Categoriearchief: collectivisme

De termen collectief en collectivisme worden hier in de betekenis gebruikt van: Groep personen die hun individuele doelen ondergeschikt maken aan groepsdoelen en zich tegenover anderen als eenheid presenteren. Lees eerst de columns collectief en het nieuwe collectivisme.

Zie ook de categorieën ik of wij, individu en individualiteit, groepen en veranderende wereld.

China en Europa

Zowel China als Europa maakten rond 450 voor Chr. een belangrijke culturele omwenteling mee. In China ontstond het keizerrijk met Confucius als belangrijke filosoof en in Europa de Atheense democratie met de filosoof Socrates. Socrates heeft met zijn kritische vraagstijl de basis gelegd voor de groei van de westerse democratie en van het westers individualisme. De Europese cultuur wordt nog altijd gekleurd door het voorbeeld dat hij voor veel van zijn tijdgenoten was, zoals het belang dat wij hechten aan zelfreflectie en vrije meningsuiting. Confucius heeft met zijn filosofie van harmonie en sociale deugden de basis gelegd voor de orde in het keizerrijk en in het communisme. Ook de hedendaagse Chinese cultuur wordt nog altijd door zijn gedachtegoed gekleurd, zoals de individuele inzet voor het collectieve belang.

Zie ook:
Confucianisme
culturele erfenis

individualiteit

Een individu is een niet op te splitsen eenheid met een eigen individualiteit, een eigen aard. Het is deze individuele aard die voor machthebbers een doorn is in het oog. Zij verdragen geen andere individuen naast zich die hen van hun troon kunnen stoten. Ze proberen daarom ieders individuele aard te vervangen door een collectieve aard, een gemeenschappelijke manier van denken, voelen en doen. Zoals het communisme heeft laten zien gaat dit ten koste van het economisch initiatief. De economie stagneert of stort zelfs in. Door schade en schande wijs geworden hebben de Chinese leiders daarom het communistisch ideaal verruimd en meer ruimte gegeven aan het individuele initiatief. De herwonnen vrijheid beperkt zich echter tot de economie. Op alle andere fronten wordt de individualiteit in een collectief keurslijf geperst. Het individuele lijden dat hieruit voortkomt zie je terug in Sinkiang, Tibet en Hongkong.

Zie ook: individu

the rule of law

De wet dient de grondrechten en veiligheid van burgers, eigendommen en contracten te beschermen. Zij dient duidelijk, consistent en openbaar toegankelijk te zijn. Wetten dienen te worden vastgelegd, gecontroleerd en uitgevoerd in een open proces. ‘The rule of law’ is de regel binnen de rechtsstaat dat iedereen aan de wet is onderworpen, ook de overheid. Deze regel biedt minder zekerheid dan je zou verwachten. Wetten kunnen onder druk van een meerderheid zodanig worden gewijzigd dat de rechten van minderheden worden geschonden. Ook kan de meerderheid een individu onbeperkte macht geven waardoor deze zich niet gebonden voelt aan de ‘rule of law’. Dit gebeurt momenteel wereldwijd in landen waar overheden en autocraten met desinformatie de angst onder de bevolking aanwakkeren. Zij krijgen hiermee onbeperkte macht en wijzigen vervolgens de wet ten koste van minderheden en ten gunste van zichzelf.

Zie ook: misbruik van het recht

geestelijke vrijheid

We vormen steeds meer één grote gemeenschap van mensen die met elkaar zijn verbonden via politiek, economie, gezondheid en cultuur. Dit vergroot het risico dat we individueel overvleugeld raken door het collectief. Dat we onze geestelijke vrijheid verliezen. Ondanks dat dit een reëel risico is, denk ik niet dat als het gebeurt het ook blijvend is. De geschiedenis leert dat wanneer welvaart vanzelfsprekend wordt, de behoefte aan geestelijke vrijheid toeneemt, zie de jaren zestig van de vorige eeuw. Voordat het echter zo ver is zullen velen in geestelijke onvrijheid leven. Gelukkig hoeft dit hun spirituele vrijheid niet in de weg te staan. Deze ervaar je door je open te stellen voor het kleine: een maaltijd, muziek, een glimlach enz.

de collectieve mens

Door digitale en genetische mogelijkheden wordt de kans groter dat het individu zal moeten wijken voor het collectief. Steeds meer machthebbers gebruiken nu al digitale technieken om de mens in een collectief keurslijf te persen. Genetische modificatie biedt hen straks de mogelijkheid om er een neurologische eenheidsworst van te maken. Stel dat dit gebeurt ben ik dan treurig om het verlies van individualiteit of moet ik er juist blij om zijn omdat het collectief praktisch en geestelijk tot meer in staat zal zijn dan het individu? Maar wat zal er in dat geval met de spirituele beleving gebeuren? Zal de collectieve neurologische computer deze dichterbij brengen of zullen we haar verliezen?

Zie ook:
collectief
het nieuwe collectivisme
Neanderthalers 2.0

het China van Xi Jinping

Wil je het huidige China begrijpen dan zul je de Chinese president Xi Jinping moeten begrijpen. Zijn vader was een partijfunctionaris die in ongenade viel tijdens de culturele revolutie. Tijdens deze revolutie werden politici en intellectuelen verbannen naar het platteland. Ook Xi Jinping moest als zoon van een partijfunctionaris landarbeid verrichten. Hierdoor gaat hij nu even gemakkelijk om met de politieke elite als met de bevolking. Zijn hele leven heeft hij onder een regime geleefd dat het gemeenschappelijk belang boven het individueel belang stelt. Deze ervaring tezamen met zijn belangstelling voor de macht van het oude China verklaart waarom hij de vrijheid van meningsuiting onderdrukt en hoe hij probeert om van China een wereldmacht te maken. Hij doet dat op de klassieke Chinese manier: glimlachend, onverstoorbaar en stap voor stap. Of anders gezegd, hij doet het met ‘soft power’.

Zie ook: het Amerika van Trump

coronavirus

Wat de gevolgen van het coronavirus zijn voor het dagelijks leven weten we intussen allemaal. Wat het met onze visie op de rol van de overheid gaat doen weten we nog niet. Ik denk aan de gevolgen van de noodtoestand. We zijn in de afgelopen decennia gewend geraakt aan steeds meer individuele vrijheid. We maken nu een toestand mee waarbij de overheid hard ingrijpt in deze vrijheid. Ik vraag me af of onze visie zal veranderen. Zullen we de sturende en dwingende rol van de overheid normaal gaan vinden?

Zie ook:
lockdown
totale lockdown
musicus