Categoriearchief: niet-reactief

Niet-reactief: niet oordelen, niet reageren.

Lees eerst de column: niet-reactief

opruimen

In het woord opruimen zit het woord ruim. Door je geest op te ruimen schep je ruimte voor spirituele beleving. In de loop van de tijd raakt je geest namelijk vervuild met dogma’s en trauma’s die je gevangen houden. Door de beklemming die ze op je uitoefenen te herkennen en te erkennen bevrijd je jezelf van de druk. Je kunt dit op twee manieren doen. Je kunt een meditatie techniek gebruiken. De kans bestaat echter dat dit een nieuwe beklemmende band wordt. Je kunt ook reflecteren op het dagelijks leven, op de steeds veranderende werkelijkheid. Soms ontdek je daarbij een bepaalde samenhang in je gedachten, gevoelens en gedrag. Door deze niet-reactief te beschouwen en los te laten ervaar je de bevrijdende glimlach van nederigheid, begrip en mededogen.

Zie ook:
gebed zonder end
het fort

het doel heiligt de middelen

De uitdrukking ‘het doel heiligt de middelen’ blijkt een bredere betekenis en een grotere impact te hebben dan ik dacht. Moslim extremisten die moord verheerlijken om hun geloof aan anderen op te kunnen leggen. Christenen die het gedrag van Trump goedpraten omdat hij hen helpt hun geloof in de wet te verankeren. Doordat deze extremisten en fundamentalisten middel en doel aan elkaar koppelen lijkt het alsof een middel altijd ten dienste staat van een doel. Niets is minder waar. Wat voor veel mensen een middel is, bijvoorbeeld woord en beeld, verheffen veel kunstenaars tot doel. Door zich in het middel te verdiepen krijgt de kunstenaar verhelderende inzichten en gevoelens, beleeft hij een moment van verlichting. De niet-reactieve aandacht die hij hiervoor nodig heeft is voor extremisten en fundamentalisten teveel gevraagd. Zij kiezen liever voor de gemakkelijke weg van een ogenschijnlijk betekenisvol verband tussen middel en doel. Dit heiligt niet hun geest maar ontheiligt hem.

Zie ook: heiligen

energie

Volgens wetenschappers zijn energie en materie twee kanten van één en dezelfde medaille. Energie verdwijnt niet maar neemt verschillende vormen aan. Wanneer bijvoorbeeld deeltje en antideeltje elkaar vernietigen dan komt er een hoeveelheid energie vrij die overeenkomt met de massa van beide deeltjes. De eerste ons bekende vormen van energie zoals waterstof en helium ontstonden tijdens de big bang. Vervolgens ontstond in de botsing van sterrenstelsels het element ijzer. Zonder waterstof en ijzer zou de mens niet bestaan. IJzer is bijvoorbeeld nodig om je hart te laten functioneren. Misschien zullen we ooit het hele proces van de big bang tot aan de mens determinerend kunnen beschrijven. We zullen echter nooit de volledige manifestatiekracht van de oer energie kunnen beschrijven. Je kunt haar wel ervaren door niet-reactief je aandacht te richten op je gedachten, gevoelens en gedrag. Wanneer je deze aandacht weet vast te houden ontdek je de diepere betekenis van het begrip bewustzijn. Je wordt je bewust van het ‘zijn’, van de werkzame kracht in je. Het woord energie stamt van het Griekse enérgeia ‘werkzaamheid’.

Zie ook: gewaarzijn

Boeddha

Toen Siddhartha Gautama zich bewust werd van het lijden in de wereld zocht hij naar een manier om het te beëindigen. Mediterend kreeg hij inzicht in de oorzaak van het lijden en hoe je ermee om kunt gaan. Lijden ontstaat door begeerte en gehechtheid aan voorspoed en tegenslag, vreugde en verdriet. Door inzicht in de oorzaak van het lijden en door onthecht en met mededogen te denken, voelen en handelen, bevrijd je jezelf van het lijden. Op het moment dat Siddhartha zich hiervan bewust werd, werd hij Boeddha ofwel ‘hij die ontwaakt, verlicht is’. Net als Siddhartha worden ook wij gekweld door lijden. Door inzicht, onthechting en mededogen ontdekken ook wij dat we verlichte wezens zijn.

Zie ook:
de aarde is mijn getuige
onthecht handelen
statement
levenswiel

de yoga van het vragen

Er zijn heel wat mensen die vastzitten in beklemmende en repeterende gevoelens. Wanneer je een van deze personen bent dan kun je het volgende doen om jezelf te bevrijden. Herken en erken het gevoel van beklemming, richt er niet-reactief je aandacht op, ontspan je en verstil de gedachten die in je opkomen met een vast woord, gebed of koan totdat de beklemming oplost. Zelf hanteer ik de yoga van het vragen. Ik ontspan me, richt mijn aandacht op het gevoel dat me beklemt en vraag door op de gedachten die bij me opkomen totdat ik het geluk en inzicht ervaar die achter de beklemming verborgen liggen.

Zie ook:
de yoga van het denken
niet-reactief
onthecht handelen

verharding

Ik ben verrast door mezelf. Ik blijk namelijk steeds minder moeite te hebben met harde juridische maatregelen zoals het levenslang opsluiten van criminelen. Ik ben verrast omdat ik mezelf altijd als een zachtaardig mens heb gezien. Ben ik misschien geïnfecteerd door de maatschappelijke verharding? Terwijl ik deze vraag tot me door laat dringen besef ik dat hard zijn mag. Ik heb het recht om hard te zijn op voorwaarde dat ik de invloed van mijn omgeving en van mijn emoties niet-reactief onder ogen kan zien. Zolang ik nog wordt beïnvloed door sociale en persoonlijke emoties dien ik mezelf te onthouden van harde standpunten.

Zie ook:
rechtvaardigheidsgevoel
wraak

verbonden niet gebonden

Als mens heb je een culturele achtergrond die je heeft gevormd en waarmee je moet leren leven. Een van de belangrijke stappen die je in dit proces dient te zetten is de vraag beantwoorden of je jezelf verbonden voelt met je achtergrond of dat je er met handen en voeten aan gebonden bent. Wanneer je er aan gebonden bent dan kun je jezelf van de beklemmende band bevrijden door deze niet-reactief te observeren. Je weet dat je hierin bent geslaagd wanneer je onbevangen en met begrip kunt kijken naar waar je mee verbonden bent.