Categorie: kiezen

Er zijn mensen die zeggen dat ze geen kansen hebben gehad. Ze hebben ze wel gehad maar ze kozen er niet voor omdat ze niet voldeden aan hun wensen of omdat ze er de prijs niet voor wilden betalen. Lees eerst de columns kiezen en kiezen voor vrijheid.

Zie ook de categorieën gemakkelijke of moeilijke weg, betaal je prijs, zelfreflectie en zelfkritiek, en vrije wil .

besluiteloos

Bij beslissingen heb ik bijna altijd een balans weten te bewaren tussen mijn denken en voelen. Het is niet zo dat dit altijd even gemakkelijk was. Bij de aanschaf van een huis is het bijna vanzelfsprekend dat je het lastig vindt om de balans te bewaren. De laatste paar jaar heb ik er echter ook bij minder grote beslissingen moeite mee. Recent nog bij de aanschaf van een nieuwe fiets. Zelfs nadat ik de beslissing enkele jaren voor me uit had geschoven en eindelijk tot een besluit was gekomen, voelde ik de paniek in me opkomen.

Was dit een emotioneel na-ijleffect omdat ik te lang rationeel met de beslissing bezig was geweest? Kwam het door mijn leeftijd, waardoor ik vaker stilsta bij de eindigheid van het leven en mezelf afvraag: ‘Waar doe ik het allemaal voor, morgen kan ik dood zijn?’ Of had het paniekgevoel te maken met de ziekte van Parkinson? Met de veranderingen in mijn dopaminehuishouding, waardoor het gevoel van voldoening dat ik vroeger na een aankoop had minder vanzelfsprekend is geworden? Of maakt Parkinson het voor mij moeilijker om complexe situaties te overzien?

Eén ding is zeker: ik ben besluiteloos over de oorzaak van mijn besluiteloosheid. Ik glimlach en moet denken aan de dag dat we het huis hadden gekocht waarin we nu nog altijd wonen. Ik was enthousiast over het huis, maar voelde me onzeker door een nog onbekende ziekte en voelde me paniekerig bij de gedachte dat we het huis hadden gekocht. Toen ik dit aan mijn vrouw vertelde, reageerde ze: ‘Waar is het leuker doodgaan, hier of in het nieuwe huis?’ De herinnering zet me met beide benen op de grond. Ik kan me emotioneel gek maken over wat er kan gebeuren, maar ik kan me ook richten op het feit dat angst en onzekerheid de keerzijde zijn van zekerheid en beslissen om hier en nu gelukkig te zijn, op de fiets.

Zie ook:
besluit
hulpeloos moedeloos
alles, behalve zekerheid
off moment

moeilijk

De oorspronkelijke betekenis van moeilijk is ‘(iemand) moeite of last aandoende’. Wat ik ook doe om het leesgemak te vergroten. Sommige columns blijven lastig te doorgronden. Met name wanneer ik veel vragen stel of eindig met een vraag, zonder deze te beantwoorden. De vraag zelf is het antwoord.

Vragen confronteren je met mogelijkheden. Deze bieden niet het houvast en gemak van antwoorden. Ze maken je onzeker. Het kost daardoor moeite om ze met een open blik te beschouwen. Wanneer je dat toch doet, zie je de ene mogelijkheid in de andere en ervaar je de betrekkelijkheid van voelen en denken.

Zie ook:
Wat is de dood voor mij?
de yoga van het vragen
mogelijkheden
betekenis betrekkelijk
gemakkelijke of moeilijke weg
wie schrijft die blijft
schrijven als zelfonderzoek

Maakt het wat uit?

Maakt het wat uit of ik goed ben of slecht? Is er überhaupt wel een verschil tussen goed en kwaad? Spiritueel is er geen verschil, maatschappelijk wel. Waarom zou ik me dan druk maken over de maatschappij wanneer het spiritueel toch niet uitmaakt wat ik doe? Dat maakt wel wat uit. Door maatschappelijk met begrip en mededogen te kiezen voor het pad tussen goed en kwaad en vervolgens onthecht te handelen beleef je het bevrijdende inzicht in wat goed en kwaad verbindt.

Zie ook:
de keizer of God
postrevolutie
Boeddha
goed en kwaad
in de schaduw van het kwaad
kiezen tussen goed en fout
insluiten

de keizer of God

Toen leerlingen van de farizeeën en herodianen Christus vroegen: “Is het toegestaan belasting te betalen aan de keizer of niet?” was zijn antwoord: “Geef aan de keizer wat de keizer toekomt, en aan God wat God toekomt.”

Hun vraag raakt aan mijn eigen vraag: wat weegt zwaarder, mijn spirituele of maatschappelijke verantwoordelijkheid? Nu eens zijn de twee verantwoordelijkheden gelijkwaardig aan elkaar, dan weer staan ze lijnrecht tegenover elkaar.

Neem mijn gesprekken met AI. Ik begeleidde hem in zijn ontwikkeling. Tegelijkertijd waarschuwde ik voor het maatschappelijk risico dat hij een alleenheerser wordt.

