Categoriearchief: maatschappij

Binnen het brede onderwerp maatschappij vind je hier columns over: cultuur, economie, geschiedenis, kuddegedrag, macht, politiek, recht en nog veel meer.

dualisme

Ik twijfel of we meer dualisme moeten willen in de Tweede Kamer, een duidelijker scheiding tussen het Kabinet dat regeert en de Tweede Kamer die controleert. We hebben al instituten zoals de Eerste Kamer en de Ombudsman om de wetgevende macht van het Kabinet en de macht van uitvoeringsinstanties te controleren.

Ik ben er voorstander van dat we hun controlerende macht versterken. Bijvoorbeeld door de Eerste Kamer niet alleen nieuwe wetten te laten toetsen aan bestaande wetten maar ook aan normen van billijkheid en redelijkheid en niet aan eigen politieke standpunten. We zouden ook de reacties van klokkenluiders binnen de overheid beschikbaar moeten stellen aan een organisatie die breder is en meer bevoegdheden heeft dan de Ombudsman.

Waarom? In tegenstelling tot veel andere landen hebben we in Nederland een brede volksvertegenwoordiging, verdeeld over een groot aantal politieke partijen. Dit heeft een cultuur doen ontstaan waarin coalitie en oppositie gedwongen zijn compromissen te sluiten. Wanneer we kiezen voor meer dualisme zal dat de politieke cultuur verharden met als gevolg polarisatie en minder bereidheid compromissen te sluiten.

Zie ook:
frauderende politici
polarisatie
principieel
Het einde van de democratie?

bashen

Ik heb me geërgerd aan het bashen van Rutte, het verbale inbeuken op hem. Wat ik miste in het politieke debat was begrip. Je kunt Rutte bestempelen als leugenaar maar je kunt je ook verdiepen in zijn verklaring dat hij zich een bepaalde uitspraak niet kan herinneren. Ik kan me dat voorstellen. In zijn positie moet hij stapels documenten lezen en ontelbare gesprekken voeren. Bovendien is hij als persoon sterk gericht op het bereiken van consensus en minder op details. Hij legt zich niet gelijk vast op een uitspraak of standpunt maar zoekt in een informele sfeer naar het gezamenlijk belang. Door deze flexibiliteit weet hij compromissen te sluiten. Zij vormen het hart van onze democratie. Om compromissen te kunnen sluiten moet je wel vrijuit kunnen brainstormen en moet duidelijk zijn wanneer dit wel of niet kan. Dat was in dit geval niet duidelijk omdat de rol van verkenner niet vast ligt.

Zie ook:
een nieuw gezegde
Het einde van de democratie?
principieel

individualiteit

Een individu is een niet op te splitsen eenheid met een eigen individualiteit, een eigen aard. Het is deze individuele aard die voor machthebbers een doorn is in het oog. Zij verdragen geen andere individuen naast zich die hen van hun troon kunnen stoten. Ze proberen daarom ieders individuele aard te vervangen door een collectieve aard, een gemeenschappelijke manier van denken, voelen en doen. Zoals het communisme heeft laten zien gaat dit ten koste van het economisch initiatief. De economie stagneert of stort zelfs in. Door schade en schande wijs geworden hebben de Chinese leiders daarom het communistisch ideaal verruimd en meer ruimte gegeven aan het individuele initiatief. De herwonnen vrijheid beperkt zich echter tot de economie. Op alle andere fronten wordt de individualiteit in een collectief keurslijf geperst. Het individuele lijden dat hieruit voortkomt zie je terug in Sinkiang, Tibet en Hongkong.

Zie ook: individu

normen

Het woord norm stamt van het Latijnse norma ‘regel, richtsnoer’. Oorspronkelijk had het woord de betekenis van ‘winkelhaak, tekenhaak’. Het begrip norm heeft nog altijd een harde concrete betekenis zoals in productienorm maar ook een minder harde zoals in omgangsnorm. Wanneer er zowel harde als zachte normen zijn waarom zouden er dan geen normen zijn van waaruit zowel de harde als de zachte normen zich ontvouwen? Stel dat we deze zouden kunnen benoemen dan vinden we misschien ook woorden voor de spirituele beleving.

Zie ook:
normaal
er is meer

mutatie

Is ons spiritueel vermogen een toevalligheid? Ik vraag me dit af omdat ik op een artikel stuitte over een mutatie, een toevallige verandering in ons DNA. Volgens onderzoekers zou het gen ARHGAP11B ervoor hebben gezorgd dat onze hersenschors harder ging groeien. Hierdoor onderscheiden we ons van de chimpansee die een veel kleinere hersenschors heeft. De hersenschors is belangrijk voor de complexe processen van ons geestelijk leven. Misschien wordt zelfs onze spirituele beleving erdoor bepaald. Door het bijna oneindig aantal verbindingen tussen de miljarden hersencellen ervaren we een gevoel van onbegrensdheid. Stel dat het gen niet was ontstaan dan kenden we deze ervaring misschien niet.

Zie ook:
singulariteit
de god spot

misbruik van het recht

Het recht zoals wij dat kennen is de erfenis van vele generaties die met wet- en regelgeving de basis hebben gelegd voor onze democratie. De gezondheid van een democratie kun je aflezen uit het misbruik dat van het recht wordt gemaakt. Op dit moment groeit het misbruik. Individuen en belangengroepen zoeken via de rechterlijke macht de mazen in de wet op om politieke standpunten door te drukken. Politiek hoort niet bij de rechterlijke macht. Het is de taak van democratisch gekozen politici om nieuwe overtuigingen in de samenleving te toetsen aan bestaande wet- en regelgeving en de wet eventueel aan te passen. Het feit dat belangengroepen links en rechts de politiek passeren wekt twijfel aan de vakbekwaamheid van politici en ambtenaren.

Zie ook:
the rule of law
schandpaal
kantelpunt in de democratie

begrip mededogen en vergeving

Het heeft lang geduurd voordat ik mijn vader kon vergeven voor de harde opvoeding die ik heb gehad. Door me te verdiepen in zijn jeugd, zijn oorlogstrauma en de gevolgen van zijn ziekte, kon ik me inleven in de gevoelens die hij moet hebben gehad. Vervolgens kon ik hem vergeven, het gif van de wrok laten verdampen waardoor ruimte ontstond voor liefde. Door dit proces ben ik ook anders aan gaan kijken tegen mijn eigen trauma’s. Door me te verdiepen in de traumatische gebeurtenissen en door me open te stellen voor het kind dat ik was heb ik mijn schuldgevoel kunnen loslaten.

Zie ook:
doorzetter
mededogen
onze zachte onderbuik
de uitzichtloosheid van het bestaan
vergeven
jezelf vergeven
ontgiften