Categorie: kijken en zien *

Vaak kijken we wel maar zien niet. Kijken is afstandelijker dan zien, je kijkt ergens naar. Bij zien is er geen afstand. Je voelt jezelf verbonden met wat je ziet. Lees eerst de columns kijken en zien en zien.

Vervolg je ontdekkingsreis met de eerste van een selectie van zeven columns over perspectief.

Zie ook de categorieën blind en verblind, verbondenheid en inzicht.

politiek dilemma

De strijd tussen Palestijnen en Israëliërs plaatst mij in een politiek dilemma. Steun ik de Palestijnen die zich gewapenderhand proberen te bevrijden uit het uitzichtloze bestaan in een getto of steun ik het recht van de Israëliërs om zich gewapenderhand te verdedigen tegen terroristen? Het dilemma blijft in mijn achterhoofd spelen terwijl ik mezelf verlies in video’s over de polarisatie in Amerika. De patstelling tussen democraten en republikeinen en het wantrouwen van autonomen in de overheid. De vele filmpjes en interviews wekken begrippen tot leven die al lange tijd in mijn hoofd rondspoken: mens, mensheid en menszijn. In deze begrippen vind ik het antwoord op mijn dilemma. Ieder mens draagt met de keuzes in zijn leven bij aan de ontwikkeling van de mensheid, aan de culturele en epigenetische erfenis van het mens zijn. Zo ook de Palestijnen die zich niet hebben verzet tegen de macht van Hamas en de Israëliërs die zich niet hebben verzet tegen de macht van Joodse fundamentalisten. Ik laat het dilemma los en zie hoe het leed van beide groepen zich vermengt met dat van de slachtoffers in Oekraïne en hoe al dit leed een trieste hoedanigheid van het mens zijn openbaart. Een beeld waar ik slechts met verdriet en mededogen naar kan kijken.

Zie ook:
spagaat
van mens naar zijn
interesse
epigenetica
trilemma
verwoestende energie

schrijven begint bij mij met ..

Schrijven begint bij mij met een onderwerp dat op mijn pad komt en mijn interesse wekt. Ik richt er mijn aandacht op totdat ik het concept erachter zie. De eerste versie van een column schrijf ik vervolgens in één keer. Wanneer ik deze corrigeer blijken er vaak onduidelijkheden in te zitten. Deze ontstaan, behalve door taalfouten, ook door mijn neiging om teveel aspecten te benoemen. Om de gewenste duidelijkheid te krijgen verwijder ik daarom de aspecten die te ver van het concept afstaan en ga intuïtief op zoek naar invalshoeken en betekenissen die er nauwer bij aansluiten. Woorden en zinnen verdwijnen en veranderen soms tientallen keren voordat ze beschrijven wat ik diep van binnen voel. Mijn mentale instelling tijdens dit proces lijkt sterk op die waarmee ik soms in de rotstuin aan het werk ben. Tijdloos verbonden met de natuur kan ik daar met eindeloos geduld naar de beste plaats en positie van een steen zoeken. Tijdloos verbonden met het onderwerp en het concept zoek ik met eindeloos geduld naar de best passende woorden en zinnen. Woord voor woord en zin voor zin daal ik zo af in de bron van helder weten en voelen. Hier wellen soms verrassende nieuwe inzichten op die een plaats krijgen in de definitieve column. Soms slechts met een enkel begrip of lidwoord. Wanneer de column uiteindelijk is geworden wat hij in mijn diepste beleving moet zijn laat ik het onderwerp los en vervolg mijn queeste waar ik tegen nieuwe onderwerpen aanloop die mijn interesse wekken.

Zie ook:
precisieschrijver
reflecteren
queeste
puzzelstukje
puzzel leggen
geduld
spirituele symfonie
wie schrijft die blijft

Dit was de eerste in een serie van negen geselecteerde columns over mijn schrijfproces.

wat een gedoe allemaal

Ik had vanochtend even het gevoel dat ik dood was en naar de wereld keek. In één blik overzag ik gebeurtenissen en mensen in diverse landen en culturen. Ik overzag niet alleen alles en iedereen maar zag tegelijkertijd ook iedere afzonderlijke gebeurtenis en persoon. Met de glimlach van betrekkelijkheid dacht ik ‘Wat een gedoe allemaal.’ Nu, aan het einde van de dag, vraag ik me af: Wat is eigenlijk de betekenis van gedoe? Gedoe is een afleiding van doen met het voorvoegsel ge- dat de betekenis heeft van ‘voortdurende herhaling’. De glimlach van betrekkelijkheid ontstond toen ik vanuit liefdevol perspectief het eindeloos herhalen van het gedrag van de mens zag. Van de mens die in het spanningsveld van goed en kwaad ‘er het beste van probeert te maken’.

