Categorie: bewustzijn *

Bewustzijn reikt dieper dan zelfvertrouwen: ‘ik voel me zeker van mezelf’. Door je zelfvertrouwen niet-reactief te beschouwen en er onthecht mee om te gaan, groeit je zelfbewustzijn ‘ik weet dat ik ben’. Door ook dit niet-reactief te beschouwen en er onthecht mee om te gaan, groeit het bewustzijn. Zie de column zelfbewuste mannen en vrouwen.

Begin je ontdekkingsreis in deze categorie met de eerste van acht geselecteerde columns oorsprong van ons bewustzijn.

Zelfvertrouwen is ‘vertrouwen op eigen kracht’ Het staat daarom niet hier maar in de hoofdcategorie persoonlijke ontwikkeling. Zie daar de categorie zelfvertrouwen.

Zie ook de categorieën zelf, zijn en voelen.

7. eigenheid

Een ander cultuurelement dat de laatste vijftig jaar sterk is gegroeid, na een boost in de jaren zestig, is het streven naar een persoonlijke identiteit. Onze omgeving heeft hier in grote mate aan bijgedragen. We zijn een klein land waardoor we gedwongen zijn ons open te stellen voor de wereld om ons heen. Het heeft ons bewust gemaakt van onszelf. Dit zelfbewustzijn komt tot uiting in onze strijd tegen de gevestigde orde en in onze reislust. Met ons streven om zelf iets te bereiken in het leven, hebben we onszelf geprofileerd in het buitenland. Het is de kracht waaruit vele hedendaagse emigranten putten om de stap te zetten naar een nieuw bestaan buiten Nedeland. Veel buitenlanders bewonderen deze inzet en ondernemingsdrang. Door ons zelfbewustzijn in combinatie met onze directheid zijn we voor hen echter soms ook te overdonderend, arrogant.

Dit was de laatste van zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur.

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

postmodernisme

Wanneer ik iets wil gaan doen dan zie ik hem denken: Dat wil ik ook. Hij pleegt plagiaat, kopieert het leven van anderen, voegt er niets aan toe. Terwijl ik dit bedenk vraag ik me af of ik wel het recht heb om deze conclusie te trekken. Als beschouwer pleeg ik immers ook plagiaat. Ik ben afhankelijk van hetgeen ik beschouw. Deze vraag is een voorbeeld van modernisme. Alle elementen zijn aanwezig, van intens bewustzijn tot zelfreflectie en de constatering dat de waarneming afhankelijk is van het ingenomen standpunt. In het postmodernisme ga je verder. Je laat de zoektocht naar een alomvattende verklaring los. Dit wekt de volgende vraag bij me op: Heb ik het zoeken losgelaten of is mijn zelfkritiek het bewijs dat ik nog steeds zoekende ben? De vraag voert me voorbij het postmodernisme. Begin en einde van mijn zoektocht verbinden zich in een eindeloos droste-effect met elkaar. Mijn plagiaat wordt duizendvoudig herhaald. Ik lach, de vragen hebben me bevrijd.

Etty Hillesum

Een vrouw waar ik een grote bewondering voor heb is Etty Hillesum. In de tweede wereldoorlog werkte zij voor de Joodse Raad in Westerbork. Als vrijwilligster had zij meer rechten dan andere Joodse gevangenen. Hierdoor kon ze brieven sturen naar vrienden buiten het kamp. Uit deze brieven komt een liefdevolle vrouw naar voren die in staat was om binnen de gruwelijke omstandigheden waarin ze verkeerde anderen te steunen. Deze naastenliefde belemmerde haar niet om haar bewustzijn te koesteren en te laten groeien. Een belangrijk moment in deze groei is haar vertrek uit Westerbork. Nadat ze op alle manieren had geprobeerd om voor haar familie uitstel te krijgen is ze samen met hen op transport gesteld naar Auschwitz waar ze in 1943 is vermoord. Volgens de overlevering besloot ze om niet bij haar familie in de wagon plaats te nemen. Ze had afzondering nodig om tot zichzelf te komen. Ze wist dat de toekomst weinig goeds voor haar zou brengen. Ik weet niet of ze de persoonlijke ruimte en rust in de trein en in Auschwitz heeft gevonden. Misschien zijn haar menselijke beperkingen geëxplodeerd en is haar bewustzijn in de knop gestorven. Maar is het niet het mooie van de knop dat ze de bloem al in zich draagt?

Zie ook: bevoorrecht