Categoriearchief: denken

Boeiender en belangrijker dan veel spirituele zoekers denken.

trilemma

Ik heb een trilemma, drie tegenstrijdige standpunten waaruit ik een keuze denk te moeten maken. Allereerst Tom Cruise, een acteur met een stralende glimlach waarmee hij de kijker voor zich inneemt. Op de tweede plaats Scientology, een sekte waarvan Tom Cruise een fervent aanhanger en het bekendste gezicht is. Op de derde plaats het streven van Scientology om de mens te bevrijden van beklemmende  ervaringen en gevoelens. Het trilemma waarin ik gevangen zit: Pleeg ik verraad aan mezelf wanneer ik naar films met Tom Cruise kijk terwijl ik weet dat Scientology mensen financieel uitmelkt, isoleert en onderwerpt aan het gezag van de sekteleider David Miscavige en is Scientology echt alleen maar een sekte?

Zie ook:
scientology
spagaat
antidogmatisch

 

ethisch reveil

Wereldwijd veranderen de opvattingen over moreel verantwoord handelen. Wetten die LHBT’ers beschermden, verdwijnen onder druk van conservatieven en populisten. Dictators verkrachten de vrije meningsuiting en vermoorden degenen die deze proberen te beschermen. Er is een ethisch reveil nodig. We zullen opnieuw vorm moeten geven aan onze morele uitgangspunten. Bijvoorbeeld: Neem de verantwoordelijkheid voor je geestelijk en sociaal welzijn ter hand door middel van zelfreflectie en zelfkritiek. Stel jezelf vragen over wat je denkt, voelt en doet. Vraag door en laat de antwoorden die je vindt los totdat je kennis is vervangen door inzicht. Inzicht in de samenhang van alle aspecten van een onderwerp. Handel op grond van dit inzicht. Zorg voor een omgeving waarin anderen dit recht ook kunnen beoefenen.

Zie ook:
een nieuw religieus bewustzijn
schaamteloos
gewetenloze maatschappij

 

agnost

Ik ben geen atheïst. Dit betekent niet dat ik in god geloof, in een onbereikbaar wezen dat boven mij staat. Wanneer je toch een stempel op me zou willen drukken, noem me dan een agnost. Voor een agnost valt het al of niet bestaan van god niet te bewijzen. Geloof ik dan helemaal nergens in? Ik geloof in de scheppingskracht en in de tegenstrijdige mogelijkheden die deze kracht oplevert. Je kunt net zo goed stellen en beargumenteren dat god wel bestaat als dat hij niet bestaat. Ik richt me liever op deze tegenstrijdigheid. Door mijn onverdeelde aandacht hierop te richten krijg ik toegang tot goddelijke inzichten en voorkom ik dat ik verstrikt raak in religieuze dogma’s.

Zie ook: gnosis

 

betekenis vanzelfsprekend

Soms lijkt de betekenis van een woord vanzelfsprekend. Neem het woord vanzelfsprekend. De algemene betekenis is: hoeft niet te worden uitgelegd, is logisch, ligt voor de hand. Er is echter nog een andere, minder voor de hand liggende, betekenis. Deze openbaart zich tijdens het diepste weten, in inzichten die niet kunnen worden uitgelegd, niet logisch zijn te bevatten en niet kunnen worden betwist. Inzichten waar geen spreker voor nodig is omdat ze vanuit en voor zichzelf spreken.

Zie ook: vanzelfsprekend

 

doorvragen

Ik gebruik in mijn columns regelmatig de techniek van het doorvragen. Een belangrijk aspect van het doorvragen heb ik nog niet toegelicht. Zodra ik vragenderwijs de grens van mijn denken heb bereikt, word ik overvallen door onzekerheid. In eerste instantie klem ik me dan vaak vast aan bekende antwoorden. Het is een uitdaging om hier niet aan toe te geven en mezelf vragenderwijs open te blijven stellen voor het onbekende. Erop te vertrouwen dat het meest waardevolle antwoord wordt gevonden door vol te houden en mezelf niet te hechten aan wat in woorden of formules is te vatten. De echt waardevolle antwoorden vind ik niet, ze komen naar me toe in de vorm van inzichten en gevoelens zodra ik, aangekomen bij de grens van mijn denken, het denken loslaat.

Zie ook:
Socrates
de rede
de yoga van het denken

 

religieuze samenzang

Ik heb moeite met religieuze dogma’s. Toch zijn er miljarden mensen die ze blind accepteren. Wat trekt hen erin aan? Worden ze aangetrokken door het kant en klare karakter van dogma’s waardoor het lijkt alsof ze zich er niet in hoeven te verdiepen? Of worden ze aangetrokken door het saamhorigheidsgevoel dat ontstaat doordat je iets met anderen deelt? Terwijl ik me dit afvraag moet ik denken aan godsdienstige bijeenkomsten waar een gevoel van saamhorigheid wordt opgewekt door samen te zingen, bidden en bewegen. Dit beeld roept op haar beurt weer een ander beeld bij me op. Soldaten die marcherend en zingend zichzelf en anderen overtuigen van hun kameraadschap, kracht en macht. Plotseling besef ik dat ik niet alleen moeite heb met dogma’s maar ook met het idee dat de dogma’s die je deelt met anderen beter zijn dan je eigen inzichten en gevoelens.

Zie ook: waarheid

 

doemdenker

De oorspronkelijke betekenis van doemen is oordelen. Pas in 1980 ontstond door van Kooten en de Bie de negatieve betekenis van doemdenker. Iemand die gefocust is op problemen en negatieve gevolgen. Ben ik een doemdenker wanneer ik iets beoordeel en daarbij problemen en negatieve gevolgen vaststel? Terwijl ik deze vraag tot me door laat dringen besef ik dat ik geen doemdenker ben zolang ik bij een beoordeling niet automatisch uitga van het negatieve en een beoordeling niet automatisch laat volgen door een veroordeling. Volgens sommigen gebeurt dat laatste zelfs niet op de dag des oordeels, het Engelse ‘doomsday’.

Zie ook: oordelen