Categoriearchief: maatschappij

Binnen het brede onderwerp maatschappij vind je hier columns over: cultuur, economie, geschiedenis, kuddegedrag, macht, politiek, recht en nog veel meer.

het nieuwe collectivisme

Stel dat de mensheid als collectief een identiteit kan ontwikkelen die meer is dan de som van de individuele groepsleden. Er is echter één voorwaarde: Het individu dient zichzelf volledig weg te cijferen ten gunste van het collectief. Moet ik me in dat geval niet verzetten tegen de opkomst van het nieuwe collectivisme dat momenteel de wereld overspoelt? Van het Westers commerciële collectivisme tot het gedigitaliseerde Chinese staatscollectivisme. Maar stel dat het collectief verder zal kunnen reiken en meer zal kunnen bereiken dan het individu? Waarom zou ik me er dan tegen verzetten? Misschien groeit de naastenliefde wel doordat we met het loslaten van onze individualiteit ook ons egoïsme kwijtraken. Of misschien krijgt het collectief wel een eigen bewustzijn waarin individuen spiritueel worden herboren.

Zie ook:
Neanderthalers 2.0
collectief

 

het politieke bed

Er zijn drie hoofdpijndossiers waar de politiek mee worstelt: klimaatverandering, immigratie en globalisatie. Ook de burger worstelt met deze problemen. Hij heeft daarnaast echter nog een ander probleem, de onoverzichtelijke bureaucratische regelgeving waarmee politici de dossiers te lijf gaan. De burger wil heldere simpele oplossingen waarover hij zich het hoofd niet hoeft te breken. Aangezien het hem niet lukt om deze zelf te bedenken zoekt hij zijn heil bij politici als Thierry Baudet. Deze lijkt intellectueel tegengas te kunnen geven aan de bureaucratische haarklovers. De kans is echter groot dat hij niet alleen het politieke bed opschudt maar ook een stofwolk van negatieve emoties zal doen opwaaien, van opgekropte frustraties tot woede, haat en venijn. Ben ik bang dat dit gebeurt? Nee, waarom zou ik? Is het vrijkomen van emoties niet een onvermijdelijk gevolg van de cyclus van vastzitten en loslaten? Maak ik me zorgen? Ja, maar ik hoop dat onze beschaving de emoties zal kunnen beteugelen en ten goede zal keren.

 

leven met of zonder anderen

Ik heb een haat-liefde verhouding met groepen. Enerzijds gebruik ik ze voor maatschappelijke zekerheid en tribale gevoelens, anderzijds verwijt ik ze dat ze me te veel proberen te sturen. Er zijn momenten dat ik de groepen waar ik lid van ben het liefst zou vergeten en momenten dat ik er trots op ben dat ik een van de groepsleden ben. Wat wil ik nou eigenlijk? Wil ik een leven met of zonder anderen? Of moet ik de vraag loslaten? Moet ik leren om tegelijkertijd alleen en samen met anderen te zijn?

Zie ook: haat-liefde

 

de blauwe planeet

Sinds het bestaan van de ruimtevaart spreken astronauten bijna verliefd over ‘de blauwe planeet’. Zouden buitenaardse bezoekers, wanneer ze ons zouden bezoeken, dezelfde ontroering ervaren? Hebben ze trouwens wel ons gezichtsvermogen? Misschien is de aarde voor hen niet meer dan een grijze grauwe planeet. En zijn we ‘in hun ogen’ wel zo bijzonder als we zelf denken? Zijn we voor hen misschien niet meer dan een mierenhoop? Een wirwar van wegen en hokjes met bewoners die door elkaar heen krioelen, samen paren, elkaar bestrijden en andere mieren en insecten in slavernij gevangen houden, hen uitmelken en vermoorden. Hoeveel bescheidener zouden we zijn wanneer we op deze manier naar onszelf zouden kijken?

 

Neanderthalers 2.0

We dreigen in het westen de Neanderthalers te worden van de 21ste eeuw. Er zijn meerdere theorieën waarom Neanderthalers zijn uitgestorven. Volgens recente theorieën zijn ze uitgestorven door hun geringe aantal, de geografische spreiding en de daardoor beperkte collectieve kennis. Iets soortgelijks gebeurt er op dit moment met ons in het westen. Ronddolend in individualisme dreigen we onze positie in de wereld kwijt te raken aan het centraal geleide collectivisme in China.

Zie ook:
collectief
het nieuwe collectivisme

 

religieuze samenzang

Ik heb moeite met religieuze dogma’s. Toch zijn er miljarden mensen die ze blind accepteren. Wat trekt hen erin aan? Worden ze aangetrokken door het kant en klare karakter van dogma’s waardoor het lijkt alsof ze zich er niet in hoeven te verdiepen? Of worden ze aangetrokken door het saamhorigheidsgevoel dat ontstaat doordat je iets met anderen deelt? Terwijl ik me dit afvraag moet ik denken aan godsdienstige bijeenkomsten waar een gevoel van saamhorigheid wordt opgewekt door samen te zingen, bidden en bewegen. Dit beeld roept op haar beurt weer een ander beeld bij me op. Soldaten die marcherend en zingend zichzelf en anderen overtuigen van hun kameraadschap, kracht en macht. Plotseling besef ik dat ik niet alleen moeite heb met dogma’s maar ook met het idee dat de dogma’s die je deelt met anderen beter zijn dan je eigen inzichten en gevoelens.

Zie ook: waarheid

 

ik hoop het niet mee te maken

Ik hoop dat ik nooit zal worden geregeerd door een dictator, anonieme technocraat of dogmatische theocraat. Het idee dat de macht in hun handen zal vallen doet me huiveren. Ik zou in dat geval niet meer kunnen schrijven wat ik wil en het is maar de vraag of ik nog zou kunnen reflecteren op het bestaan. Terwijl ik hierover nadenk besef ik dat er wereldwijd miljoenen mensen in onvrijheid leven. Ik huiver bij deze gedachte. Dan zie ik de dingen om me heen en besef dat wat ik zie zich niets aantrekt van hun en van mijn lijden.

Zie ook:
schokkende gebeurtenissen
aan het einde van de tunnel