Categoriearchief: stress en burn-out

Stress en burn-out, wat is het en hoe ga je er mee om?

perfectie

Ik ben een perfectionist. Om in mijn jeugd aan de eisen van mijn vader tegemoet te komen diende ik alles wat ik deed perfect te doen. ‘Als je iets doet, doe het goed!’ Het streven naar perfectie heeft me niet alleen veel goeds gebracht maar heeft me ook belast. Ik raak gestrest wanneer ik geen controle heb over de kwaliteit van mijn werk. Om de stress kwijt te raken zal ik mijn streven naar perfectie los moeten laten, vaker lachen om mijn onvolmaaktheid. Perfectie stamt van het Latijnse perficere, voltooien. Ik hoef niet meer aan de strenge eisen van mijn vader te voldoen. Zijn opvoeding is jaren geleden voltooid.

losgelaten of losgeslagen

Mijn voortuin is opnieuw ingericht. Zelf heb ik niets hoeven doen maar ik voelde me toch gespannen. Toen alles klaar was heb ik anderhalf uur geslapen, zo moe was ik. Vervolgens heb ik samen met mijn vrouw een fles wijn opengemaakt en leeggedronken waarna de spanning was verdwenen. Dit roept een vraag bij me op. Was de spanning verdwenen omdat ik blij was met het resultaat, omdat ik had geslapen of kwam het door de wijn? Met andere woorden, had ik de spanning losgelaten of was ik losgeslagen door de wijn? Nu, enkele dagen later, ken ik het antwoord. De wijn in combinatie met de blijdschap over het resultaat en over het feit dat de tuin klaar was maakten dat ik me kon ontspannen. Mijn verlangen naar volmaaktheid en het verlangen om grip te houden op het proces hadden mij uitgeput.

innerlijk vuur

Degenen die aan een burn-out lijden, zijn vaak personen met een krachtig innerlijk vuur. Om te kunnen vaststellen wat daarmee mis gaat, moeten we naar het begrip opgebrand kijken. Brandstof heeft zuurstof nodig om te kunnen branden. Je innerlijk vuur heeft maatschappelijke waardering of praktische resultaten nodig om te kunnen branden. Wanneer er geen wisselwerking is tussen de energie die je in iets of iemand stopt en de energie die je terugkrijgt, dooft je innerlijk vuur. Je voelt je opgebrand, uitgeblust.

 

Waarom moet mij dit overkomen?

Vandaag is zo’n dag dat alles mis lijkt te gaan. De verhuizing van mijn website naar een nieuw hostingbedrijf levert problemen op. De televisie doet niet wat ze moet doen. De printer werkt niet. De bladblazer blijkt niet te repareren en moet worden vervangen. En om het nog erger te maken, de troostfles witte wijn die ik open maak is niet te drinken. Allemaal problemen om gek van te worden. Ik besef dat ik dit niet wil en open een tweede fles wijn die gelukkig wel goed is. Terwijl ik geniet van de eerste slok wijn overdenk ik wat me overkomt. Ik denk terug aan de fietstocht waarvan ik heb genoten en besef dat tegenslag van alle tijden is. In plaats van de technische problemen van onze tijd hadden mensen vroeger problemen met de koe die geen melk gaf. Ik glimlach om de vergelijking en besef dat iedere tijd haar eigen valkuilen heeft voor het geluk. Ik neem nog een slok wijn en concentreer me op het probleem van de televisie.

Zie ook:
Job
waarom (2)

 

stress storm

Stress is de verzamelterm voor de spanningen die ontstaan in een levensbedreigende situatie. In het verre verleden zorgde stress ervoor dat we konden vechten of vluchten wanneer we werden aangevallen door roofdieren. Hoewel we geen roofdieren meer tegenkomen in het dagelijks leven raken we nog altijd regelmatig gestrest. Met name in nieuwe, onbekende situaties die levensbedreigend zouden kunnen zijn. Als Parkinson patiënt merk ik dat ik zelfs gestrest raak wanneer er geen dreiging is. Wanneer mijn dopamine niveau te laag is voel ik de stress als een storm over me heenkomen. Mijn lichaam en emoties raken in deze storm van slag. De meest onnozele gedachten dreigen zich te vertalen in wanhoop en paniek. Ik raak los van mezelf en tol rond in een ruimte waar elke grip op de werkelijkheid verloren lijkt. Ik overleef door rustig te blijven, diep adem te halen, mezelf te observeren en de gedachte voor ogen te houden dat de storm weer zal gaan liggen.

 

een stressvol nu

Ik zit momenteel opgesloten tussen pijnlijke herinneringen en angstige verwachtingen. De paniek die daardoor ontstaat probeer ik op te lossen door na te denken over wat er is gebeurd en wat er zou kunnen gebeuren. Dan bedenk ik dat ik me beter kan concentreren op wat ik hier en nu ervaar en doe. Verleden en toekomst loslatend ontspan ik. Ik zal dat de komende tijd vaker moeten doen wil mijn verleden me niet inhalen.

 

keuzestress

Het woord keuzestress gebruiken we meestal wanneer er zoveel keuzemogelijkheden zijn dat we als een kind in een snoepwinkel niet weten wat we moeten kiezen. Ik heb nog een andere vorm van keuzestress ontdekt. Eerst een beeld: Ik ervaar het leven als een rivier waarin je houvast zoekt. Toen ik jong was waren er concrete doelen langs de oever waaraan ik mezelf kon vastklampen zoals een opleiding, woning, gezin en carrière. Nu ik ouder ben heb ik al deze mogelijkheden benut en ben middenin de rivier beland waar minder concrete mogelijkheden zijn om me aan vast te grijpen. Wanneer ik nu moet kiezen ervaar ik een existentiële keuzestress. De stress die ontstaat doordat ik voor de keuze sta om me vast te klampen aan wie ik denk te zijn of me over te geven aan het besef van de betrekkelijkheid van wie ik ben.