ook wij dat we verlichte wezens zijn.

Zie ook:
de aarde is mijn getuige
onthecht handelen
statement
levenswiel

de yoga van het vragen

Er zijn heel wat mensen die vastzitten in beklemmende en repeterende gevoelens. Wanneer je een van deze personen bent dan kun je het volgende doen om jezelf te bevrijden. Herken en erken het gevoel van beklemming, richt er niet-reactief je aandacht op, ontspan je en verstil de gedachten die in je opkomen met een vast woord, gebed of koan totdat de beklemming oplost. Zelf hanteer ik de yoga van het vragen. Ik ontspan me, richt mijn aandacht op het gevoel dat me beklemt en vraag door op de gedachten die bij me opkomen totdat ik het geluk en inzicht ervaar die achter de beklemming verborgen liggen.

Zie ook:
de yoga van het denken
niet-reactief
onthecht handelen

verharding

Ik ben verrast door mezelf. Ik blijk namelijk steeds minder moeite te hebben met harde juridische maatregelen zoals het levenslang opsluiten van criminelen. Ik ben verrast omdat ik mezelf altijd als een zachtaardig mens heb gezien. Ben ik misschien geïnfecteerd door de maatschappelijke verharding? Terwijl ik deze vraag tot me door laat dringen besef ik dat hard zijn mag. Ik heb het recht om hard te zijn op voorwaarde dat ik de invloed van mijn omgeving en van mijn emoties niet-reactief onder ogen kan zien. Zolang ik nog wordt beïnvloed door sociale en persoonlijke emoties dien ik mezelf te onthouden van harde standpunten.

Zie ook:
rechtvaardigheidsgevoel
wraak

verbonden niet gebonden

Als mens heb je een culturele achtergrond die je heeft gevormd en waarmee je moet leren leven. Een van de belangrijke stappen die je in dit proces dient te zetten is de vraag beantwoorden of je jezelf verbonden voelt met je achtergrond of dat je er met handen en voeten aan gebonden bent. Wanneer je er aan gebonden bent dan kun je jezelf van de beklemmende band bevrijden door deze niet-reactief te observeren. Je weet dat je hierin bent geslaagd wanneer je onbevangen en met begrip kunt kijken naar waar je mee verbonden bent.

 

niet-reactief

Ik merk dat ik regelmatig de term niet-reactief gebruik zonder uit te leggen wat ik ermee bedoel. Ik kan dit begrip het best uitleggen aan de hand van een persoonlijk voorbeeld. Ik ben iemand die voortdurend zichzelf en de wereld observeert. Om tot de kern van mijn observaties door te dringen probeer ik dat wat ik waarneem bij me binnen te laten komen zonder erop te reageren. Ik neem er geen standpunt over in en vorm er geen oordeel over voordat ik het hele onderwerp overzie. Pas wanneer ik intuïtief het gevoel heb dat ik er klaar voor ben ga ik schrijven. Hierbij krijgen alle gedachten die niet-reactief zijn opgeborreld een plaats in het eerste concept van een column. Daarna begint het proces van schrappen, minimaliseren en aanscherpen van de tekst. Ook dit proces is niet-reactief. Ik stuur het niet aan met mijn denken maar het wordt aangestuurd door mijn intuïtie en gevoel voor woorden en zinnen.

Zie ook: de yoga van het vragen

maatschappelijk karma

In de traditionele hindoevisie is karma de optelsom van al je goede en slechte daden. Om te voorkomen dat je in een volgend leven slecht karma moet goedmaken dien je in dit leven zoveel mogelijk goed karma op te bouwen. Door dit te doen bevrijd je jezelf uit de cyclus van wedergeboorten. Het boeddhisme gaat een stap verder. Door je goede en slechte daden niet-reactief te observeren bevrijd je jezelf nu al uit de levenscyclus vol lijden. Wanneer je deze opvattingen over karma doortrekt naar ons maatschappelijk leven dan zou je kunnen zeggen dat we ook hier slecht karma opbouwen. Een maatschappij gebaseerd op hebzucht en haat zal zich steeds meer verharden. Een maatschappij gebaseerd op gemakzucht en onverschilligheid verzandt in besluiteloosheid. We kunnen deze lijdensweg verlaten door onze maatschappelijke positie en rol niet-reactief te observeren en ons maatschappelijk handelen te laten voortvloeien uit de inzichten die hierbij ontstaan.

Zie ook: karma