Categoriearchief: beschaving

Beschaving komt van het woord schaven. Je schaaft wat ruw is.

politieke beschaving

Onze politieke beschaving lijkt te verdwijnen in een put van misleiding en rauwe emoties. Moet ik me daarbij neerleggen of moet ik strijden voor het behoud van de beschaving? Terwijl ik hierover nadenk besef ik dat ook een beschaving aan haar eind komt. Het leven en alles wat we creëren is gebonden aan een cyclus van begin en einde. Na mijn dood zullen anderen doorgaan met leven. Nadat er een einde is gekomen aan de manier waarop we met elkaar omgaan, zullen er nieuwe omgangsvormen ontstaan die op hun beurt ook weer zullen worden verfijnd en zullen verdwijnen. Dit ontslaat me echter nu niet van mijn plicht om me op zijn minst uit te spreken voor het behoud van beschaafde omgangsvormen.

Zie ook:
beschaving
kleineren

 

tabloid talkshows

Ik heb in de loop van de jaren diverse talkshows gezien van: Geraldo Rivera, Jenny Jones, Jerry Springer, Maury Povich en Jeremy Kyle. In tegenstelling tot de talkshows waarin bekende Nederlanders andere bekende Nederlanders aftroeven met hun deskundigheid en verbale vermogens, staan in deze talkshows onbekende personen centraal met hun controversiële levenswijzen en opvattingen. De tabloid talkshows bieden hen een platform waarin ze zichzelf gedurende hun ‘vijftien minuten roem’ ongeremd kunnen presenteren aan een groot publiek. Ik kijk naar deze shows omdat ze me laten zien waar beschaving mee begint: schreeuwerige communicatie, rauwe emoties en ongepolijste opvattingen over verraad, vooroordelen, leugens en geweld. Wanneer ik me hiervoor zou afsluiten sluit ik me ook af voor wat gepolijst en ongepolijst, beschaafd en onbeschaafd met elkaar verbindt en overtreft.

 

rauwe emoties

Rauwe melk is melk die geen bewerking zoals pasteuriseren heeft ondergaan. Er zijn mensen die erbij zweren. Rauwe melk zou gezonder zijn omdat het meer natuurlijke antilichamen, eiwitten en bacteriën bevat. Uit onderzoek blijkt echter dat de kans op een voedselinfectie groter is dan bij gepasteuriseerde melk. Ook bij emoties heb je rauwe emoties en verfijnde, bewerkte emoties. De een heeft voorliefde voor de rauwe onbewerkte vorm vanwege het natuurlijke karakter. Een ander houdt meer van de door de geest geschaafde en gebottelde emoties. Ook aan de rauwe en de bewerkte emoties zijn risico’s verbonden. Rauwe emoties zijn gevaarlijk door hun soms ongecontroleerde karakter. Bewerkte emoties lijken net als gepasteuriseerde melk beter maar creëren een vals gevoel van veiligheid. Je emotionele immuunsysteem wordt er niet door uitgedaagd.

 

megalomane beschaving

Een megalomaan persoon is iemand die denkt dat hij belangrijker is dan andere mensen en daarom boven de wet staat. Hitler was met zijn fascistische opvattingen en grootse plannen een voorbeeld van een megalomaan persoon. Megalomanie beperkt zich niet tot personen. Er zijn ook megalomane beschavingen. Landen waar de inwoners menen dat alleen zij beschaafd zijn en daarom boven  anderen zijn verheven. Als inwoner van een dergelijk land is het moeilijk om je bijdrage aan de grootheidswaanzin te herkennen. Dit is extra moeilijk wanneer de grootheidswaan heeft geleid tot groepscensuur en de vrije meningsuiting heeft beperkt. Wil je voorkomen dat de cultuur waarin je leeft ineenstort onder het gewicht van een dergelijke grootheidswaanzin dan dien je niet alleen te strijden voor het recht op vrije meningsuiting. Je dient ook je meningen, gevoelens en gedrag te onderwerpen aan zelfreflectie en zelfkritiek. De eerste zelfkritische vraag die je zou kunnen stellen is: Leef ik in een megalomane beschaving en in hoeverre ben ik medeverantwoordelijk voor het megalomane karakter?

Zie ook:
beschaving
een megalomane staat

 

achterlijk

Ik ben kwaad. Kwaad? Woedend ben ik op de achterlijkheid van de mens. Op de beesten in een Indiaas dorp die een vrouw massaal verkrachten omdat ze een relatie heeft met een man uit een andere bevolkingsgroep. Woedend op de duizenden verkrachters en folteraars in Syrië en andere oorlogsgebieden. Woedend op iedereen die meent dat de mens een hoog stadium van beschaving heeft bereikt. Hoe kun je van beschaving spreken zolang er zoveel achterlijken zijn die andere mensen en de waarden en normen van een beschaving verkrachten. Of is mijn woede onterecht? Is er geen voor of achter? Is er alleen de mens die recht heeft op mededogen in plaats van woede?

Zie ook: de gebeten hond

 

natuurlijk geweld

Velen van ons hebben hoge geestelijke doelen maar zijn nog nooit in de onderwereld van de evolutionaire erfenis afgedaald. Zijn blind voor het geweld dat daar ligt opgeslagen omdat ze zich veilig wanen achter de juridische muren van de beschaving. Om te voorkomen dat het primitieve geweld je overvalt is het belangrijk dat je het herkent en erkent. Er zijn drie triggers die het doen opvlammen. De eerste is wanneer je moet vechten voor het naakte bestaan van jezelf, je kind of partner. De tweede trigger is de confrontatie met een seksuele of hiërarchische rivaal. De derde trigger is de drang om een fysiek of sociaal territorium te beschermen en te vergroten. Het Engelse woord trigger betekent trekker (van een vuurwapen). Herken de drie triggers voordat anderen de trekker bij je overhalen.

 

beschaving

Het vermogen om te communiceren is een sterk overschatte vaardigheid. Vanaf de geboorte belanden we in een stroomversnelling van woorden en zinnen. Ouders proberen deze stortvloed aanvankelijk nog bij te sturen. Ze leren je om met twee woorden te spreken, te luisteren en dankjewel te zeggen.

Door de vliegende start van de communicatie, denken we echter al snel dat we voldoende zijn toegerust om te kunnen communiceren. Niets is minder waar. Communicatie is meer dan het leren van een paar woorden en zinnen. Communicatie is een dynamisch proces waarin je voortdurend jezelf verbetert. Dit vraagt om aandacht, inzet en zelfkritiek, basiselementen van onze beschaving. Het woord ‘beschaving’ heeft taalkundig te maken met ‘geschaafd’. Beschaving is als het polijsten van de steen door de beeldhouwer. Door de steen te polijsten komen de warmte en krachten van de steen vrij.

Met het polijsten van de communicatie verdwijnt haar primitieve karakter. Je hebt het negatieve niet meer nodig om aandacht van iemand te krijgen. Je wacht niet meer totdat de ander een nieuw onderwerp aankaart. Je hoeft ook niet meer een discussie te winnen om je geestelijke verkramping in stand te houden.

Toch vraag ik me af of je wel moet blijven streven naar beter en of ‘beter’ niet zit in het contrast tussen primitief en beschaving. Dat je als een beeldhouwer niet de gehele steen polijst maar een deel onbewerkt laat.

Zie ook: politieke beschaving