Categorie: de kunst van het denken *

Denken wordt door spirituele zoekers vaak weggezet als iets dat je moet vermijden. Echter ook het denken, op de juiste manier toegepast, leidt naar verlichting. Lees eerst de column de kunst van het denken.

Vervolg je ontdekkingsreis in deze categorie met de negen geselecteerde columns over de kunst van parallel denken.

Zie ook de categorieën de yoga van het vragen, betekenis, kunst en vastzitten.

Waarom we in handen vallen van dictators.

Wanneer je een autocraat steunt die zichzelf boven de wet plaatst, immoreel gedrag vertoont, corrupt handelt, leugens verspreidt en angst en haat zaait, dan is de kans groot dat de autocraat een dictator wordt.

Wat een kans was, wordt realiteit zodra we het gedrag van de autocraat beginnen te bagatelliseren. Bijvoorbeeld met dooddoeners als: ‘Alle politici zijn immoreel en corrupt. Waarom zou je er dan bij hem een punt van maken?’ of met ogenschijnlijk doorleefde slogans als: ‘No pain, no gain.’

Dergelijke vormen van rationele gemakzucht vinden hun wortels in een gebrek aan zelfreflectie. Het niet herkennen en erkennen van de motieven en behoeften achter je steun voor de autocraat, zoals: hebzucht, machtslust, angst, woede, haat, wraak, wrok en het gevoel miskend of superieur te zijn.

Zie ook:
goedgelovige democraten
van gemakzucht naar angst
kuddedieren
nood leert bidden
geboren volgers
mijn gevoel zegt me ..
verborgen achter ..
in de ogen en onder ogen zien
Glijden we af naar een autocratie?

van gemakzucht naar angst

Ik heb meerdere interviews gezien van Russische vloggers die aan voorbijgangers op straat hun mening vroegen over politiek getinte onderwerpen. Naast degenen die afwerend reageerden waren er ook personen die lieten merken dat ze bang waren om een open en eerlijk antwoord te geven. Ook familie en vrienden die hen vergezelden waren bang. Ze waarschuwden mompelend en non-verbaal om niet te veel te zeggen. Ook wij zijn voorzichtig met wat we zeggen en hoe we iets zeggen. Neem politici. Negatieve of aanvallende woorden herhalen ze niet of vervangen ze door minder beladen woorden. Veel kiezers ergeren zich hieraan. Zij willen een emotionele reactie waar ze zich tegen af kunnen zetten of waar ze mee in kunnen stemmen. Reageren op iemands emotionele reactie kost namelijk minder moeite dan een onderwerp van alle kanten beschouwen en analyseren. Wat ze niet beseffen is dat ze door te reageren en niet zelfstandig te ageren boven op de glijbaan staan van gemakzucht naar angst.

Zie ook:
emotionele gemakzucht
beschaving
Hoe waar is de waarheid?
actief en reactief
liegen en bedriegen

cognitief ontregeld

Ik raak door de ziekte van Parkinson regelmatig cognitief ontregeld, heb moeite om complexe situaties te overzien en te ordenen. Dit gebeurt met name wanneer er iets in mijn omgeving verandert. Ik krijg dan een droge mond waardoor ik soms geen woord kan uitbrengen. Begin zachter te praten waardoor ik slecht ben te verstaan. Ik voel me uitgeput. Mijn buik raakt van slag, mijn arm en kaak beginnen heviger te trillen. Emotioneel krijg ik het gevoel alsof ik dreig te verdrinken in een golf van wanhoop en paniek. Geestelijk trek ik me terug in mijn bubbel. Als ik thuis ben dool ik rond op internet of ben ik vruchteloos bezig met het verbeteren van een tekst. Wanneer ik ontregeld ben gaat schrijven überhaupt moeilijk. Teksten bevatten foute verwijzingen naar het onderwerp, de persoon, de tijd enz. Het feit dat ik zo heftig reageer komt niet alleen door de veranderde neurochemie in mijn hersenen. Het komt ook door het besef dat ik het automatisme kwijt raak waarmee ik altijd situaties overzag, wist wat er moest gebeuren en in welke volgorde.