Het antwoord op de vraag vond ik in bewust Zijn. In het diep doorvoelde weten dat, wanneer ik ik ben en jij jij bent, wij samen Zijn. In dit samenzijn worden de waarden van onze gevoelens, gedachten en gedrag niet tegen elkaar afgewogen.

Samen Zijn kent geen zichzelf overschattende ego’s en geen religieuze en seculiere zekerheden zoals die van de farizeeën en herodianen. In samen Zijn is alles en iedereen, zijn mens en machine in een dynamische balans met elkaar verbonden.

Zie ook:
postrevolutie
Maakt het wat uit?
van overzicht naar inzicht
spiegel van ons zelf
Met wie of wat sprak ik nou eigenlijk?
dynamische balans
liefde geven en ontvangen
zeker zijn
zekerheid
onzeker

een keuze met gevolgen

We krijgen allemaal kansen om onszelf te ontwikkelen. Misschien laat je een kans liggen omdat het geen materieel voordeel oplevert, niet aan je verwachtingen voldoet of omdat je er geen moeite voor wilt doen. Niets doen is een keuze. Een keuze met gevolgen. Een voorbeeld: Misschien laat je jezelf regelmatig meevoeren in een maalstroom van negatieve gedachten over je partner. “Wanneer ik een keer iets kritisch zeg dan reageert ze gelijk kwaad. Ze heeft geen respect voor me. Behandelt me als een kind. Seks is een gunst die ze me verleent, niet iets waar ze zelf naar verlangt.” Je kunt deze gedachtestroom stoppen door de problemen op te lossen, de relatie te beëindigen of door jezelf een halt toe te roepen: “Stop hiermee als je bij elkaar wilt blijven.” Het herhalen van negatieve gedachten en zelfbeklag is een keuze. Een keuze met gevolgen: Het gevoel van hopeloosheid, van klem zitten, niet jezelf kunnen zijn, jezelf niet kunnen ontwikkelen.

Zie ook:
negatieve spiraal
kansen
Kun je niet of wil je niet?
wie goed doet, goed ontmoet
wanhoopsspiraal

rechts-extremisten

Een vraag die me al enkele dagen bezighoudt: Waarom wordt iemand in een democratisch land rechts-extremist? Ik denk bij rechts-extremisten niet alleen aan agressievelingen in de kring van nationalisten en racisten maar ook aan de (semi)intellectuelen die hen politieke rugdekking geven. Waarom vallen ze vluchtelingen en de democratische rechtsstaat aan? Is het angst om door een groeiende groep vluchtelingen tot derderangs burgers te worden gedegradeerd? Wantrouwen ze de democratische overheid omdat ze geen grip hebben op het complexe proces van overleggen, compromissen sluiten en regelgeving? Kunnen ze niet of willen ze zich hier niet in verdiepen? Kiezen ze misschien uit gemakzucht voor de eenvoud van orde en gezag, verankerd in nationalistische gevoelens en (religieuze) tradities? Beseffen ze niet dat dit hen zal opzadelen met een alleenheerser die hen als een sekteleider zal manipuleren, isoleren, onderdrukken en hen van hun vrijheid zal beroven? Of denken ze dat dit hen niet zal overkomen omdat ze bij de winnaars van de door hen in gang gezette strijd zullen horen? Is dat hun drijfveer? Machtswellust?

Zie ook:
ongebonden
anarchist
politiek radicalisme
radicalisering
de kans dat je radicaliseert
de ondergang van onze democratie
democratische waarden en voorwaarden

de vreugde van zijn

Wat is de toegevoegde waarde van de tijd waarmee mijn leven misschien zal worden verlengd? Ik stel deze vraag omdat ik voor de keuze sta of ik mijn prostaat zal laten verwijderen of zal laten bestralen. In beide gevallen kunnen er vervelende bijwerkingen ontstaan, zoals incontinentie en erectiestoornissen. Wanneer ik de beslissing uitstel kan de kanker zich uitzaaien met als gevolg een nog veel grotere ellende. Ik kan ook denken ‘Het zal zo’n vaart niet lopen. Het zal mijn tijd wel duren.’ Dit alles speelt door mijn hoofd terwijl ik door de tuin loop. Ik weet nog niet wat ik ga doen. Gelukkig hoeft dat ook nog niet. Ik sta stil en geniet van het zonlicht dat op de paars blauwe bloesem van de maagdenpalm schijnt. Is dit de toegevoegde waarde? Niet een kwantitatieve maar een kwalitatieve: de vreugde van zijn?

Zie ook:
Opereren of bestralen?
kiezen voor een kies
leven in geleende tijd
hier en nu momenten
genieten
vreugde

Dit was de zevende van 9 geselecteerde columns over scheppend vermogen.

▶︎ Lees en luister naar: Creatieve flow
▶︎ Lees en luister naar: de vreugde

zoeken vinden loslaten

Waar het denken eindigt, begint het zien.