Categoriearchief: niet-reactief

Niet-reactief: niet oordelen, niet reageren. Lees eerst de column: niet-reactief

contrasten

Je kunt de weg naar een spirituele ervaring openen door niet-reactief je aandacht te richten op de contrasten die je om je heen hoort en ziet. Hierdoor ontdek je de verbindende waarheid tussen orde en wanorde, goed en slecht, mooi en lelijk. Richt je aandacht bijvoorbeeld op het contrast tussen de door de mens aangebrachte artefacten in een landschap en de omringende natuur. Richt je aandacht niet alleen op de losse verfstreken van een expressionistisch schilderij maar ook op de vlakverdeling. Stel je niet alleen open voor het virtuoze optreden van de leadzanger van een band maar ook voor de ritmische begeleiding door bassist en slagwerker. Richt je aandacht op de contrasten tussen verschillende muziekstijlen en binnen een muzieknummer. Verdiep je in het geweld van de mens en in zijn liefde, in zijn lijden en in zijn levenslust.

Zie ook:
niet-reactief
spiritualiteit en de hersenen
natuur en cultuur
ondraaglijke lichtheid
absurd
de kus
tabloid talkshows
het een en het ander

Artiestenmuzieknummer
WintersunTime
Willie NelsonAlways on my mind
Voorbeeld muzikale contrasten.

spiritualiteit en de hersenen

De prefrontale cortex is een van de twee hersengebieden die van invloed zijn op je bewustzijn. Door de prefrontale cortex kunnen we abstract denken en mentaal switchen tussen een feitelijke en een denkbeeldige situatie. Hadden we de prefrontale cortex niet dan hadden we geen vrije wil, zouden we ons niet kunnen concentreren, niet op een gebeurtenis kunnen anticiperen en geen geweten hebben. Deze functies zijn nuttig voor de vorming van zelfbewustzijn. Het zelf dat je vormt staat echter het bewustzijn, de vrije spirituele beleving, in de weg. Je moet dit zelf loslaten voordat je ontdekt wat het betekent om bewust te zijn.

De hersenstam is het tweede gebied in je hersenen dat betrokken is bij de vorming van je zelfbewustzijn en dat een belemmering vormt voor je bewustzijn. Het bevat het reticulair activatie systeem dat de stroom zintuiglijke data die je dagelijks ontvangt filtert op het belang ervan voor het in stand houden van het lichaam. Informatie die voorkomt dat je lichaam in wanorde vervalt wordt van een positief gevoel voorzien. Ondanks het belang van dit systeem voor je overlevingskansen belemmert het je ook. Het richt je aandacht eenzijdig op gevoelens die je als prettig ervaart. Door niet-reactief je aandacht te richten op alle gevoelens, prettig en onprettig, doorbreek je deze eenzijdigheid en word je jezelf spiritueel bewust van de verbondenheid van positief en negatief.

Zie ook:
entropie en homeostase
gepersonaliseerde informatie
de god spot
mutatie
Wat blijft er van mij over?
cogito ergo sum
contrasten

de hartslag van de schepping

Herhaling is de hartslag van de schepping. Vergelijk het met de slinger van een klok. De heen en weer gaande beweging van de slinger doseert de in de klok opgeslagen energie en creëert minuten, uren en dagen. Zonder herhaling zou ons hart ons bloed niet kunnen rondpompen en zouden we niets creëren. Door niet-reactief je aandacht te richten op de hartslag van de schepping creëer je niet alleen woorden en beelden op grond waarvan je kunt handelen maar je ontdekt ook inzichten en gevoelens die niet in woorden en beelden zijn te vatten.

Zie ook:
herhalen
surfen op de golf van leven
singulariteit
recycling

emotioneel zelfonderzoek

Veel van onze gedachten komen voort uit emoties. Gedachten en emoties houden elkaar vervolgens in stand en versterken elkaar. Om dit proces te doorbreken dien je niet alleen je gedachten vragenderwijs te doorgronden maar dien je ook de onderliggende emoties te herkennen en erkennen.