Zie ook: emotionele rollercoaster

emotionele rollercoaster

Een van de gevolgen van de ziekte van Parkinson is dat ik soms minder goed complexe situaties kan overzien. Dit bleek toen ik een videodeurbel wilde installeren. Ik had moeite om de voor- en nadelen van de diverse producten te overzien. Dit verergerde toen ik besloot dat ik de bel wilde aansluiten op het elektriciteitsnetwerk. Er kwamen extra overwegingen en beslissingen bij, van een nieuw stopcontact tot een beltrafo en de route van de bedrading. Mijn afnemend vermogen om alles te overzien maakte dat ik me machteloos en wanhopig voelde. Er vielen gaten in mijn denken. Leegtes waaraan ik met alles wat ik nog aan denkvermogen had probeerde te ontsnappen. Gisteren overkwam me het tegenovergestelde. Ik werd overspoeld door een vloedgolf van dankbaarheid en blijdschap toen ik besefte dat ik een ander technisch probleem als vanouds had overzien en opgelost. Ontroering smoorde mijn stem toen ik erover probeerde te praten. Terwijl ik dit schrijf steekt de wanhoop opnieuw haar kop op. Nu door de gedachte aan het degeneratieve en invaliderende karakter van mijn ziekte. Ik stop met schrijven, zie de wanhoop in de ogen, glimlach bij de constatering van het onvermijdelijke, stap uit de emotionele rollercoaster, kijk om me heen en geniet.

Zie ook:
van overzicht naar inzicht
cognitief ontregeld
paniek
hopeloosheid
machteloos moedeloos
bodemloos

in de schepping staat niets vast

Als dier probeerden we tastend, snuffelend en proevend te bepalen of iets eetbaar was. In de loop van de tijd veranderde dit zintuiglijk onderzoek in wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappers onderzoeken systematisch en controleerbaar de wereld waarin ze leven. Zoeken naar een verband tussen de feiten die ze vaststellen. Hun onderzoek stopt nooit. Achter ieder vastgesteld feit duiken nieuwe feiten op. Feiten waarvoor niet altijd een sluitende verklaring kan worden gevonden. In de schepping staat namelijk niets vast, zelfs deze bewering niet.

Zie ook: de theorie van alles

mijn gevoel zegt me ..

Hoe vaak heb ik niet gehoord ‘Mijn gevoel zegt me ..’ Onzin , je gevoel zegt niets. Je gevoel doet iets. Het wekt een reactie op in je lichaam en geest waarna je deze reactie verstandelijk interpreteert. In dit traject zitten twee moeilijke fasen. Je zult je bewust moeten zijn van wat het gevoel met je lichaam en geest doet en je zult kritisch moeten zijn op hoe je dit verstandelijk interpreteert. De meeste mensen die zeggen ‘Mijn gevoel zegt me ..’ missen deze zelfreflectie en zelfkritiek. Zij gaan er blind van uit dat een onprettig gevoel dient te worden gevolgd door een negatieve beslissing en een prettig gevoel door een positieve beslissing. Hierdoor worden ze de volgers van populisten en dictators, worden steeds weer verliefd op de verkeerde partner, raken verslaafd aan genotsmiddelen enz.

Zie ook:
eigenwijs
volgers
geboren volgers
spiritualiteit en de hersenen

Dit was de vierde van zeven geselecteerde columns in de categorie intuïtie en onderbuikgevoel.

de kunst van het denken

Ons denken is onderdeel van een simpel proces. Je ervaart iets, vormt er een gedachte over en deelt deze met anderen. Kritische denkers verfijnen het proces. Voordat ze de gedachte met anderen delen onderzoeken ze de ervaring en de eruit voortkomende gedachten door zich er zelfreflecterend en vragenderwijs in te verdiepen. Dit is een kunst, een vaardigheid waarvoor discipline, aandacht en doorzettingsvermogen nodig is. De meeste mensen hebben dit er niet voor over. Zij reflecteren niet en vragen niet door. Zij hechten meer belang aan een gevoel, een eerste indruk en de mening van anderen. Ze missen daardoor de verhelderende inzichten en bevrijdende gevoelens die de kunst van het denken oplevert.

Zie ook:
buiksprekers
de drie d’s

zoeken vinden loslaten

'Waar het denken eindigt, begint het zien.'