Categorie: angst

Samen met genot is angst de basis van de primaire emoties: vechten, vluchten en verbinden. Lees eerst de column primaire emotie.

Zie ook de categorie primaire emoties.

besluiteloos

Bij het nemen van beslissingen heb ik bijna altijd een balans weten te bewaren tussen mijn denken en voelen. Het is niet zo dat me dat altijd even gemakkelijk afging. Bij de aanschaf van een huis is het bijna vanzelfsprekend dat je het lastig vindt de balans te bewaren. De laatste paar jaar lijk ik er echter ook bij minder grote beslissingen moeite mee te hebben. Recent nog bij de aanschaf van een nieuwe fiets. Zelfs nadat ik de beslissing enkele jaren voor me uit had geschoven en eindelijk tot een besluit was gekomen, voelde ik de paniek in me opkomen.

Was dit een emotioneel na-ijleffect omdat ik te lang rationeel met de beslissing bezig was geweest? Kwam het door mijn leeftijd, waardoor ik vaker stilsta bij de eindigheid van het leven en mezelf afvraag: ‘Waar doe ik het allemaal voor, morgen kan ik dood zijn?’ Of had het paniekgevoel te maken met de ziekte van Parkinson? Met de veranderingen in mijn dopaminehuishouding, waardoor het gevoel van voldoening dat ik vroeger na een aankoop had minder vanzelfsprekend is geworden? Of maakt Parkinson het voor mij moeilijker om complexe situaties te overzien?

Eén ding is zeker: ik ben besluiteloos over de oorzaak van mijn besluiteloosheid. Ik glimlach en moet denken aan de dag dat we het huis hadden gekocht waarin we nu nog altijd wonen. Ik was enthousiast over het huis, maar voelde me onzeker door een nog onbekende ziekte en voelde me paniekerig bij de gedachte dat we het huis hadden gekocht. Toen ik dit aan mijn vrouw vertelde, reageerde ze: ‘Waar is het leuker doodgaan, hier of in het nieuwe huis?’ De herinnering zet me met beide benen op de grond. Ik kan me emotioneel gek maken over wat er kan gebeuren, maar ik kan me ook richten op het feit dat angst en onzekerheid de keerzijde zijn van zekerheid en beslissen om hier en nu gelukkig te zijn, op de fiets.

Zie ook:
besluit
hulpeloos moedeloos
alles, behalve zekerheid
off moment

seksuele opwinding

Angst is een basiselement van de overlevingsdrang. We huiveren niet alleen van angst. Angst fascineert ons ook, we zoeken de spanning en versterken haar.

Bij vreemdgangers wordt de spanning versterkt door de onbekende afloop van de relatie, de leugens die moeten worden verteld, het risico van ontdekking.

De spanning windt de vreemdganger seksueel op. Geeft het gevoel midden in het leven te staan, de essentie van het bestaan te ervaren.

Wat de vreemdganger ervaart is echter de drijvende kracht in de schepping, niet de bron van de kracht, niet de essentie van het bestaan.

Deze ervaar je in de dynamische balans van de tegenstelling: stabiel en avontuurlijk.

Zie ook:
vreemdgangers
dynamische balans
intieme en hartstochtelijke seks
huwelijksbeloften
de bron
primaire emotie
verzadigingspunt

Dit was de zevende in een selectie van twaalf columns over overspel en liefde.

  1. liefdesperikelen
  2. vrije liefde
  3. polyamorie
  4. autonomie
  5. vervelen
  6. verstikkende relaties
  7. seksuele opwinding
  8. begeerte
  9. dubbelleven
  10. machtsstrijd
  11. woede na overspel
  12. afscheid van een geliefde

hoe ik reageer als ik een klacht heb

Op mij is het gezegde van toepassing ‘Klanten klagen niet, ze blijven weg.’ Ik reageer eigenlijk alleen wanneer ik word geconfronteerd met grote financiële gevolgen, afspraken die niet worden nagekomen en machtsmisbruik. Ik reageer niet direct. Ik probeer eerst grip te krijgen op de woede die in me is opgewekt.

In het krachtveld van beheerste woede floreert vervolgens mijn tactisch denkvermogen. De confrontatie ga ik aan onder het motto ‘Je kunt oorlog met me krijgen, maar ik bepaal het moment, de plaats en de wapens.’ Ik ga bijvoorbeeld niet de strijd met je aan op het moment dat je jezelf sterk waant door omstanders.

Dit alles vrijwaart me niet van onzekerheid en angst op het moment dat ik moet handelen. Ik herinner me wat ik ooit deed toen ik me onzeker voelde. Ik zag de angst in de ogen, liet verleden en toekomst los en handelde ‘cool and clean’. Niet vanuit woede of angst, maar vanuit de vanzelfsprekendheid van oorzaak en gevolg.

Zie ook:
conflicten
in de ogen en onder ogen zien
rechtvaardigheidsgevoel
zo voel ik dat
wraakgevoel
de keizer, Rutte en Amerika
pluk de dag

Waarom we in handen vallen van dictators.

Wanneer je een autocraat steunt die zichzelf boven de wet plaatst, immoreel gedrag vertoont, corrupt handelt, leugens verspreidt en angst en haat zaait, dan is de kans groot dat de autocraat een dictator wordt.

Wat een kans was, wordt realiteit zodra we het gedrag van de autocraat beginnen te bagatelliseren. Bijvoorbeeld met dooddoeners als: ‘Alle politici zijn immoreel en corrupt. Waarom zou je er dan bij hem een punt van maken?’ of met ogenschijnlijk doorleefde slogans als: ‘No pain, no gain.’

