Categoriearchief: polarisatie en compromissen

Gevoed door het denken in tegenstellingen en het streven naar macht hebben standpunten de neiging te verharden. Hierdoor komen individuen en groepen tegenover elkaar te staan met alle gevolgen van dien: politieke en religieuze onrust. De politieke rust herstelt zich wanneer de bereidheid groeit om compromissen met elkaar te sluiten.  Zie ook de categorieën denken in tegenstellingen en opvattingen en standpunten.

dualisme

Ik twijfel of we meer dualisme moeten willen in de Tweede Kamer, een duidelijker scheiding tussen het Kabinet dat regeert en de Tweede Kamer die controleert. We hebben al instituten zoals de Eerste Kamer en de Ombudsman om de wetgevende macht van het Kabinet en de macht van uitvoeringsinstanties te controleren.

Ik ben er voorstander van dat we hun controlerende macht versterken. Bijvoorbeeld door de Eerste Kamer niet alleen nieuwe wetten te laten toetsen aan bestaande wetten maar ook aan normen van billijkheid en redelijkheid en niet aan eigen politieke standpunten. We zouden ook de reacties van klokkenluiders binnen de overheid beschikbaar moeten stellen aan een organisatie die breder is en meer bevoegdheden heeft dan de Ombudsman.

Waarom? In tegenstelling tot veel andere landen hebben we in Nederland een brede volksvertegenwoordiging, verdeeld over een groot aantal politieke partijen. Dit heeft een cultuur doen ontstaan waarin coalitie en oppositie gedwongen zijn compromissen te sluiten. Wanneer we kiezen voor meer dualisme zal dat de politieke cultuur verharden met als gevolg polarisatie en minder bereidheid compromissen te sluiten.

Zie ook:
frauderende politici
polarisatie
principieel
Het einde van de democratie?

bashen

Ik heb me geërgerd aan het bashen van Rutte, het verbale inbeuken op hem. Wat ik miste in het politieke debat was begrip. Je kunt Rutte bestempelen als leugenaar maar je kunt je ook verdiepen in zijn verklaring dat hij zich een bepaalde uitspraak niet kan herinneren. Ik kan me dat voorstellen. In zijn positie moet hij stapels documenten lezen en ontelbare gesprekken voeren. Bovendien is hij als persoon sterk gericht op het bereiken van consensus en minder op details. Hij legt zich niet gelijk vast op een uitspraak of standpunt maar zoekt in een informele sfeer naar het gezamenlijk belang. Door deze flexibiliteit weet hij compromissen te sluiten. Zij vormen het hart van onze democratie. Om compromissen te kunnen sluiten moet je wel vrijuit kunnen brainstormen en moet duidelijk zijn wanneer dit wel of niet kan. Dat was in dit geval niet duidelijk omdat de rol van verkenner niet vast ligt.

Zie ook:
een nieuw gezegde
Het einde van de democratie?
principieel

de ondergang van onze democratie

De westerse democratie staat op omvallen. Door de bevolkingsgroei en globalisering herkent de individuele burger zich niet meer in het politieke proces dat in Amerika vastloopt in polarisatie en in Europa in stroperige besluitvorming. Dit ondergraaft niet alleen onze democratie. We verliezen ook de democratische voorbeeldfunctie die we decennialang hebben gehad. Er ontstaat een leegte die wereldwijd wordt opgevuld door dictators. Autocraten die na manipulatie van verkiezingen zeggen te spreken namens het volk en misschien straks ook namens ons.

Zie ook:
de val van het westen
democratische waarden en voorwaarden

democratische waarden en voorwaarden

Een democratie houdt op te bestaan wanneer ze haar innerlijke beschaving verliest die bestaat uit met elkaar gedeelde waarden als: vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, zeggenschap, inclusief denken en de bereidheid compromissen te sluiten. De overheid dient deze waarden te beschermen. Hiervoor dient zij aan de volgende voorwaarden te voldoen: openheid, toegankelijkheid, vrije verkiezingen, scheiding van kerk en staat en scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Ook dient zij ruimte en bescherming te bieden aan onafhankelijke kennisontwikkeling en waarheidsvinding. Wanneer een democratie deze waarden en voorwaarden laat verslappen wordt zij een prooi van graaiers, narcisten en machtswellustelingen.

Zie ook:
inclusief denken
de ondergang van onze democratie

inclusief denken

Wij zijn goed en zij zijn slecht. Wie slecht is moet worden gestraft. Het is dit denken in tegenstellingen dat uitmondt in politieke polarisatie en geweld. Het denken in tegenstellingen zit diep in onze genen verankerd. We zullen daarom met de gevolgen geconfronteerd blijven worden totdat we inclusief leren denken. Met het denken tegenstellingen leren overbruggen. Wetenschap en media spelen hierin een belangrijke rol. Helaas moeten zij op dit moment het veld ruimen voor polariserende politici. Dit vergroot de kans dat we te maken gaan krijgen met geweld.

Zie ook:
insluiten
exclusief denken
gyroscopie

polarisatie

We denken in tegenstellingen als: ja en nee, zwart en wit, goed en kwaad, wij en zij. Hoe nuttig tegenstellingen ook zijn, ze hebben de neiging te polariseren. Voortgedreven door onzekerheid overdrijven we de tegenstellingen tussen onszelf en anderen. Bouwen torens van zekerheid rondom onze standpunten en zetten ons af tegen degenen die onze tegenpool zijn. Het open gebied buiten onze torens, de wereld van nuances, is een moerasgebied dat we zoveel mogelijk vermijden omdat we bang zijn erin te verdwalen en te verdrinken. Zelfs degenen die in het moeras leven en begrip vragen voor de standpunten van onze tegenstanders bestrijden we vanuit de torens.

Zie ook:
drie-eenheid
duivels
het fort

de liberaal democratische rechtsstaat

Het liberalisme kent drie uitgangspunten: individuele vrijheid, scheiding van kerk en staat en economische en technologische vooruitgang. Bij de uitvoering van deze uitgangspunten bepaalt de wil van het volk het beleid van de overheid en beschermen wetten de rechten van het individu. In Amerika en Europa lopen we tegen de grenzen aan van dit staatsbestel. De individuele vrijheid verzandt in hebzucht, het democratisch proces in politieke polarisatie en de natuurlijke hulpbronnen raken uitgeput en vervuild door de vooruitgang. In de daardoor ontstane sociale onrust grijpen autocraten de macht. De rechtsstaat die ons tegen hen zou moeten beschermen is te complex geworden om nog op onze steun te kunnen rekenen. Met de uitdijende wet- en regelgeving is de grens van ons bevattingsvermogen bereikt.