Ik train veel bij bedrijven waar de pionier nog aan het hoofd van het bedrijf staat. Hij ziet vaak de motivatie van zijn medewerkers vervagen onder druk van formuledenkers. Rationalisten die menen dat het bedrijfsresultaat wordt gewaarborgd door strak uitgelijnde formules. Voor een pionier zijn management- en verkoopmodellen een noodzakelijk kwaad, geen doel. Zijn doel is het onderbuikgevoel dat rijpt in het hart en zich vertakt in het hoofd en in de handen.
Zie ook: instinct
Er wordt mij regelmatig gevraagd waarin ik mezelf onderscheid van andere trainingsbureaus. Mijn antwoord is steevast: mijn persoon. Ik heb geen collega’s en modules waarachter ik me kan verschuilen. Als zelfstandig trainer sta ik open en bloot voor de groep. In de interactie met de groep toon ik mijn kwetsbaarheid, gedrevenheid, scherpte, creativiteit, doorzettingsvermogen en de drang om zaken te concretiseren en te delen met anderen. Het zijn deze eigenschappen waardoor deelnemers in de spiegel kijken en zich geroepen voelen om in beweging te komen. Het is hun dynamiek die vervolgens het bedrijf beschermt tegen bureaucratie, politiek gekonkel en verlammende solidariteit.
Toen ik vier jaar geleden begon met Managementplein, deed ik dat uit onvrede over de linkpagina op mijn website. Ik liet een startpagina bouwen. Voegde zelf nieuwe functies toe. Door de groei van het aantal links schoot de pagina haar doel voorbij. De gewenste informatie kon niet snel genoeg meer worden gevonden. Ik besloot een nieuwe startpagina te laten bouwen met betere zoekmogelijkheden. De techniek reikte boven mijn pet. Ik werd afhankelijk van anderen. Wat dreef me toch voort? Ik zette de vraag van me af. Dacht mee over de bouw van de website en richtte me op een nieuw doel: de grootste en beste startpagina voor managers maken. Het bezoekersaantal explodeerde. De prijs die ik moest betalen werd groter. Ik had geen concurrenten meer, werd mijn eigen concurrent, raakte verslaafd aan getallen: aantallen bezoekers, links en kliks. Ik vraag me steeds vaker af waarvoor ik het doe. Voor het geld of de waardering hoef ik het niet te doen. Waardering is, in de anonimiteit van internet, slechts een getal. Waarom laat ik dan niet los, begin aan iets nieuws? Ik ga door met wat ik ben: ondernemer.
(Managementplein is in mei 2013 opgeheven.)
Ik kom soms mensen tegen die de volgende stelling hanteren. ‘Ik werk van 9 tot 5 voor mijn baas. De tijd daarna is voor mezelf.’ Zij zetten hun telefoon uit om vijf uur of hebben een geheim nummer om niet te worden gestoord. Ik heb moeite met deze principiële opstelling en reageer vaak als volgt: Wanneer je partner je overdag belt, neem je dan ook niet op? Regel je nooit eens telefonisch een privé-zaak op het werk?
Er zijn ook mensen die zeggen dat ze thuis anders zijn dan op het werk. Laatst leidde dit tot het volgende gesprek: Uiteraard doe je dingen thuis die je op je werk niet doet, zoals slapen en vrijen. Of dut je wel eens in op je werk en behoor je misschien tot de 60% medewerkers die nog nooit een relatie hebben gehad met een collega? Nee (lacht), maar toch reageer ik anders. Ah, je hebt een gespleten persoonlijkheid. Nee. Ben je thuis dan misschien vrolijker? Soms. Vind je het thuis gezelliger? Soms (lacht). Geldt dat ‘soms’ ook voor je werk? Ja. Wat ga je thuis en op je werk doen om om van ‘soms’ ‘vaker’ te maken?
De dwangmatige scheiding tussen werk en privé geldt niet voor iedereen. Bij kunstenaars en vrije ondernemers lopen werk en privé vaak naadloos in elkaar over zonder dat dit spanningen bij henzelf of hun omgeving leidt. De vraag die je jezelf zou kunnen stellen is: Waarom lukt het hen wel om werk en privé te integreren en mij niet? De meeste werknemers zouden heel wat gelukkiger zijn wanneer ze zouden leven naar het antwoord op deze vraag.
Zie ook: derde generatie
moe van het presteren, trekken ze zich terug
bouwen een bestaan op als fijnslijpers van de bedrijfsstructuur
bedenken de mooiste procedures en formules
langzaam raken ze vast in de file van de bureaucratie
snorkelend binnen de organisatie verliezen ze zichzelf
verdwijnen in de schaduw van de in het verleden behaalde resultaten
Zie ook: stofslurpers
Ze hebben geen eigen inbreng. Parasiteren op het succes van anderen. Als pissebedden verschuilen ze zich in de donkere hoeken van de organisatie. Hier zijn ze druk bezig het stof uit te pluizen en te sorteren.
Stofslurpers denken niet in oplossingen maar in problemen. Becommentariëren hen die in het volle daglicht hun werk doen. Het zijn in hun ogen uitslovers die met roddel en achterklap moeten worden bestreden. Zelf vullen ze hun dagen met activiteiten die ze in een fractie van de tijd zouden kunnen doen. Versterken hun positie met medewerkers die hun zware bestaan moeten ontlasten.
Ook deze slaven van het stof komen binnen de kortste keren om in het werk. Hebben andere slaven nodig. Bedenken nieuwe werkzaamheden om dit te rechtvaardigen: het recyclen en produceren van stof.
Zie ook: Hij is niet iemand die ..
Ik moest denken aan het boek ‘Hoe word ik een rat?’ toen ik de kenmerken las van een psychopaat, opgesteld door de forensisch psycholoog Hare. Volgens hem is een psychopaat een gladde prater die zich beter voor doet dan hij is. Het is een gewetenloos mens, man of vrouw, die kil en ongevoelig, liegt, bedriegt en anderen manipuleert om zijn egoïstische doelen te bevredigen.
In het boek ‘Hoe word ik een rat?’ met als subtitel: ‘de kunst van het konkelen en samenzweren’, wordt door de auteur Joep Schrijvers dieper ingegaan op de kunst van het naaien, vernederen, pootje lichten en slachtofferen. Volgens Schrijvers bestaat rattenwerk uit het benutten van de zwakheden van anderen ten eigen bate. Een goede rat herken je niet als rat. Het zijn opportunisten die calculeren, plannen smeden en toeslaan.
Veel managers zijn gecharmeerd van het boek. Zij herkennen er anderen in, zeggen ze. Sommigen hopen echter te kunnen delen in de revenuen van de rattenwereld. Een wereld die meer kost dan oplevert. Het konkelen en piepelen van mensen kost tijd en energie. Ratten stoppen hun energie niet in het bedrijf maar in het bouwen van een ego.
Het wordt tijd dat we stoppen met hen te bewonderen, dat we de ratten uit hun holen verdrijven, hun opgeblazen ego’s lek prikken. Volgens Hare voldoet namelijk één op de honderd mensen aan het profiel van een psychopaat. Laten we ons niet neerleggen bij de ‘monday morning blues’ zoals Joep Schrijvers in zijn nieuwe boek ‘het maandagmorgengevoel’ beschrijft. Hoe mooi de blues ook zijn, ze hebben de negers niet bevrijd van de opgeblazen ego’s van de slavenhandelaren.
Zie ook:
mijn baas is een psychopaat
ratrace