Categoriearchief: verantwoordelijk

In verantwoordelijk zit het woord antwoord.

medeverantwoordelijk

Je bent als mens verantwoordelijk voor de keuzes in je leven. Verantwoordelijk zijn voor iets of iemand betekent dat je een antwoord moet kunnen geven op vragen naar het wat, waarom en het hoe van je keuzes. Je bent niet alleen verantwoordelijk voor de keuzes in je eigen leven. Je bent ook medeverantwoordelijk voor de keuzes van anderen. Wat was je invloed op hun keuzes? Waarom heb je je invloed wel of niet aangewend? Handelde je uit persoonlijke frustratie of was je oprecht in de ander geïnteresseerd? Hoe heb je je invloed aangewend? Hoe groot je invloed ook is of was, je bent nooit eindverantwoordelijk voor de keuzes van de ander. Er komt een moment waarop je de verantwoordelijkheid voor de ander los moet laten. Wat dan overblijft zijn je begrip en mededogen wanneer je ziet hoe de ander invulling geeft aan zijn persoonlijke verantwoordelijkheid.

 

historische verantwoordelijkheid

We kunnen door alle beschikbare informatie over de misdaden van onze voorouders niet zeggen ‘ Ich habe es nicht gewusst.’  Het feit dat we deze misdaden kennen en erkennen betekent echter nog niet dat we ook moeten boeten voor wat ze hebben misdaan. We dragen geen schuld voor hun gedrag. We zijn echter wel verantwoordelijk voor wat we door hen hebben geleerd over machtsmisbruik, slavernij, uitbuiting en discriminatie. We zullen er alles aan moeten doen om te voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt. Dat is onze plicht tegenover de slachtoffers en helden die zijn gestorven voor wat wij nu weten.

 

genoegdoening

Ik begrijp best dat je genoegdoening eist voor de schade die je door iemand hebt geleden. Wat ik niet begrijp is de woede en het venijn waarmee dit soms gebeurt. Nu zou je kunnen zeggen dat woede een natuurlijke reactie is maar er is een reden om hier niet aan toe te geven. Uit ervaring ken ik de pijn die je van binnen voelt wanneer een ander je schade berokkent. Ik heb echter ook geleerd dat je de verantwoordelijkheid voor deze pijn niet bij de ander neer kunt leggen. Door de pijn om te zetten in woede leg je de verantwoordelijkheid bij de ander. Dit lost de pijn niet op maar laat een vicieuze cirkel ontstaan waarin woede en pijn elkaar in stand houden en versterken. Beter is het om de ander te vergeven. Het gif uit je gevoel te halen. Wat dan overblijft is mededogen. Dit mededogen staat een eventuele financiële vergoeding en juridische maatregelen niet in de weg.

Zie ook:
niet bekennen maar erkennen
vergeven
Dat vind jij toch ook?
zielig

 

ik ben oké, jij bent oké

In de jaren zeventig kende de psychotherapie twee belangrijke werkwijzen. Aan de ene kant had je Carl Rogers, de therapeut die door actief te luisteren en begrip te tonen zijn cliënten een veilige situatie bood om aan hun problemen te werken. Aan de andere kant had je de confronterende houding van Fritz Perls. In zijn woorden: “Ik doe mijn dingen en jij doet jouw dingen. Ik ben niet in deze wereld om te leven naar jouw verwachtingen en jij bent niet in deze wereld om te leven naar mijn verwachtingen. Jij bent jij, en ik ben ik. En wanneer we elkaar per toeval vinden, is dat prachtig. Wanneer niet, dan is er niets aan te doen.” Perls voegde met zijn visie een belangrijk element toe aan de Rogeriaanse therapie. In zijn visie dient een psychotherapeut zich in te leven in de gedachten en gevoelens van zijn cliënt maar dit mag er niet toe leiden dat de cliënt de verantwoordelijkheid voor de oplossing van zijn probleem in handen legt van de therapeut. Wanneer dit gebeurt dient de therapeut hem daarmee te confronteren. Dit geldt overigens niet alleen voor psychotherapeuten maar voor iedereen die om een ander geeft.

 

gespleten persoonlijkheid

We hebben allemaal een gespleten persoonlijkheid, het vermogen om bepaalde gedachten en gevoelens te blokkeren en ruimte te geven aan andere gedachten en gevoelens. We dompelen ons bijvoorbeeld onder in het warme bad van de vriendschap en negeren de irritante eigenschappen van onze vrienden. Ik heb deze gespletenheid altijd willen voorkomen. Ik wilde me niet afsluiten voor onderwerpen en situaties noch op persoonlijk, noch op maatschappelijk vlak. Ik betrap me er echter steeds vaker op dat ik het toch doe. Dit gaat gepaard met gedachten als ‘Je kunt niet met iedereen bevriend zijn.’ en ‘Laat anderen het maar oplossen.’ Dit irriteert me. Ik vind dat ik tot het einde van mijn leven medeverantwoordelijk ben voor de aarde en voor alles wat er leeft.

 

voor het maximale gaan

Ik heb altijd de wereld willen verbeteren. Ik kom echter steeds vaker tot de conclusie dat er situaties zijn waaraan ik iets zou willen veranderen maar wat niet lukt omdat mijn invloed te klein is of omdat mijn omgeving het niet op prijs stelt. Dit roept een vraag bij me op: Moet ik als een Don Quichot tegen windmolens blijven vechten of moet ik de beperkingen waarmee ik word geconfronteerd accepteren en niet meer voor het maximale gaan? Deze tweede mogelijkheid spreekt me het meest aan maar geeft me het gevoel dat ik mijn verantwoordelijkheid uit de weg ga. Ik zou hier als volgt op kunnen reageren: Willem, je hebt je bijdrage aan de maatschappij wel geleverd, stop er nou maar mee. Dit vind ik echter te gemakkelijk. Dieper in mezelf reikend sta ik daarom stil bij de derde mogelijkheid: Ga voor het maximale maar verwacht niet het maximale.

 

oordelen

Er bestaan verschillende fases in het oordelen. Oordelen begint met beoordelen, het beschouwen van iets of iemand, vervolgens vel je een oordeel en tot slot veroordeel je, wijs je af. Er is een bijbelse uitspraak die waarschuwt voor deze fuik: Oordeel niet opdat gij niet geoordeeld wordt. Wanneer je deze uitspraak letterlijk neemt is niet oordelen het beste dat je kunt doen. Dit gaat echter voorbij aan je maatschappelijke verantwoordelijkheid als mens. Er is nog een andere weg. Hierbij weet je dat je in het proces van oordelen het zicht kwijt kunt raken op het grote geheel waarin geen afwijzing bestaat. Je velt daarom pas een oordeel wanneer je hebt vastgesteld dat je jezelf in de fase van het beoordelen niet hebt laten leiden door goed- of afkeuring. Wanneer je op deze manier te werk gaat is een eventuele veroordeling geen persoonlijke afwijzing maar een maatschappelijke.

Zie ook: vijf minuten roem