Categorie: religieus extremisme

Religieuze extremisten gaan het geweld niet uit de weg om hun ideologie en dogma’s aan anderen op te leggen. Lees eerst de column fanatieke doodsdrift.

Zie ook de categorieën dogma’s en geweld.

barbaars

Je schaamt je rot wanneer je ziet hoe sommige westerlingen zich gedragen. Zij die niet genieten van een fijne vrijpartij en een glas bier maar die zichzelf laveloos drinken, de ene na de andere vrouw ‘palen’, brallen, een grote bek hebben en dan nog vinden dat anderen geen respect voor hen hebben. Hier is maar één woord voor: barbaars. Barbaars betekent onbeschaafd, wreed. Een barbaar was voor de oude Grieken iemand die brabbelde, die een onverstaanbare taal sprak. Die in de taal van de Romeinen de bestaande ‘mores’, de maatschappelijke en religieuze zeden, niet deelde: een heiden. Is het, wanneer je dit overdenkt, vreemd dat islamitische extremisten ons barbaren vinden? Ons mores willen leren? Hoe kunnen we, wanneer zij dit beeld van ons hebben, hen er ooit van overtuigen dat zij met hun wreedheid barbaren zijn?

Zie ook: streven naar vrijheid

tachtigjarige oorlog

Er zijn veel parallellen te trekken tussen de tachtigjarige oorlog en de onrust in islamitische landen. In 1568 brak in de Nederlanden een tachtig jaar durende oorlog uit die in 1648 eindigde met de vrede van Münster. Deze oorlog was niet alleen een oorlog tussen twee stromingen binnen het christendom, katholicisme en protestantisme. Het was ook een strijd over politieke macht. De Rooms-Duitse keizer Karel de vijfde had een groot Europees rijk gecreëerd met het katholicisme als ideologische pijler. Zijn opvolger Filips de tweede werd in 1566 geconfronteerd met de beeldenstorm waarbij katholieke kerken door protestanten werden geplunderd en beelden werden vernietigd. Deze opstand was een gevaar voor de eenheid van het rijk. Hij stuurde daarom de Spaanse generaal Alva naar de Nederlanden om de opstandige protestanten neer te slaan. Dit ging gepaard met grof geweld: martelingen, brandstapels en openbare onthoofdingen. Op dit moment vindt er in het Midden Oosten een soortgelijke strijd plaats, nu tussen Soennieten en Sjiieten. Ook hier zijn er mensen die één groot rijk nastreven, een kalifaat waar andersdenkenden worden gemarteld en vermoord. Laten we hopen dat het bij hen geen tachtig jaar duurt voordat er vrede is.

ideologisch geweld

Ik heb al vaak geschreven over het geweld dat diep in ieder van ons huist. Op dit moment ben ik vooral geïnteresseerd in wat dit geweld doet ontwaken. Het ontwaakt bijvoorbeeld onder invloed van politieke en religieuze ideologieën, zoals de christelijke inquisitie in de middeleeuwen, de terreur van de nazi’s en communisten in de vorige eeuw en de islamitische terreur in deze eeuw. Door middel van folteringen probeerden en proberen deze ideologen hun ideeën aan anderen op te leggen. Doel van het door hen gepropageerde geweld is het verkrijgen van openbare bekentenissen, berouw en bekering. Wanneer dit doel wordt bereikt dan lijkt dat hun gelijk te bevestigen en verharden ze in hun opvattingen. Verheffen deze tot absolute waarheden waarvan uiteindelijk in de geschiedenis zal blijken dat ze relatief waren.

Zie ook:
berouw
terreur
sektarisch geweld
de godsdienst gruwel

radicaalislamitische jongeren

Er zijn steeds meer autochtone en allochtone moslimjongeren die radicaliseren. Waarom? Ongetwijfeld spelen persoonlijke en externe factoren een rol. Zij vormen echter niet de diepere oorzaak. Deze ligt in de aantrekkingskracht van een kant en klare ideologie. In plaats van op zoek te gaan naar eigen antwoorden op vragen als ‘Waarom leef ik?’ kiezen ze voor de gemakkelijke weg van rechtlijnigheid en zwart-wit antwoorden. Eenmaal geradicaliseerd is er meestal alleen een weg terug wanneer ze een baan vinden, een gezin vormen of wanneer de groep waar ze zich bij aangesloten hebben uiteen valt. Definitieve deradicalisering vindt pas plaats wanneer ze bereid zijn de moeilijke weg van zelfreflectie en zelfkritiek te volgen. Zolang dit niet het geval is zullen we maatschappelijk een antwoord moeten vinden dat misschien tegen ons gevoel ingaat en waarbij we er voor moeten waken dat we niet zelf radicaliseren.

Zie ook:
de heer M.
radicalisering
de kans dat je radicaliseert

scheiding kerk en staat

Ik trok mijn wenkbrauwen op toen ik hoorde dat de paus een toespraak zou houden in het Europees parlement. Ik schrok toen ik zijn toespraak hoorde waarin hij zei ‘Als de mens God gaat vergeten en erin faalt Hem de eer te geven, zal geweld opkomen.’ Het is juist deze opvatting die wanneer ze geplaatst wordt in een politieke context tot geweld leidt. Islamitische extremisten die hun opvattingen over hoe we God moeten eren met geweld aan anderen willen opleggen. Ook bij ons lopen we het risico dat politiek en religie op een gewelddadige manier met elkaar verbonden raken. Ik pleit daarom voor een strikte scheiding van kerk en staat. Doen we dat niet dan zullen extremisten in de standpunten van geestelijk leiders een rechtvaardiging vinden voor politiek geweld. Dit gebeurt zodra deze standpunten door de vertegenwoordigers van religieuze fundamentalisten in de politieke arena worden geïntroduceerd en in wetten worden omgezet.

Zie ook:
kerk en staat
kerk en staat in de moslimwereld
theocratie
verlichting

religieuze worst

In een tijd van islamitisch extremisme met massa-executies en onthoofdingen vergeten we vaak te kijken naar de oorzaak. Bijvoorbeeld de opvatting dat je beloond zult worden wanneer je leeft volgens de islamitische voorschriften. Het idee van beloning is de worst die extremisten zichzelf voorhouden en op grond waarvan ze andersdenkenden veroordelen en vermoorden. Wanneer we ons van het extremisme willen bevrijden dan zullen we kritischer moeten worden niet alleen over de islam maar ook over christelijke opvattingen. Een van de kritische vragen die je hierover zou kunnen stellen is: Hoe hebben de christelijke opvattingen zich ontwikkeld? Wist je bijvoorbeeld dat de vier evangelies in het nieuwe testament pas na drie eeuwen van politieke en religieuze strijd werden geselecteerd uit een groter aantal evangelies? Heb je jezelf wel eens verdiept in de spirituele teksten van het Thomas evangelie ?

Zie ook:
gnosis
verlossing
Thomas evangelie

de godsdienst gruwel

Geloof kan gruwelijke vormen aannemen. Dit gebeurt met name wanneer het wordt omgezet in godsdienstige standpunten en macht. De gevolgen kunnen dan verschrikkelijk zijn: 800 babylijkjes in een put bij een klooster in Ierland, martelingen en massa-executies door Islamitische terreurorganisaties. De daders van deze misdaden verschuilen zich achter het geloof dat ze zodanig hebben vertaald dat het hun daden rechtvaardigt. Deze misdaden tegen de menselijkheid eindigen pas wanneer geloven meer is dan ‘vertrouwen op iets of iemand’. Het zijn de standpunten over iets of iemand die de machtshonger voeden en tot gruweldaden leiden.

Zie ook: ideologisch geweld