Zie ook:
ik heb het gehad met al dat gedoe
verhalen in verhalen
afstand nemen

het mooie van oud zijn

Voor mij is het mooie van oud zijn dat ik steeds minder in beslag word genomen door activiteiten waarmee ik in het verleden de toekomst te lijf ging. Ik overzie steeds beter de beperkingen en successen van mijn streven. Steeds beter de vanzelfsprekendheid en betrekkelijkheid van mijn leven. Ik overzie niet alleen steeds beter mijn eigen leven maar ook dat van anderen. De vanzelfsprekende en niet te vermijden processen en patronen in het leven van een mens. Dit betekent niet dat het leven betekenisloos voor me is geworden. Integendeel, het is mooier geworden en heeft meer betekenis gekregen. Zoveel zelfs dat ik merk dat ik diep vanbinnen liefdevol glimlach wanneer ik mijn leven en dat van anderen beschouw en overdenk.

Zie ook:
betrekkelijk
betekenis vanzelfsprekend
van losmaken naar loslaten
je bent zo oud ..
alles, behalve zekerheid
hier en nu momenten

in de schaduw van het kwaad

Een van de gevolgen van het ouder worden is dat het kwaad in de wereld, de machtswellust, hebzucht, genotszucht en desinteresse van de mens, sterker en dieper bij me binnenkomt. Gelukkig leer ik hier steeds beter mee om te gaan. Niet door het kwaad onverschillig van me af te laten glijden maar door het rustig en niet-reactief te beschouwen. Ik deed dit vandaag toen de schaduw van het kwaad mijn geest verduisterde. Door dit in alle rust tot me door te laten dringen besefte ik dat ik voor een keuze stond. Kies ik voor een leven in de schaduw van het kwaad of voor een leven in het licht achter het kwaad. Toen ik voor dat laatste koos zag ik niet alleen de betrekkelijkheid in van het kwaad maar zag in een flits ook het licht achter het kwaad en besefte dat de schaduw volledig zou verdwijnen op het moment dat ik in het licht boven het kwaad zou staan.

Zie ook:
Maakt het wat uit?
goed en kwaad
nonchalant
in het oog van de cycloon
spinnenweb

schrijvend mediteren

Schrijven is voor mij een vorm van mediteren. Het begint ermee dat me iets opvalt waarin ik een concept, een diepere betekenis meen te zien. Om het concept te doorgronden onderzoek ik beschouwend en vragenderwijs de gedachten, beelden en gevoelens die het bij me oproept. Voor een groot deel gebeurt dit schrijvend. Door de vragen en antwoorden uit te schrijven in de vorm van een column ontvouwt zich het concept. De eerste opzet van de column gaat meestal snel, daarna is het een moeizaam proces waarbij ik soms urenlang zoek naar de juiste woorden en zinnen, ze vervang en opnieuw orden totdat ik in de tekst de diepere waarde van het concept herken en ervaar. Op het moment dat dit gebeurt laat ik het onderwerp los en publiceer de column. Soms blijkt in de eerste dagen na publicatie dat de tekst niet lekker loopt of dat er nog interpretaties mogelijk zijn die ik wil vermijden. Ik verbeter dan alsnog de tekst. Na enkele dagen laat ik de column definitief los en richt me op het volgende onderwerp dat mijn aandacht vraagt.

Dit was de zesde in een serie van negen geselecteerde columns over mijn schrijfproces.

Bardo

Bardo was voor mij een van de topfilms in het afgelopen jaar. De film deed me denken aan het meesterwerk van Visconti ‘Death in Venice’. Met verstilde beelden vertraagde deze film mijn geest waardoor ik kon reflecteren op mezelf. De film Bardo van de regisseur Alejandro Iñárritu had hetzelfde effect. Bardo is de Boeddhistische term voor de overgangsfase tussen leven en wedergeboorte. Waar Visconti als thema koos voor de ontwakende homoliefde bij de aan cholera stervende hoofdrolspeler, koos Iñárritu voor de immigrant die gevangen zit tussen twee culturen. Door de film werd ik me bewust van het spanningsveld waar ik zelf in zit. Het is alsof mijn leven door de ziekte van Parkinson vertraagt en ik in het bardo beland. Door de ziekte ben ik in gesprekken steeds minder alert en direct. Steeds vaker ben ik de stille waarnemer van eigenschappen en processen die ieder mens in zichzelf moet leren herkennen, erkennen en hanteren.

Zie ook:
ronddolen
krimpende wereld
spinnenweb
de hals van de zandloper
vagevuur

zoeken vinden loslaten

'Waar het denken eindigt, begint het zien.'