Categoriearchief: oordelen

Het begint met het neutrale beoordelen en verzandt vervolgens vaak in oordelen en zelfs in veroordelen.

doemdenker

De oorspronkelijke betekenis van doemen is oordelen. Pas in 1980 ontstond door van Kooten en de Bie de negatieve betekenis van doemdenker. Iemand die gefocust is op problemen en negatieve gevolgen. Ben ik een doemdenker wanneer ik iets beoordeel en daarbij problemen en negatieve gevolgen vaststel? Terwijl ik deze vraag tot me door laat dringen besef ik dat ik geen doemdenker ben zolang ik bij een beoordeling niet automatisch uitga van het negatieve en een beoordeling niet automatisch laat volgen door een veroordeling. Volgens sommigen gebeurt dat laatste zelfs niet op de dag des oordeels, het Engelse ‘doomsday’.

Zie ook: oordelen

 

schuivende panelen

Je beeld van de werkelijkheid bestaat uit twee lagen. De eerste laag wordt gevormd door wat je met je zintuigen waarneemt. De tweede laag bestaat uit de conclusies die je hieruit trekt. Deze tweede laag bevat niet alleen lichtvoetige interpretaties van de werkelijkheid maar ook loodzware, beklemmende oordelen en dogma’s. De twee lagen schuiven als houten panelen over elkaar. Soms ontstaan er gaten in de panelen. De gaten in het eerste paneel ontstaan wanneer je de wereld ontspannen en aandachtig observeert. De gaten in het tweede paneel ontstaan wanneer je de conclusies over wat je waarneemt loslaat. Zodra vervolgens twee gaten over elkaar heen vallen doorzie je niet alleen jezelf maar krijg je ook een dieper inzicht in andere mensen en situaties.

 

niet bekennen maar erkennen

Ik heb moeite met openbare schuldbekentenissen en met het openbaar tonen van berouw. Los van het feit dat het me sterk doet denken aan communistische tijden geven de daders meestal toe aan de druk om schade van hun belangen te voorkomen. Een bekentenis is bovendien een gemakkelijke manier om je te bevrijden van schuldgevoelens. Moeilijker is het om je gedrag en motieven te erkennen. Ook voor de eisers is een openbare schuldbekentenis erg gemakkelijk. Het versterkt het idee dat ze moreel boven de dader staan en hem daarom mogen veroordelen. De volgende wijsheid dringt daardoor niet tot hen door ‘Wie zonder zonde is werpe de eerste steen.’

Zie ook: genoegdoening

 

leven en geleefd worden

Veel mensen worden geleefd door hun werk, familie, vrienden, verslavingen, trauma’s en dogma’s. Een van de belangrijke keuzes in je leven is: Wil ik dit? Wil ik geleefd worden of wil ik leven? Wil ik een leven leiden dat bepaald wordt door de druk van anderen en van mezelf of wil ik een leven leiden dat vrij is van druk? Wanneer je voor dit laatste kiest herken en erken dan de drukpunten in je leven zonder jezelf te veroordelen.

 

verslavingszorg

Veel van ons gedrag en gevoel zit opgesloten in loops. Deze laten diepe sporen na in de hersenen. Sporen waarin je als in de rillen van de weg gevangen zit. In verslavingen waaraan je probeert te ontsnappen door kwaad te worden en jezelf te veroordelen. Dit werkt niet, het versterkt de verslaving. Beter is het om je verslaving te erkennen. Erken dat je verslaafd bent en erken de gevoelens die in de verslaving zitten opgesloten. Hoe confronterend dit proces ook is, ga deze gevoelens niet uit de weg ook al zijn ze maatschappelijk beladen. Erken ze niet alleen maar herken ze ook. Analyseer, verklaar en benoem ze zonder jezelf te veroordelen. Wanneer je dit doet ben je met echte verslavingszorg bezig. Het zorgzaam en zorgvuldig omgaan met je verslaving en met jezelf.

Zie ook: dopamine verslaving

 

Parkinson moment

Hoe ga je om met een chronische ziekte als Parkinson? Wentel je jezelf in slachtoffergevoelens of verzet je jezelf tegen de ziekte door een halve marathon te lopen? Ondanks het feit dat ik me soms zielig voel en me tegen de ziekte verzet door in de tuin te werken of een fietstocht te maken, probeer ik er meestal op een andere manier mee om te gaan. Toen de ziekte werd vastgesteld reageerde ik er in eerste instantie op zoals ik altijd doe met onderwerpen die op mijn pad komen. Ik probeerde de ziekte van alle kanten te bekijken voordat ik zou reageren. Dit hield ik niet vol. De ziekte is te veranderlijk en blijvend. Je kunt haar nooit helemaal overzien. Daarom probeer ik er nu anders mee om te gaan. Ik probeer mijn Parkinson momenten in alle rust onder ogen te zien zonder ze te beoordelen. Hierdoor besef ik dat het enig blijvende het moment zelf is. Dit moment  heeft geen begin of einde en verandert niet omdat het alle verandering al in zich draagt.

Zie ook: contemplatie

 

vijftien minuten roem

In mijn zoektocht naar wat het geweld in ons doet ontwaken kwam de volgende vraag bij me op: Waarom zijn er zoveel mensen op zoek naar hun vijftien minuten roem? Het antwoord werd me duidelijk toen ik moest denken aan de drugsbendes in Zuid-Amerika. Via de weg van drugs, geld, macht en roem proberen de bendeleden hun aanzien te vergroten. Geweld is voor hen niet iets om zich voor te schamen maar een uitdrukking van hun heldenstatus. Hun in bloed gedrenkte roem geeft zin aan hun leven hoe kort dit soms ook is. Dit antwoord roept een volgende vraag bij me op: Wie ben ik om hen te veroordelen? Waarom zou de weg die zij volgen verkeerd zijn? Om deze vraag te kunnen beantwoorden besluit ik mijn eigen gevoelens onder ogen te zien. Het lijden dat ze veroorzaken botst met mijn diepste gevoelens als mens: tederheid en mededogen. Maar geven mijn gevoelens mij het recht om hen te veroordelen? De reden dat ik dit toch doe is dat de rechten die zij zichzelf maatschappelijk toekennen de rechten van anderen onevenredig beperken. Ondanks mijn veroordeling besef ik dat spiritueel gezien de 65 jaar dat ik leef niet meer of minder waard zijn dan hun vijftien minuten roem.

Zie ook: oordelen