Categorie: communicatietrainer

Ik heb 25 jaar gewerkt als zelfstandig communicatietrainer. Hier enkele columns naar aanleiding van mijn werk in die periode.

Zie ook de categorieën communicatie en werk.

gevormd door het leven

We denken graag dat we onszelf hebben gevormd. Niets is minder waar. Voor een belangrijk deel ben je gevormd door je omgeving en door de gebeurtenissen in je leven. Zo is mijn drang om de diepte en reikwijdte van het leven te verkennen ontstaan toen ik in het internaat zat waar ik niet kon ontsnappen naar buiten maar wel naar binnen, naar de geestelijke wereld in mezelf. Een tweede voorbeeld: In mijn kinderjaren was ik een lief en onopvallend manneke zoals mijn moeder dat noemde. Het lag niet in mijn aard om op de voorgrond te treden. Toch heb ik dit als trainer de afgelopen 25 jaar wel gedaan. Nu, vijftig jaar na het overlijden van mijn vader, besef ik dat de stille kracht en het gezag waarmee hij voor de klas stond onbewust mijn voorbeeld is geweest om deze kwaliteiten te activeren wanneer ik voor de groep sta.

Zie ook: cultuur relativisme

spiegel

Ik ben niet iemand die het leven van zich af laat glijden. Ik observeer en onderzoek mezelf en de wereld om me heen en stem mijn handelen af op wat ik zie. Dit streef ik ook na als het om anderen gaat. Ik houd de mensen die ik train en begeleid een spiegel voor waarin ze zichzelf zien. Wat ik niet kan is de verantwoordelijkheid van hen overnemen om te handelen naar wat ze in de spiegel zien. Wanneer ze er een aantal keer in hebben gekeken en niet leven naar wat ze zien dan kan ik niets anders doen dan hen loslaten. Soms blijkt het zaad dat ik heb geplant jaren later echter toch nog te ontkiemen in een proces van zelfreflectie.

trots

Op weg naar huis voel ik me trots op de training die ik heb gegeven. Op hetzelfde moment dat ik dit voel merk ik dat ik mijn trots probeer weg te drukken. Ik laat dit tot me doordringen en besef dat ik de neiging heb om dat, waar ik trots op ben, te beschouwen als iets dat van mij is. Dit wil ik niet. Ik laat mijn trots los en ontdek dat er blijdschap achter verborgen ligt. Blij vervolg ik mijn weg. De blijdschap vervaagt terwijl ik verder rijd.

Zie ook: mannetjesdier

het gezeik zat

Door mijn beroep als communicatietrainer ben ik me sterk bewust van de sociale functie van emoties. Ik zie hoe emoties als boosheid, teleurstelling en enthousiasme anderen standvastiger, bereidwilliger of blijer maken. Hoe boeiend emoties ook zijn, sommige aspecten irriteren me. Ik zie hoe medewerkers blind de emoties van collega’s volgen om niet te worden verstoten en hoe emoties worden misbruikt voor persoonlijk gewin. Ik begrijp daardoor steeds beter waarom sommigen hun baan opzeggen of met pensioen gaan. Zij hebben geen zin meer in de emotionele spelletjes. Zijn het gezeik van hun collega’s zat.

emotionele overbelasting

Toen ik stage liep in een psychiatrisch ziekenhuis kwam ik `s avonds doodmoe thuis. Ik was niet moe van het werk maar contactmoe. De vermoeidheid die ontstaat wanneer je emotionele grenzen oprekt om contact te kunnen leggen met anderen. Ook als communicatietrainer ervaar ik deze vermoeidheid. Ik heb gemerkt dat ik niet de enige ben. Ook professionele muzikanten hebben er last van. Twintig procent van hen slikt bètablokkers. De combinatie van emotionele inzet en de moeilijkheid om de interactie op gang te brengen en in stand te houden leidt tot een verhoogd risico op stress en burn-out. Zelf zoek ik daarom steeds vaker de stilte op om mijn emoties los te kunnen laten.

Zie ook: contactvermoeidheid

veranderen doet pijn

Veranderen doet pijn. Instinctmatig gaan we deze pijn uit de weg. Meestal doen we dit niet openlijk maar zoeken we een reden om niet te hoeven veranderen. Bijvoorbeeld goedkeuring van anderen. Deze goedkeuring wordt echter niet altijd open en direct gegeven. In dat geval nemen we genoegen met een indirecte goedkeuring. We omringen ons met mensen die de indruk wekken dat we niet hoeven te veranderen omdat zij het ook niet doen. In mijn werk ontmoet ik regelmatig mensen die goedkeuring van mij proberen te krijgen. Wanneer ik dit merk onderzoek ik eerst de gedachten en gevoelens die ze bij me opwekken. Ik houd hen pas een spiegel voor wanneer ik heb vastgesteld dat ik niet reageer vanuit verkrampte gevoelens maar vanuit het besef van wat ze zijn: goed noch slecht, een tijdelijke vorm van het veranderingsproces dat leven heet.

Zie ook:
eindeloze beweging
helemaal jezelf zijn
pragmatisch collectivisme

Duits

In het boek ‘ik wil iets anders, iets nieuws’ geef ik aan hoe je denken, voelen en doen op elkaar kunt afstemmen. Mijn inzicht heeft zich na het schrijven van dit boek verdiept. Zo ben ik me bewust geworden van de wijze waarop mijn denken informatie verwerkt. Dit gaat minder snel dan ik dacht. Een groot deel van de indrukken die ik in de loop van de dag verzamel blijken in een tijdelijke buffer te worden opgeslagen en pas tijdens de slaap te worden verwerkt.

Zo ben ik vorig jaar op vakantie geweest in Egypte. Toen ik terugkwam heb ik nog minstens twee weken gedroomd van piramides en tempels. Het was alsof mijn neurologische computer nog niet klaar was met de verwerking van de gegevens. Onlangs heb ik twee trainingen gegeven in het Duits. Deze waren een groot succes. De dagen daarna sliep ik onrustig. In mijn dromen was ik bezig teksten in het Duits te vertalen. Ik heb nooit Duitse conversatie gehad. Wanneer ik in Duitsland op vakantie was dan stelde ik liever geen vragen omdat ik twijfelde over hoe ik mijn vraag het best kon vertalen.

Wat heb ik tijdens de trainingen gedaan waardoor ze zo succesvol waren? Mijn succes als trainer is gebaseerd op twee elementen. Mijn vermogen om me over te geven aan mijn gevoel en mijn vermogen om zaken tot de kern terug te brengen. Tijdens de training vertrouwde ik erop dat ik wist wat ik wilde vertellen en heb ik vrij baan gegeven aan mijn gevoel. Hiermee heb ik uiteindelijk de communicatiebarrière overbrugd.