ik zou een boek kunnen schrijven

Hoe vaak heb ik niet horen zeggen ‘Ik zou een boek kunnen schrijven over wat ik allemaal heb meegemaakt.’ Hoe mooi en bijzonder zo’n boek ook zou zijn, het zou slechts een van de vele op schrift gestelde levensverhalen zijn. In het boek van het leven vormen ze hooguit een regel, woord, letter of spatie, een lege ruimte waarin verhalen verschijnen en verdwijnen. Zodra je dit beseft word je de lezer van een niet in woorden te vatten boek.

Zie ook:
levende stilte
autobiografie

smeltkroes

Bang voor onzekerheid hechten we ons aan alles wat een gevoel van zekerheid geeft, zoals cultuur, godsdienst en tradities. Zekerheden die ons opsluiten in een bubbel van eigenwaan en die ertoe leiden dat we onszelf moreel superieur voelen. Het is dit superioriteitsgevoel waartegen ik me sinds mijn jeugd verzet. Niet door me tegen personen te keren maar door me te verdiepen in hun zekerheden. In de smeltroes van zekerheden ontdekte ik vervolgens de rijkdom van de onzekerheid, van mogelijkheden in plaats van feiten, van ideeën in plaats van standpunten, van vragen in plaats van antwoorden, van verbinding in plaats van tegenstelling.

Zie ook: mogelijkheden

oorlogsgeheim van mijn vader

Mijn vader was niet iemand die vanwege zijn afkomst naar een vernietigingskamp werd gestuurd. Hij was ook geen verzetsheld die omkwam in een concentratiekamp of die tewerk werd gesteld in Duitsland. Toch was ook hij slachtoffer van de oorlog. Hij heeft als lid van de verbindingstroepen de gevechten op de Grebbenberg meegemaakt, is daar gevangengenomen, heeft later samen met een van zijn broers als gijzelaar urenlang voor de muur van het ouderlijk huis gestaan met het geweer op zich gericht omdat de Duitsers wilden weten waar zijn vader was en moest naar Duitsland om tewerk te worden gesteld. Hij had het geluk dat hij een ontheffing kreeg op grond van een verklaring van de hoofdonderwijzer dat hij nodig was voor Duitse les. De ontheffing kreeg hij op het nippertje overhandigd door mijn moeder die hem per trein achterna was gereisd. Ook had hij het geluk dat zijn militaire verleden uit de archieven was verwijderd om te voorkomen dat hij opnieuw in beeld zou komen bij de Duitsers. Hij stierf in 1963 op vijfenveertigjarige leeftijd aan maagkanker. Op zijn sterfbed, waar hij hardop hallucineerde, werd pas duidelijk wat de impact van de oorlog op hem was geweest.

kernfuncties binnen het gezin

Het gezin als samenlevingsvorm heeft twee kernfuncties, zorg en bescherming. Deze functies zijn gevoelsmatig verankerd in zorgzaamheid en eer. In een traditioneel gezin zijn deze twee functies verdeeld in een rol voor de vrouw als zorgverleenster en een rol voor de man als beschermer en kostverdiener. In een modern gezin overlappen deze twee rollen elkaar. De complexiteit en onduidelijkheid die dit met zich meebrengt heeft het belang van communicatie vergroot. Voor sommigen lijkt communicatie net zo belangrijk te zijn als liefde en soms zelfs nog belangrijker.

Zie ook:
jongensdroom
zorgzaam
eergevoel
huwelijksmix

tijdsdruk

Wanneer je zeventig bent dan heb je niet zoveel jaar meer te leven. Globaal gerekend heb ik zeventig procent van mijn tijd erop zitten. Dit blijkt een voordeel te zijn. Ik ervaar steeds minder de druk van de tijd. De tijd vervaagt. Ik leef steeds meer in het hier en nu waar dagen voorbijvliegen en verdwijnen alsof ze nooit hebben bestaan.

Zie ook: geduld

genieten met een zwart randje

Ik vind het soms moeilijk om voluit van iets te genieten. Aan ieder genieten lijkt een zwart randje te zitten. Wanneer ik geniet van een warme zonnige dag denk ik aan het smelten van de permafrost in het noordpoolgebied. Goede politici doen me denken aan politieke onbenullen en dictators. Medische successen doen me denken aan ongrijpbare ziekteverwekkers. Nu weet ik ook wel dat ik dit soort gedachten moet loslaten om voluit te kunnen genieten van het hier en nu maar is dat niet naïef en dom? Door niet over de donkere kanten van het leven na te denken bedenk ik er ook geen oplossingen voor en stimuleer ik anderen niet om oplossingen te bedenken voordat alles op zwart gaat.

zelfverkozen helden

Veel mensen die we helden noemen voelen zichzelf helemaal geen held. Ze deden slechts wat moest worden gedaan om iemand te helpen of te redden. Hun blinde onvoorwaardelijke inzet en de roem die ze ongevraagd verwierven heeft een grote aantrekkingskracht op anderen. Het is dan ook een thema in talloze actiefilms. De held die tegen wil en dank letterlijk en figuurlijk door muren heen breekt om een onschuldig en kwetsbaar persoon te redden uit de handen van een monster, een psychopaat. Je treft dit thema niet alleen aan in films maar ook in het dagelijks leven. Zelfverkozen helden die jacht maken op pedofielen om te voorkomen dat kinderen slachtoffer worden en terroristen die de wereld willen redden uit de handen van andersdenkenden.

Zie ook:
moed
vijftien minuten roem
geduld