Categoriearchief: heilige boeken

In deze subcategorie lees je columns waarin ik op de zogenaamde ‘heilige’ boeken reageer. Ook tref je columns aan waarin ik het boek als metafoor gebruik. De columns waarin ik inhoudelijk reageer op bijvoorbeeld autobiografieën staan hier niet vermeld. Zie ook de subcategorieën: schrijven en levensverhalen.

virtuele wezens in een virtuele wereld

Zijn we virtuele wezens in een virtuele wereld? Voor een grote groep mensen is het een serieuze vraag of we de levende logaritmen zijn in een computersimulatie. Leven we in een digitaal model van de werkelijkheid waarin wordt onderzocht hoe een organisme zich binnen een bepaalde context ontwikkelt? Hoe sciencefictionachtig de vraag ook lijkt, ze is niet vreemd. Eigenlijk is het de digitale vertaling van het scheppingsverhaal. In dit verhaal creëerde God een paradijs met twee spelers, Adam en Eva. Op het moment dat hij de grip op het spel kwijt raakte, liet hij hen vrij om hun eigen spelregels, lees logaritmes, te bedenken. Hij stelde daarbij een beperking: Als het misloopt dan heb je dat aan jezelf te wijten, als je wint dan beloon ik je. Ik help je niet. Van de maker van het spel werd hij een toeschouwer die met belangstelling en mededogen toekeek hoe het spel zich ontwikkelde. Volgens latere verhalen hield hij dit niet vol en greep zo nu en dan toch in. Dit kwam de duidelijkheid van het spel niet ten goede. Veel spelers begrepen en begrijpen niet waarom hij de ene keer wél en een andere keer niet ingrijpt. Is hij een wetenschappelijk onderzoeker die kil de resultaten van zijn simulatie observeert?

Zie ook:
Is god een algoritme?
de artificiële mens
de schepper van god
god moet wel hartstikke gek zijn
toeval of niet

gerechtvaardigd geweld

Ik worstel met de vraag of geweld in bepaalde situaties gerechtvaardigd is. Ik ben niet een vanzelfsprekend bewonderaar van Gandhi of van christelijke martelaren die zich zonder verzet lieten afslachten in het Colosseum. Ik vind dat je als mens het recht hebt jezelf te verdedigen. Uitgangspunt is geweldloos verzet maar wat doe ik als iemand met geweld reageert? Heb ik dan begrip en mededogen omdat hij zich misschien laat leiden door angsten en trauma’s die te groot voor hem zijn om onder ogen te zien? Zal hij door mijn begrip en mededogen tot inkeer komen en zijn trauma’s alsnog verwerken of zal het een aansporing zijn om gewelddadiger te worden? Hoeveel machthebbers zijn er niet geweest die steeds gewelddadiger werden en hele volken uitmoordden louter en alleen omdat het kon? Waarom zou ik niet proberen hun geweld te stoppen? Dat kan ook op de manier die Krishna in de Bhagavad Gita aangeeft, door onthecht de strijd aan te gaan.

Zie ook:
genocide
statement
onthecht handelen

gewoon omdat het kan
strijd
verlichting 2.0

apocalyps

Een apocalyps was in het oude testament een goddelijke openbaring aan een profeet. De zwaarbeladen betekenis die we er tegenwoordig aan geven komt voort uit de Openbaring van Johannes. In dit laatste boek van het nieuwe testament beschrijft Johannes het einde der tijden waarin god de goede mens beloont en de slechte mens bestraft. Het boek is ontstaan in een tijd waarin christenen werden vervolgd. Dit heeft ongetwijfeld bij de een kwaad bloed gezet en bij een ander tot wanhoop geleid. In plaats van deze gevoelens te herkennen en erkennen projecteerde Johannes ze op een zwart-wit beeld van het goddelijke. Wanneer hij in plaats daarvan de christelijke visie van mededogen had toegepast dan had het boek niet het karakter van een doemscenario gekregen maar was het de getuigenis geworden van een goddelijke visie die goed en kwaad met elkaar verbindt.

Zie ook:
doemdenker
schuld en boete

eten van de boom van kennis van goed en kwaad

Ik moet denken aan het verhaal van Adam en Eva die door god uit het paradijs werden verjaagd omdat ze hadden gegeten van de boom van kennis van goed en kwaad. Ik zie een relatie met de legende van de ongelovige Thomas. De apostel die in de wonden van Christus peuterde omdat hij niet kon geloven dat hij dood was. Je leert goed en kwaad pas echt kennen door je erin te verdiepen. Door beschouwend tot de kern van goed en kwaad door te dringen verlaat je de wereld van tegenstellingen en ontdek je dat alles met elkaar is verbonden. De oorspronkelijke Oudperzische betekenis van paradijs is ‘het ommuurde’. Je ontdekt dat het ware paradijs geen muren heeft en nooit heeft gehad.

Zie ook:
onthecht handelen
statement

zwart gat

Ik heb moeite met geestelijk leiders die menen dat ze op grond van hun kennis van ‘heilige’ boeken recht hebben op een bijzondere status. Het feit dat ze psalmen en soera’s kunnen opdreunen maakt hen niet bijzonder, laat staan dat ze lichtende voorbeelden zijn voor anderen. Hun kennis is niet meer dan een zwart gat waarin gelovigen verdwijnen.

zelfhulpboek

Ieder mens stelt in de loop van zijn leven een zelfhulpboek samen. Voor de een is dit een verzameling levenswijsheden, zoals: pluk de dag en maak je niet druk. Voor een ander is het een ongeschreven boek met persoonlijke inzichten. Zelf heb ik mijn inzichten opgeschreven en gepubliceerd. Naast deze geschreven teksten beschik ik ook over een verzameling levenswijsheden, zoals: ‘Waar een wil is, is een weg.’ en ‘ Als je iets doet, doe het goed.’

hoogmoed komt voor de val

‘Hoogmoed komt voor de val.’ Deze bijbelse uitdrukking heeft tot op de dag van vandaag invloed op grote groepen mensen. Het is het wapen waarmee opstanden binnen het protestantisme worden neergeslagen en onderdanigheid en nederigheid worden afgedwongen. Degenen die de uitdrukking gebruiken om anderen te onderdrukken gaan voorbij aan de betekenis van de begrippen hoog en moed. Door naar het hoogste te streven ontdek je de grens van je moed en gemoed. Dit besef maakt nederig. Het zet je met beide voeten op de grond waar blijkt dat het hogere nooit weg is geweest.

Zie ook: moed