Categorie: kijken en zien

Vaak kijken we maar zien niet. Kijken is afstandelijker dan zien, je kijkt ergens naar. Bij zien is er geen afstand. Je voelt jezelf verbonden met wat je ziet. Lees eerst de columns kijken en zien en zien.

Zie ook de categorie blind en verblind.

Bardo

Bardo was voor mij een van de topfilms in het afgelopen jaar. De film deed me denken aan het meesterwerk van Visconti ‘Death in Venice’. Met verstilde beelden vertraagde deze film mijn geest waardoor ik kon reflecteren op mezelf. De film Bardo van de regisseur Alejandro Iñárritu had hetzelfde effect. Bardo is de Boeddhistische term voor de overgangsfase tussen leven en wedergeboorte. Waar Visconti als thema koos voor de ontwakende homoliefde bij de aan cholera stervende hoofdrolspeler, koos Iñárritu voor de immigrant die gevangen zit tussen twee culturen. Door de film werd ik me bewust van het spanningsveld waar ik zelf in zit. Het is alsof mijn leven door de ziekte van Parkinson vertraagt en ik in het bardo beland. Door de ziekte ben ik in gesprekken steeds minder alert en direct. Steeds vaker ben ik de stille waarnemer van eigenschappen en processen die ieder mens in zichzelf moet leren herkennen, erkennen en hanteren.

Zie ook:
ronddolen
krimpende wereld
spinnenweb
de hals van de zandloper
vagevuur

kwaliteit en kwantiteit

Ik besef opeens dat ik me in mijn columns regelmatig uitspreek voor kwaliteit en waarschuw voor het streven naar kwantiteit. Maar vormen kwaliteit en kwantiteit niet een van de tegenstellingen in het leven? Tegenstellingen die, wanneer je ze zonder te oordelen beschouwt, het geheim van het leven openbaren? Ik besluit me te verdiepen in de betekenis van de woorden kwaliteit en kwantiteit. De betekenis van kwaliteit is ‘mate waarin iets goed is, hoedanigheid’. Het woord is afgeleid van het Latijnse qualis ‘aard, gelijk, dezelfde’. De betekenis van kwantiteit is ‘hoeveelheid, aantal eenheden’. Kwaliteit is de aard van iets. Kwantiteit is de hoeveelheid van iets. Terwijl ik mijn aandacht op het betekenisverschil richt besef ik: Ik heb in mijn leven twee verantwoordelijkheden, een wereldlijke en een spirituele. Binnen mijn wereldlijke verantwoordelijkheid dien ik te kiezen tussen tegenstellingen als kwaliteit en kwantiteit. Spiritueel dien ik beide aspecten te onderzoeken totdat ik ze in één blik kan overzien. Terwijl ik mijn aandacht gericht houd op de tegenstelling kwaliteit-kwantiteit zie ik de hoedanigheid van het leven, het ene dat alles in zichzelf bevat en omvat.

Zie ook:
tot aan het einde
meer maakt niet beter

identiteitsontwikkeling

De vorming van je identiteit begint bij de liefde van je ouders. Zij zijn belangrijk voor je gevoel van zekerheid en zelfvertrouwen. Laag voor laag groeit vervolgens je identiteit met je genderidentiteit, sociale identiteit, culturele identiteit en de identiteit die het gevolg is van de keuzes die je maakt in je leven. Keuzes die in sterke mate worden bepaald door de mogelijkheden van je omgeving. Dit roept een vraag bij me op: Heb ik een eigen identiteit of ben ik een kloon van mijn omgeving? Om de vraag te kunnen beantwoorden heb ik gedaan wat het woord identiteitsontwikkeling aangeeft. Ik liet de afzonderlijke lagen van mijn identiteit los door ze in alle rust te beschouwen. Op het moment dat ik alle lagen was gepasseerd besefte ik dat ik niet anders ben dan de mensen om mij heen. Ik ben hetzelfde als zij en tegelijkertijd toch ook nog dezelfde persoon die ik altijd al was.

Zie ook:
identiteit
kernwaarden in de opvoeding

allemaal verhalen

Wanneer ik naar mensen kijk dan zie ik verhalen die doorleefd en verteld moeten worden. Zolang je voor het leven kiest kun je jezelf niet aan je verhaal onttrekken. Je zult het moeten leven en doorleven voordat je inzicht krijgt in de diepere betekenis ervan. Buitenstaanders kunnen soms beter afstand nemen van je verhaal. Zij herkennen daardoor soms ook beter de patronen en essentie van je verhaal. Kijk en luister als een buitenstaander naar je verhaal en krijg inzicht in het verhaal van het leven, de essentie van het bestaan.

Zie ook:
existentie en essentie
afstand nemen
stromend water
betekenis betrekkelijk
kijken en zien
afgerond geheel

afstand nemen

Ik neem afstand van het gedoe in de wereld, voel me wegdrijven van de aarde. De aarde met haar door hebzucht verkregen littekens. Hoe verder ik wegdrijf hoe meer de bergketens van het verlangen naar macht en bezit vervlakken en oplossen in het blauw van liefdevolle blikken en tedere gebaren.

Zie ook:
de blauwe planeet
stromend water
betekenis betrekkelijk
betrekkelijk
allemaal verhalen

beleving beschouwing betekenis

Het taalverwerkingsproces in onze hersenen begint bij de klank van letters en loopt via woorden en zinnen naar de betekenis van wat wordt verteld. Met dit proces voorspellen we wat in een gesprek de meest waarschijnlijke stap van een gesprekspartner zal zijn en maken we iemands zinnen af wanneer deze traag formuleert. Mijn schrijfproces kent drie soortgelijke stappen waarna er soms een vierde stap volgt. Ik beleef iets, beschouw de beleving totdat er woorden en zinnen ontstaan die mij de betekenis laten zien. Vervolgens laat ik alles los en wacht in stilte totdat ik het concept achter de beleving zie. Dit concept is meer dan de beleving waarmee het proces begon en meer dan de betekenis waarmee het eindigde. Het is de beleving van een samenhangend geheel van betekenissen.

Zie ook: betekenis concept

in het oog van de cycloon

Het is alsof ik gevangen zit in een cycloon waar ik word meegesleurd in een maalstroom van berichten over de oorlog in Oekraïne, stijgende inflatie, klimaatverandering, energietekorten en problemen met mijn gezondheid en huis. Ondanks verwoede pogingen om grip te krijgen op de problemen lukt het me niet om ze allemaal te overzien en te bepalen wat ik zal doen. Het enige dat ik kan doen is de verbetenheid waarmee ik me erin vastbijt loslaten en me overgeven aan het hier en nu. Mezelf overgeven aan de rust en stilte in het oog van de cycloon. Hier, omgeven door het geraas, zal ik de diverse problemen niet-reactief moeten beschouwen, bepalen waar ik grip op heb en wat ik ga doen.

Zie ook:
spinnenweb
stress storm
gewoon lijden
pluk de dag
een feit