Categoriearchief: oorlog

Wij zijn er niet meer aan gewend. Laten we hopen dat we er ook nooit meer aan hoeven te wennen.

de bodem van de hel

Blijkbaar ben ik nog niet tot op de bodem van de hel doorgedrongen. Dit besef ik terwijl ik naar de filmbeelden kijk die de geallieerden direct na de bevrijding van de concentratiekampen hebben gemaakt. Wat je ziet is een aaneenschakeling van uitgemergelde lijken en stervenden die met lege ogen naar de bevrijders kijken. Voor het monster in de mens, dat zich boven andere mensen verheven voelt, waren deze slachtoffers geen mensen maar dingen die moesten worden vernietigd. Ik dacht daarbij altijd aan het geweld dat ermee gepaard ging. Wat mij op de bodem van de hel deed belanden was de achteloze routine waarmee het ook vaak gebeurd moet zijn. Aan de schaduw op een foto zag ik hoe SS’er Mengele in Auschwitz met slechts een beweging van zijn duim mensen naar de gaskamers stuurde. In het ‘Auschwitz Album’ zie je om wie het ging, ouderen, vrouwen en kinderen die tussen de bomen bij de crematoria wachtten totdat ze zouden worden vergast.

erfgenaam

Het feit dat je de erfgenaam bent van een bijzonder stukje geschiedenis betekent niet dat je het alleenrecht hebt op alles wat ermee verbonden is. Het feit dat wij erfgenamen zijn van de vrijheid die generaties vóór ons hebben bevochten, betekent niet dat wij het alleenrecht hebben op alle revenuen van die vrijheid. Ander voorbeeld: Het feit dat Israël is ontstaan uit het lijden van de Joden die werden gemarteld en vermoord tijdens de tweede wereldoorlog, betekent niet dat Israëliërs de Palestijnen met lijden mogen overladen door hen van hun grondrechten te beroven. Dat zou wel een erg cynische toepassing zijn van het begrip erfgenaam ‘hij die het erf nam’.

Zie ook:
over grenzen heen stappen
historische verantwoordelijkheid

de grootste gevangenis

Waar staat de grootste gevangenis ter wereld? Is dat Rikers Island in New York met een capaciteit van 10.000 gevangenen? Of moet ik niet naar de officiële capaciteit kijken maar naar het werkelijk aantal gevangenen? Tihar in India met een capaciteit van 6000 gevangenen en een feitelijk aantal van 14000. Of is het beeld dat ik van een gevangenis heb te beperkt en moet ik het breder zien dan een gebouw of gebouwencomplex? Wat te denken van de concentratiekampen in Noord Korea en China waar honderdduizenden dwangarbeid verrichten en worden gemarteld en gehersenspoeld? Of moet ik het nog breder zien? Is het Midden Oosten misschien de grootste gevangenis ter wereld? Vijftig procent van de bevolking leeft er onder het juk van mannelijke familieleden. Maar vinden deze vrouwen dat zelf ook? Stel dat ze dat niet vinden, lijden ze dan misschien aan het stockholmsyndroom? Lijden we eigenlijk allemaal niet aan het stockholmsyndroom? Hebben we ons erbij neergelegd dat we de gevangenen zijn van het leven en is dat de reden waarom we het leven zo liefhebben?

Zie ook: stockholmsyndroom

digitale manipulatie

We worden digitaal gemanipuleerd. Via de ‘sociale’ media krijgen we desinformatie toegespeeld waarmee feiten worden verdraaid, in een kwaad daglicht gesteld en in twijfel getrokken. Internettrollen worden ingezet om negatieve berichten te verspreiden en sock puppets voor positieve berichten. Daarnaast wordt ons collectieve geheugen gemanipuleerd door standpunten ongenuanceerd te verspreiden. Wat te denken van het standpunt dat de inval in Irak in 1990 onterecht was omdat er na deze inval geen chemische wapens werden gevonden. Wie nuanceert dit standpunt nog door te vermelden dat er in de Iraaks-Iraanse oorlog van 1980-1988 naar schatting 100.000 Iraniërs en Koerden zijn omgekomen door de chemische wapens van Irak en dat Saddam Hoessein in de jaren daarna het werk van de VN wapeninspecteurs onmogelijk maakte?

 

industriële moord

Het industriële karakter van de vernietigingskampen dringt nu pas echt tot me door. In een industrieel proces worden planmatig grondstoffen aangevoerd om energie te leveren voor het productieproces en worden andere grondstoffen bewerkt tot een product. Hierna worden de producten bij de gebruiker afgeleverd. Wanneer dit proces stagneert hopen de grondstoffen en halffabricaten zich op in de fabrieken en magazijnen. Aangevoerd met goederenwagons werden nazi slachtoffers gebruikt als arbeidskracht in de vernietigingskampen. Vervolgens werden alleen al in Auschwitz tot 4500 slachtoffers per dag vergast en gecremeerd. Wat niet werd verbrand, kleding, haren, gouden kiezen en andere waardevolle zaken werden afgevoerd naar Duitsland waar ze werden gebruikt in de oorlogsindustrie of werden verdeeld onder Duitse consumenten. Toen het vernietigingsproces tegen het einde van de oorlog stagneerde hoopten de lijken zich op in de doodsfabrieken.

 

vrijheid gelijkheid broederschap

De Franse revolutie kan niet los worden gezien van de strijd om macht en geld die vanaf 1750 werd gevoerd tussen de adellijke parlementen en de koning. Hun aanzien en dat van de kerk, die zwaar op hen leunde, verzwakte daardoor. De revolutie zelf begon met de bestorming van de Bastille in 1789 en eindigde in 1799 met de staatsgreep door Napoleon. Opgehitst in pamfletten en aangevoerd door autocraten als Robespierre streed het volk tijdens de revolutie voor ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’. Ook nu bevinden wij ons in een revolutionaire periode. Wereldwijd komen mensen in opstand tegen het politieke establishment en tegen de nieuwe adel van zelfverrijkers. Autocraten en terroristen misbruiken de maatschappelijke onrust om hun macht en bezit te vergroten. Tegenstanders worden monddood gemaakt met pamfletachtige teksten in de sociale media. Ook nu speelt de geestelijkheid een dubieuze rol en ook nu wordt gestreden voor vrijheid, gelijkheid en broederschap.

reïncarnatie

Een van de dingen die het leven boeiend maken is de mogelijkheid om zelfreflecterend allerlei onderwerpen te onderzoeken. Neem reïncarnatie, het geloof dat je op aarde terugkomt om onverwerkte gebeurtenissen uit een vorig leven te verwerken. Dit zet me aan het denken. Wat zou ik in mijn leven kunnen herleiden naar een vorig leven? Als er één onderwerp is dat daarvoor in aanmerking komt dan zijn het wel de concentratiekampen in de tweede wereldoorlog. Doordat ik me er uitgebreid in heb verdiept is de fascinatie die ik ervoor had langzaam afgenomen. Daarnaast heb ik tot mijn vierentwintigste nachtmerries gehad waarbij ik rennend in een donkere straat op de vlucht was. Dit stopte toen ik me voornam om wanneer ik de droom weer zou hebben mezelf om te draaien en het gevaar in de ogen te zien. Alleen al dit voornemen bleek voldoende om een einde te maken aan de nachtmerrie. Stel dat reïncarnatie werkelijk bestaat dan zou je kunnen zeggen dat ik in een vorig leven slachtoffer ben geweest van vervolging en dat ik deze ervaring in dit leven heb verwerkt.

Zie ook: mission statement