Dergelijke vormen van rationele gemakzucht vinden hun wortels in een gebrek aan zelfreflectie. Het niet herkennen en erkennen van de motieven en behoeften achter je steun voor de autocraat, zoals: hebzucht, machtslust, angst, woede, haat, wraak, wrok en het gevoel miskend of superieur te zijn.

Zie ook:
goedgelovige democraten
van gemakzucht naar angst
kuddedieren
nood leert bidden
geboren volgers
mijn gevoel zegt me ..
verborgen achter ..
in de ogen en onder ogen zien
Glijden we af naar een autocratie?

woede na overspel

Dat je jezelf machteloos, wanhopig, en leeg voelt, dat begrijp ik. Wat ik niet begrijp is dat je het gat, dat door het overspel van je vrouw in je is geslagen, laat vollopen met woede. Ben je kwaad vanwege het verlies van zekerheid en continuïteit? Voel je jezelf verraden omdat ze jullie afspraak om open en eerlijk te zijn, heeft verbroken? Voel je jezelf vernederd omdat je de enige lijkt te zijn die niet op de hoogte was van haar verhouding? Ben je kwaad omdat ze zei dat je, wanneer je van haar hield, haar dit zou gunnen? Mis je oprechte spijt bij haar voor de pijn en de leegte die ze heeft veroorzaakt? Ben je bang voor de leegte, voor het alleen zijn? Maar waarom zou je bang zijn? Waarom verwelkom je de leegte niet? Is het immers niet zo dat je alleen moet kunnen zijn om helemaal één te kunnen zijn?

Zie ook:
zekerheid en continuïteit
huwelijksbeloften
inzicht in de leegte
eenzaam
alleen zijn
heel zijn
gevoel van verbondenheid

Dit was de elfde in een selectie van twaalf columns over overspel en liefde.

  1. liefdesperikelen
  2. vrije liefde
  3. polyamorie
  4. autonomie
  5. vervelen
  6. verstikkende relaties
  7. seksuele opwinding
  8. begeerte
  9. dubbelleven
  10. machtsstrijd
  11. woede na overspel
  12. afscheid van een geliefde

rechts-extremisten

Een vraag die me al enkele dagen bezighoudt: Waarom wordt iemand in een democratisch land rechts-extremist? Ik denk bij rechts-extremisten niet alleen aan agressievelingen in de kring van nationalisten en racisten maar ook aan de (semi)intellectuelen die hen politieke rugdekking geven. Waarom vallen ze vluchtelingen en de democratische rechtsstaat aan? Is het angst om door een groeiende groep vluchtelingen tot derderangs burgers te worden gedegradeerd? Wantrouwen ze de democratische overheid omdat ze geen grip hebben op het complexe proces van overleggen, compromissen sluiten en regelgeving? Kunnen ze niet of willen ze zich hier niet in verdiepen? Kiezen ze misschien uit gemakzucht voor de eenvoud van orde en gezag, verankerd in nationalistische gevoelens en (religieuze) tradities? Beseffen ze niet dat dit hen zal opzadelen met een alleenheerser die hen als een sekteleider zal manipuleren, isoleren, onderdrukken en hen van hun vrijheid zal beroven? Of denken ze dat dit hen niet zal overkomen omdat ze bij de winnaars van de door hen in gang gezette strijd zullen horen? Is dat hun drijfveer? Machtswellust?

Zie ook:
ongebonden
anarchist
politiek radicalisme
radicalisering
de kans dat je radicaliseert
de ondergang van onze democratie
democratische waarden en voorwaarden

zij gaan de confrontatie met zichzelf uit de weg

In een maatschappelijke crisis gaan velen de confrontatie met zichzelf uit de weg. De een ontkent of bestrijdt de feiten en probeert, omringd door medestanders, door te gaan met zijn leven alsof er niets aan de hand is. Een ander sluit zich af voor de crisis waarbij hij zich laat leiden door gemakzucht, zelfgenoegzaamheid, goedgelovigheid, lethargie of lankmoedigheid. Weer een ander verliest zich in angst, misplaatste daadkracht of egoïsme. Door de confrontatie met zichzelf uit de weg te gaan lopen allen het risico ten prooi te vallen aan autocraten. Roofdieren die de schuld voor de crisis bij anderen neerleggen. Bij andere landen, minderheden, journalisten en politici. Wanneer de confrontatiemijders reflecterend en zelfkritisch de confrontatie met zichzelf aan zouden gaan, zouden ze de gevolgen van het gedrag van deze roofdieren beseffen. Het zou hen doen inzien dat ze over hun eigen schaduw heen moeten stappen en gezamenlijk de crisis moeten oplossen om de potentiële dictators buitenspel te zetten.

Zie ook:
goedgelovige democraten
Chinese lankmoedigheid
zelfgenoegzaam
lethargisch
genocide
emotioneel instabiel
ich habe es nicht gewusst

Dit was de vijfde van twaalf geselecteerde columns in de categorie crisis.

  1. crisis
  2. het gevecht van de eeuw
  3. pragmatisch collectivisme
  4. in de ban van geweld
  5. zij gaan de confrontatie met zichzelf uit de weg
  6. Titanic
  7. vlucht vooruit
  8. Hoe overleven we de coronacrisis?
  9. in het oog van de cycloon
  10. het einde der tijden
  11. onheilsprofeet
  12. klimaatverandering

Dit was de zevende van een selectie van vijftien columns over zelfreflectie en zelfkritiek

  1. als ik god was
  2. ken uzelf
  3. zelfreflectie
  4. zelfkritiek
  5. Socrates
  6. culturele erfenis
  7. zij gaan de confrontatie met zichzelf uit de weg
  8. Mein Kampf
  9. lone wolves
  10. scientology
  11. opgeslokt door een sekte
  12. emotioneel zelfonderzoek
  13. een goed gevoel
  14. de kunst van het denken
  15. vrije meningsuiting