Categoriearchief: waarden en normen

Niet alle waarden en normen komen voort uit een spirituele ervaring. Soms zijn ze het gevolg van een cultureel proces.

belangrijk

Ik zie in de media veel mensen die zichzelf belangrijk vinden. De betekenis van belangrijk is rijk aan belang ‘waarde, voordeel’. Dit roept een vraag bij me op: Vind ik mezelf belangrijk? Alvorens deze vraag te beantwoorden maak ik onderscheid tussen mijn maatschappelijke en mijn persoonlijke waarde. Mijn maatschappelijke waarde is verwaarloosbaar. Dit geldt niet voor mijn persoonlijke waarde. Daar hecht ik grote waarde aan. Ik onderzoek haar immers nog dagelijks. Ik glimlach, de waarden die ik daarbij vind deel ik belangeloos met anderen. Hoe belangrijk vind ik dan mezelf?

Zie ook:
arrogantie
de arrogante mens

kernwaarden in de opvoeding

Welke kernwaarden dienen in je opvoeding te zitten zodat je later geen last hebt van je verleden? Ik kom tot de volgende waarden: Als kind heb je zekerheid en continuïteit nodig. Je moet er bovendien op kunnen vertrouwen dat wat er ook gebeurt of welke fouten je ook maakt er altijd iemand is die van je houdt, die je waardeert en begrip en mededogen met je heeft. Daarnaast moet je de ruimte en tijd krijgen om jezelf te ontwikkelen. Ook moet je in alle vrijheid kunnen leren hoe je door improvisatie en discipline je diepste gedachten en gevoelens kunt vormgeven. Tot slot zul je de mogelijkheid moeten krijgen om je eigen keuzes te maken. Wanneer je door fysiek en/of geestelijk misbruik de toegang tot deze kernwaarden is ontzegd dan kan het jaren duren voordat je de last van je verleden kunt loslaten.

Zie ook:
zelfstandig
straf en schuld
de drie d’s
mijn opvoeding
zekerheid

stel dat dit alles is

Stel dat dit alles is, dat het leven niet meer heeft te bieden dan dit. Moet je daar dan treurig om zijn of blij? Treurig omdat er geen paradijs is en blij omdat er geen hel is en geen volgend leven maar slechts dit leven, een vrijplaats waar je kunt doen en laten wat je wilt en waar maatschappelijke regels je enige beperking vormen. Regels die je, wanneer je slim en machtig genoeg bent, naar je hand kunt zetten. Zou je dit gelukkig maken? Nee, het grootste geluk ligt niet in een paradijs na de dood of in maatschappelijke vrijheid. Het grootste geluk ligt in het hier en nu.

Zie ook:
bijzonder
stel dat ..

normen

Het woord norm stamt van het Latijnse norma ‘regel, richtsnoer’. Oorspronkelijk had het woord de betekenis van ‘winkelhaak, tekenhaak’. Het begrip norm heeft nog altijd een harde concrete betekenis zoals in productienorm maar ook een minder harde zoals in omgangsnorm. Wanneer er zowel harde als zachte normen zijn waarom zouden er dan geen normen zijn van waaruit zowel de harde als de zachte normen zich ontvouwen? Stel dat we deze zouden kunnen benoemen dan vinden we misschien ook woorden voor de spirituele beleving.

Zie ook:
normaal
er is meer

achtervoegsel -loos

De betekenis van het achtervoegsel -loos is ‘zonder’ zoals in machteloos. Ik heb soms het gevoel dat ik machteloos sta tegenover de gevolgen van mijn ziekte, de pandemie en het verlies van democratische waarden in de wereld. Desondanks ontstaat er binnen mezelf iets bijzonders. Bijzonder omdat zonder de ballast van het verlangen naar macht, naar invloed en controle, er ongewone mogelijkheden ontstaan. Ongewoon stamt van het werkwoord wennen. Doordat ik verlies wat ik gewend was ontstaat ruimte voor nieuwe gebeurtenissen en ervaringen.

Zie ook: Titanic

ik en/of wij

Ik heb het niet zo op groepen. Waar ik vooral moeite mee heb zijn mensen die hun individualiteit opgeven en zich blind overgeven aan de normen en waarden van een groep zoals die van een sekte. Dit betekent niet dat ik het individu boven de groep plaats. De wereld is als een ouderwetse weegschaal. Ik en wij staan ieder aan één kant van de weegschaal. Slechts in het midden vind je hun echte waarde. Deze ontdek je door het gewicht los te laten dat je aan je persoonlijke identiteit en aan je groepsidentiteit hecht. Wanneer je dit doet besef je dat je in je leven niet dient te kiezen voor ik óf wij maar voor ik én wij, dat je twee verantwoordelijkheden hebt. In de wisselwerking tussen deze verantwoordelijkheden ervaar je de spirituele aard van ik en wij.

Zie ook:
antidogmatisch
medeverantwoordelijk

democratische waarden en voorwaarden

Een democratie houdt op te bestaan wanneer ze haar innerlijke beschaving verliest die bestaat uit met elkaar gedeelde waarden als: vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, zeggenschap, inclusief denken en de bereidheid compromissen te sluiten. De overheid dient deze waarden te beschermen. Hiervoor dient zij aan de volgende voorwaarden te voldoen: openheid, toegankelijkheid, vrije verkiezingen, scheiding van kerk en staat en scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Ook dient zij ruimte en bescherming te bieden aan onafhankelijke kennisontwikkeling en waarheidsvinding. Wanneer een democratie deze waarden en voorwaarden laat verslappen wordt zij een prooi van graaiers, narcisten en machtswellustelingen.

Zie ook:
inclusief denken
de ondergang van onze democratie