Categoriearchief: heilige boeken

In deze subcategorie lees je columns waarin ik op de zogenaamde ‘heilige’ boeken reageer. Ook tref je columns aan waarin ik het boek als metafoor gebruik. De columns waarin ik inhoudelijk reageer op bijvoorbeeld autobiografieën staan hier niet vermeld. Zie ook de subcategorieën: schrijven en levensverhalen.

de prijs van vrijheid

Stel dat God bestaat en dat ik hem een vraag zou mogen stellen. Dan zou mijn vraag zijn: God, je hebt Adam en Eva geschapen. Toen ze niet deden wat je wilde zei je: Zoek het zelf maar uit. Lukt het niet? Eigen schuld dikke bult! Is dat nou de befaamde goddelijke wijsheid en liefde? Het antwoord van God: Wanneer je wilt zeggen dat het resultaat verre van ideaal is dan heb je gelijk. Als schepper diende ik echter de vrijheid van de schepping te respecteren door Adam en Eva vrij te laten. Hierdoor konden ze een eigen leven leiden en de vrijheid benutten om te leren wat het betekent om deel te nemen aan de schepping. Wanneer ze de vrijheid niet respecteren door zichzelf klem te zetten met dogma’s, haat en geweld dan is dat hartverscheurend maar het is de prijs die je als schepper betaalt voor de vrijheid die je creëert.

Zie ook:
de kleine schepper
de schepper van god
scheppingskracht
eigen schuld, dikke bult
eten van de boom van kennis van goed en kwaad

onheilsprofeet

De bijbelse onheilsprofeet Jesaja waarschuwde niet alleen voor het onheil dat de Joden te wachten stond maar gaf ook aan dat ze verlost zouden worden wanneer ze trouw zouden blijven aan God. Ben ik een onheilsprofeet? Ook ik waarschuw voor onheil. Voor wat er met het klimaat en de democratie kan gebeuren wanneer we niets doen. In tegenstelling tot Jesaja zeg ik niet dat je trouw moet blijven aan God maar dat je het geluk vindt door je open te stellen voor je goddelijke aard. Je hoeft hier niet mee te wachten. Je kunt dit nu al doen en tegelijkertijd iets doen aan wat de wereld en de mens bedreigt.

Zie ook:
doemdenker
apocalyps
de ultieme test
drie verantwoordelijkheden

een deel van de waarheid

‘De liefde is geduldig en vol goedheid. Ze kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid.’ In welke vertaling je deze tekst uit de brief van de apostel Paulus aan de Korintiërs ook leest, ze staat vol positieve intenties verborgen achter wat volgens Paulus geen liefde is. De tekst wordt veelvuldig gebruikt bij huwelijksinzegeningen binnen kerkgemeenschappen die uitgaan van de zondigheid van de mens. De waarheid over de liefde ontdek je echter pas in de dagelijkse omgang met elkaar wanneer blijkt dat de geciteerde tekst slechts een deel van de waarheid bevat. Liefde omvat ook waar Paulus zich tegen afzet. Met begrip en mededogen ontdek je deze allesomvattende waarheid.

Zie ook:
over het goede gesproken
tot de dood ons scheidt

virtuele wezens in een virtuele wereld

Zijn we virtuele wezens in een virtuele wereld? Voor een grote groep mensen is het een serieuze vraag of we de levende logaritmen zijn in een computersimulatie. Leven we in een digitaal model van de werkelijkheid waarin wordt onderzocht hoe een organisme zich binnen een bepaalde context ontwikkelt? Hoe sciencefictionachtig de vraag ook lijkt, ze is niet vreemd. Eigenlijk is het de digitale vertaling van het scheppingsverhaal. In dit verhaal creëerde God een paradijs met twee spelers, Adam en Eva. Op het moment dat hij de grip op het spel kwijt raakte, liet hij hen vrij om hun eigen spelregels te bedenken. Hij stelde daarbij een beperking: Als het misloopt dan heb je dat aan jezelf te wijten, als je wint dan beloon ik je. Ik help je niet. Van de maker van het spel werd hij een toeschouwer die met belangstelling en mededogen toekeek hoe het spel zich ontwikkelde. Volgens latere verhalen hield hij dit niet vol en greep zo nu en dan toch in. Dit kwam de duidelijkheid van het spel niet ten goede. Veel spelers begrepen en begrijpen niet waarom hij de ene keer wél en een andere keer niet ingrijpt. Is hij in plaats van God een wetenschappelijk onderzoeker die kil de resultaten van zijn simulatie observeert?

Zie ook:
Is god een algoritme?
de artificiële mens
de schepper van god
god moet wel hartstikke gek zijn
toeval of niet

gerechtvaardigd geweld

Ik worstel met de vraag of geweld in bepaalde situaties gerechtvaardigd is. Ik ben niet een vanzelfsprekend bewonderaar van Gandhi of van christelijke martelaren die zich zonder verzet lieten afslachten in het Colosseum. Ik vind dat je als mens het recht hebt jezelf te verdedigen. Uitgangspunt is geweldloos verzet maar wat doe ik als iemand met geweld reageert? Heb ik dan begrip en mededogen omdat hij zich misschien laat leiden door angsten en trauma’s die te groot voor hem zijn om onder ogen te zien? Zal hij door mijn begrip en mededogen tot inkeer komen en zijn trauma’s alsnog verwerken of zal het een aansporing zijn om gewelddadiger te worden? Hoeveel machthebbers zijn er niet geweest die steeds gewelddadiger werden en hele volken uitmoordden louter en alleen omdat het kon? Waarom zou ik niet proberen hun geweld te stoppen? Dat kan ook op de manier die Krishna in de Bhagavad Gita aangeeft, door onthecht de strijd aan te gaan.

Zie ook:
genocide
statement
onthecht handelen

gewoon omdat het kan
strijd
verlichting 2.0

apocalyps

Een apocalyps was in het oude testament een goddelijke openbaring aan een profeet. De zwaarbeladen betekenis die we er tegenwoordig aan geven komt voort uit de Openbaring van Johannes. In dit laatste boek van het nieuwe testament beschrijft Johannes het einde der tijden waarin god de goede mens beloont en de slechte mens bestraft. Het boek is ontstaan in een tijd waarin christenen werden vervolgd. Dit heeft ongetwijfeld bij de een kwaad bloed gezet en bij een ander tot wanhoop geleid. In plaats van deze gevoelens te herkennen en erkennen projecteerde Johannes ze op een zwart-wit beeld van het goddelijke. Wanneer hij in plaats daarvan de christelijke visie van mededogen had toegepast dan had het boek niet het karakter van een doemscenario gekregen maar was het de getuigenis geworden van een goddelijke visie die goed en kwaad met elkaar verbindt.

Zie ook:
onheilsprofeet
doemdenker
schuld en boete

eten van de boom van kennis van goed en kwaad

Ik moet denken aan het verhaal van Adam en Eva die door god uit het paradijs werden verjaagd omdat ze hadden gegeten van de boom van kennis van goed en kwaad. Ik zie een relatie met de legende van de ongelovige Thomas. De apostel die in de wonden van Christus peuterde omdat hij niet kon geloven dat hij dood was. Je leert goed en kwaad pas echt kennen door je erin te verdiepen. Door beschouwend tot de kern van goed en kwaad door te dringen verlaat je de wereld van tegenstellingen en ontdek je dat alles met elkaar is verbonden. De oorspronkelijke Oudperzische betekenis van paradijs is ‘het ommuurde’. Je ontdekt dat het ware paradijs geen muren heeft en nooit heeft gehad.

Zie ook:
onthecht handelen
statement
de prijs van vrijheid