Categoriearchief: angst

Samen met genot is angst de basis van de primaire emoties: vechten, vluchten en verbinden. Lees ook de categorie ‘primaire emoties’.

verwijten

Wanneer iemand je iets verwijt dan heeft dit meestal betrekking op gedrag dat als ongepast of slecht wordt ervaren. Wij zijn sociale wezens. Verwijten geven ons het gevoel dat we buitengesloten worden. De angst om te worden buitengesloten is soms zo groot dat je jezelf al bij voorbaat iets verwijt. Hierdoor escaleert de angst. Wil je dit voorkomen? Herken en erken dan de angst om buitengesloten te worden en vraag jezelf af: Hoor ik er eigenlijk al niet bij zonder dat een ander dit voor me bevestigt?

 

paniek

Paniek is een algemene plotselinge angst. Een voorbeeld: Je raakt in paniek omdat je denkt dat je te laat zult komen voor een afspraak. Je hart gaat sneller kloppen, je verliest de controle over je ademhaling, je gaat zweten, krijgt een droge mond en begint te trillen. Een paniekaanval is nog geen paniekstoornis. Er is sprake van een stoornis wanneer de angst voor paniekaanvallen je leven gaat beheersen. Ik merk dat ik als Parkinson patiënt een paniekaanval krijg zodra ik geestelijk of lichamelijk te veel van mezelf heb gevraagd. Ik kan dan complexe taken niet meer overzien en krijg het gevoel dat ik de controle verlies over de te verrichten werkzaamheden en over mezelf. Op zo’n moment observeer ik wat er met me gebeurt, haal enkele keren diep adem en laat het onderwerp waar de paniek zich aan probeert te hechten los. Ik hoop dat ik er op deze manier mee om kan blijven gaan, ook wanneer de ziekte verergert. De hoop waar ik nu over spreek zou trouwens best eens een eerste teken van een stoornis kunnen zijn. Ik laat daarom ook de hoop los.

 

angst en twijfel

De machtsverhoudingen in de wereld veranderen. Dit roept angst en twijfel bij me op. Komt dit door mijn leeftijd? Zou ik toen ik jong was anders hebben gereageerd? Het voordeel van ouderdom is dat je hebt geleerd om rationeel afstand te nemen. Wanneer ik de veranderingen rationeel beschouw dan zijn de gevaren die ik zie reëel. Ik weet ook dat de maatschappij soms moet worden opgeschud om ruimte te creëren voor iets nieuws. Dit brengt risico’s met zich mee. Zo is er een grote kans dat we zullen worden meegesleept in een spiraal van onbegrip en geweld. Toen ik jong was besefte ik dit alles niet en koos ik vaak emotioneel en impulsief voor verandering. Ik kon dit doen omdat ik in een roes leefde van jeugdige overmoed. Bovendien leken welvaart en welzijn vanzelfsprekend te zijn. Intussen weet ik wel beter. Het is dit inzicht dat me bang maakt. De twijfel ontstaat doordat ik op de scheidslijn sta van jong en oud.

 

ik ook

Wat zijn er toch veel mensen die een kloon willen zijn van een ander. Hoe vaak hoor ik niet: Dat heb ik ook. Dat wil ik ook. Daar ben ik ook geweest. Dat heb ik ook meegemaakt. Dat heb ik ook altijd al gedacht. Waarom willen al deze mensen zo graag laten weten dat ze op een ander lijken? Waarom gaan ze niet hun eigen weg? Zijn het lafbekken? Durven ze zich niet als eerste ergens over uit te spreken omdat ze bang zijn te zullen falen? Of zijn ze te lui om een eigen mening te vormen?

 

pest 2.0

De middeleeuwers leefden voortdurend in angst. Hun grootste angst was de angst voor de pest die naar schatting 30% van de Europese bevolking het leven heeft gekost. Deze angst leidde tot massale heksenjachten. De zogenaamde heksen werden door angstpredikers als de oorzaak van de pest gezien. De geschiedenis herhaalt zich. Ook in onze tijd worden we geteisterd door angst. Angst voor de globalisering die als een pestbacterie tot in de verste uithoeken van de maatschappij lijkt door te dringen. De schuld voor deze nieuwe pest leggen we niet meer bij oude vrouwen maar bij terroristen en buitenlandse economieën. Verspreidde de pest zich in de middeleeuwen via de scheepvaart, nu is het de informatietechnologie die zorgt voor de snelle verspreiding van beelden en gedachten waarmee populisten de angst aanwakkeren.

 

angstcyclus

Angst is een nuttige emotie die ervoor zorgt dat we in een gevaarlijke situatie overleven door te vechten, te vluchten of door bescherming te zoeken bij anderen. Met ons denken reguleren we de angst. Het denken kan de angst echter ook oproepen. Stel, je hebt enkele keren een bekeuring gehad voor te hard rijden, dan kan het gebeuren dat je hart even stil staat wanneer je een brief krijgt die uiterlijk lijkt op die van het justitieel incassobureau. Uiteindelijk kan de angst zelfs opspelen bij iedere willekeurige brief die je ontvangt. Je kunt je bevrijden uit deze cyclus door de angst niet uit de weg te gaan maar door haar in de ogen te zien en de koppeling met de brief los te laten. Bijvoorbeeld door de brief en het boetebedrag rustig te bekijken totdat de uit schrik en angst gegroeide boosheid, verdriet en wanhoop zijn verdwenen. Het helpt ook om stil te staan bij de positieve brieven en berichten die je ontvangt.

Zie ook:
deprogrammeren

 

angst voor aanslagen

Terroristen willen de maatschappij veranderen door de politieke, grondwettelijke, economische of sociale structuren te ontwrichten en te vernietigen. Zij hopen dit te bereiken door de angst onder de bevolking aan te wakkeren. In de berichtgeving rondom terroristische aanslagen wordt daarom gewaarschuwd om niet aan de angst toe te geven. Maar waarom niet, wat doet angst met ons? Angst is een basisemotie die een vecht- of vluchtreactie oproept. Bij extreme angst verstarren we zelfs. Hoe helpt dit de terrorist? Wanneer we reageren door te vechten helpen we hem doordat hij in zijn propaganda de slachtofferrol kan aannemen. Wanneer we vluchten, bijvoorbeeld door niets te doen, kunnen de gewenste veranderingen gemakkelijker worden opgedrongen. Wanneer ik zelf met de angst word geconfronteerd houd ik het voorgaande voor ogen en kijk niet van de angst weg maar kijk hem in de ogen. Bevrijd van de angst reageer ik vervolgens zonder dat mijn innerlijk evenwicht wordt verstoord.