Categoriearchief: kiezen

Er zijn zoveel mensen die zeggen geen kansen te hebben gehad maar ze hebben niet de moed gehad om te kiezen.

backfire effect

De hersenen zijn niet ontstaan voor onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Ze zijn bedoeld om snel een gevaarlijke situatie te kunnen inschatten en je gedrag erop af te stemmen. Teveel en diepgaand nadenken remt de vecht en vlucht respons en verkleint je overlevingskans. Zekerheid en zelfvertrouwen zijn in een noodsituatie belangrijker dan zuivere verklaringen. Dit heeft geleid tot het backfire effect: Wanneer je merkt dat de zekerheid die je dacht te hebben wordt bedreigd door onzekerheid zoek je bevestiging van wat zeker leek. Deze overlevingsstrategie passen we niet alleen toe in noodsituaties maar ook wanneer onze visie of ons geloof worden aangevallen. In dat geval kiezen we eerder voor ‘alternatieve feiten’ die ons gelijk lijken te bevestigen dan dat we onze opvattingen aan een kritische beschouwing onderwerpen.

Zie ook: rationeel of emotioneel

 

cognitieve dissonantie

Cognitieve dissonantie is het ongemakkelijke gevoel dat ontstaat wanneer feiten of ideeën botsen met ons diepste gevoel. Wanneer dit gebeurt kiezen we er eerder voor om met behulp van nieuwe argumenten ons denken aan te passen aan ons gevoel dan dat we ons gevoel kritisch onderzoeken. Om te voorkomen dat je verstrikt raakt in een eindeloze zoektocht naar nieuwe argumenten kun je beter je aandacht richten op je gevoel. Stel vast wat je diepste gevoelens zijn en waardoor ze zijn ontstaan. Waar komt bijvoorbeeld je gevoel van zelfstandigheid en onafhankelijkheid vandaan of waar je gevoel van verbondenheid en verdraagzaamheid? Door je gevoelens en die van anderen tot op de bodem te onderzoeken zul je ontdekken dat onder de diepste gevoelens een derde laag verborgen ligt die jou en anderen met elkaar verbindt. Een laag die niet ongemakkelijk maar vertrouwd aanvoelt.

 

godsdienstig stempel

Omdat je persoonlijkheid een belangrijke toegangspoort is tot je spirituele bewustzijn proberen godsdiensten invloed uit te oefenen op de ontwikkeling ervan. Zo kent het katholicisme drie belangrijke momenten waarop ze een stempel probeert te drukken op deze ontwikkeling: de doop, de eerste heilige communie en het vormsel. De doop en de eerste communie zijn keuzes die door de ouders worden gemaakt. Met het vormsel laat iemand zien dat hij ook zelf kiest voor het katholieke geloof. Voor de een is het vormsel een stimulans om op zoek te gaan naar een spirituele beleving binnen de katholieke kerk. Voor een ander is het een knellende band die een spirituele beleving juist in de weg staat. Waar je ook voor kiest, wanneer je de antwoorden loslaat die je op je zoektocht vindt, zul je ontdekken dat de spirituele beleving zich niets aantrekt van de vraag of je aangesloten bent bij een kerk of niet.

 

keuzestress

Het woord keuzestress gebruiken we meestal wanneer er zoveel keuzemogelijkheden zijn dat je als een kind in een snoepwinkel niet weet wat je moet kiezen. Ik heb nog een andere vorm van keuzestress ontdekt. Eerst een beeld: Ik ervaar het leven als een rivier waarin je houvast zoekt. Wanneer je jong bent zijn er concrete doelen langs de oever van de rivier waaraan je jezelf kunt vastklampen zoals een opleiding, woning, gezin en carrière. Nu ik ouder ben heb ik al deze mogelijkheden benut en ben middenin de rivier beland waar minder concrete mogelijkheden zijn om me aan vast te grijpen. Wanneer ik nu moet kiezen ervaar ik een existentiële keuzestress. De stress die ontstaat doordat ik voor de keuze sta om me vast te klampen aan wie ik denk te zijn of me over te geven aan het besef van de betrekkelijkheid van wie ik ben.

 

kiezen tussen goed en fout

Als mens dien je regelmatig een keuze te maken tussen goed en fout. Er zijn twee wegen die je daarbij kunt bewandelen: een moeilijke en een gemakkelijke weg. De moeilijke weg is om zelfreflecterend de diepere grond te ontdekken van wat je goed of fout noemt en je keuze te maken in de stilte na de reflectie. De gemakkelijke weg kent meerdere mogelijkheden. Zo kun je er voor kiezen om je te laten leiden door emotionele gemakzucht. Bijvoorbeeld door de emoties te volgen van de groep waar je bij hoort. Je kunt er ook voor kiezen om publieke opvattingen te volgen over goed en fout. ‘Als meer mensen zo denken dan zal het wel waar zijn.’ Je kunt tenslotte ook jezelf in slaap sussen. Jezelf wijs maken dat je niet hoeft te kiezen.

Zie ook:
uitdaging
slapers
zelfkritiek

 

besluit

Ik heb me altijd zonder aarzelen laten opereren. Op dit moment schuif ik deze beslissing voor me uit. Zelfs leuke dingen zoals iets kopen ondergaan dit lot. Is dit de prijs die ik betaal voor mijn pensionering, een verlies aan daadkracht? Of ben ik onzeker omdat ik door de complexiteit van mijn klachten geen grip heb op de oorzaak ervan? Wat het antwoord ook is, leven is stappen zetten en deze stappen achter je laten, beslissingen nemen ook al zijn ze gedrenkt in onzekerheid. Mijn besluit staat vast, ik laat me opereren.

Zie ook: kiezen voor een kies

 

verras mij

Ik stapte vanochtend uit bed en begroette de nieuwe dag met de gedachte: Verras mij. Vrij van verwachtingen en ideeën begon ik aan dag 23.529 van mijn leven. Tijdens het ontbijt kreeg ik een dip. Ik voelde me letterlijk ziek, zwak en misselijk. Wantrouwen en wanhoop dreigden de positieve start te verpesten. Ik besloot een wandeling te maken door de tuin, genoot van de voorjaarszon en van de voorjaarsbloemen. Onder het genot van een kop koffie veranderden vervolgens wantrouwen en wanhoop in vertrouwen en hoop.