Bij een gevaar of onbekende gebeurtenis/situatie reageert je lichaam met angst. Dit roept een van de volgende drie emoties op: vechten (boosheid, woede, agressie), vluchten (verstarren, wegrennen, walging, verdriet) en verbinden (liefde, vertrouwen, schaamte, spijt, berouw). De derde emotie ‘verbinden’ helpt je niet alleen om bij acuut gevaar de steun van anderen te krijgen maar vergroot ook je overlevingskansen op lange termijn (voortplanting).

Naast angst en de daaraan gekoppelde emoties kent de mens nog twee andere basis emoties. De eerste is nieuwsgierigheid (hoop, verbazing, verwondering). Ze helpt je om de wereld te verkennen en nieuwe overlevingskansen te ontdekken. De tweede emotie is genot (vreugde, euforie). Zij beloont positieve interacties met de omgeving en motiveert je om verder te gaan.

Herken welke emotie achter een gedachte schuil gaat en richt je aandacht niet-reactief op de plaats in je lichaam waar je deze emotie voelt. Bijvoorbeeld in je buik, borst, armen, benen of gezicht. Voel het fysieke effect van de emotie: benauwdheid, druk, steken, trillingen, huilen enz. Houd je aandacht hier niet-reactief op gericht en blijf rustig ademhalen totdat het gevoel wegebt. Meestal heb je aan enkele minuten genoeg. Soms moet je dit in de loop van de tijd herhalen.

liefde en verlichting

Liefde en verlichting, twee parallelle rijbanen die naar je bestemming voeren. Welke rijbaan je ook kiest, je zult je gedachten, beelden en verwachtingen over de rijbaan die je volgt niet-reactief moeten leren beschouwen en loslaten. Je weet dat je je bestemming hebt bereikt wanneer je het gevoel hebt dat je ontwaakt. Dat je de droomwereld verlaat en in het licht van begrip, mededogen en vergeving ziet hoe de verschillende gebeurtenissen op de weg zich aaneenrijgen tot een betekenisvol en liefdevol verband.

reflecteren

Al vanaf mijn puberteit reflecteer ik vragenderwijs op het leven. Zodra ik merk dat me iets dwars zit of dat een bepaald onderwerp wel erg vaak op mijn pad komt probeer ik het te ontrafelen en tot de kern door te dringen. Zoals een vis pas de waarde van water kent wanneer hij op het droge ligt heb ik de weerbarstigheid van een onderwerp nodig om bij de kern te komen. Ik moet er moeite voor doen. Nu eens doordat ik niet-reactief mijn aandacht op een onderwerp gericht moet zien te houden. Dan weer doordat ik een onderwerp stap voor stap moet ontleden.

Zie ook:
zelfreflectie
zelfkritiek
de hoop op meer
Waarom al die moeite?

parallel denken

Veel van onze problemen worden veroorzaakt doordat we lineair denken, in nullen en enen. Iets is goed of fout. Dit heeft grote gevolgen. Een misrekening in het begin leidt tot een foute conclusie aan het einde. In plaats van lineair te denken zouden we vaker parallel moeten denken. Hierbij overzie en volg je gelijktijdig meerdere gedachtelijnen naast elkaar. Kwantum computers kunnen dit. De vraag is of zij ons daardoor zullen overvleugelen. Dit hoeft niet te gebeuren. Grote denkers in het verleden hebben laten zien dat ook de menselijke geest in staat is om een breed aandachtsgebied te overzien. Om dit vermogen te versterken zullen we ons moeten richten op de kunst van het denken. De rust en tijd nemen om niet-reactief te reflecteren op gedachten en gevoelens.

Zie ook:
inclusief denken
minimalistisch denken
gerechtelijke dwaling
gyroscopie
visionairs
Wat drijft mij voort?
proza of poëzie
los-laten