Categoriearchief: humor

Surprise!

Er ontstaan voortdurend verrassende momenten in mijn leven doordat ik gedachten en gevoelens loslaat. Hoe overweldigend moet mijn overlijden dan wel niet zijn. Het moment waarop ik alles loslaat en lachend besef: Surprise!

Zie ook: humor

 

een lach als een zwaartekrachtgolf

Gisteravond werd ik overvallen door een diepe wanhoop. Plotseling gilde ik, niet hardop maar in mijn hoofd. Dit was de eerste keer in mijn leven dat ik zoiets ervaarde. Ik had er al eens over gelezen in fantasy en horror verhalen maar wist niet dat het ook echt bestond. Vandaag gebeurde iets soortgelijks. Ik stond stil bij het emotionele kuddegedrag van de mens. Plotseling lachte ik, niet hardop maar in mezelf. Niet een lach die volgt op een grap of een lach die volgt op het besef van betrekkelijkheid. Nee, een lach waarin alle redenen om te lachen samenvallen en die als een zwaartekrachtgolf de ruimte in beweging brengt en eindeloos uitdijt.

 

bevrijdende lach

Veel gelovigen hebben moeite met humor. Het relativerende karakter van humor botst met de dogmatische aspecten van hun godsdienst. Humor haalt deze onderuit. Hierdoor dreigt het religieuze gebouw in te storten waarin ze zichzelf veilig waanden. Een spirituele zoeker reageert anders. Humor bevrijdt hem van wat vaste proporties heeft aangenomen in zijn geest, van dogma’s, macht, spanning enz. Echte spirituele zoekers zijn meesters in zelfspot, lachen om wat zeker lijkt, soms met een aanstekelijke lach maar vaker nog met een glimlach.

 

onmacht

Ik heb in de afgelopen week het boek ‘Heden ik’ van Renate Dorrestein gelezen. Hierin beschrijft ze de invloed van de ziekte ME op haar leven. Met de vaardigheid van de literair schrijfster beschrijft ze haar onmacht en strijd tegen het onbegrip bij doktoren. Haar vaardigheid doet me denken aan cabaretiers. Aan woordkunstenaars die een vloed van associaties en metaforen uitstorten over hun publiek. Die met hun creatieve woordenstroom proberen de wereld te veranderen. Lukt het niet met humor dan met woede en provocaties. De emotionele stortvloed legt ook hun onmacht bloot. De onmacht die ze juist bloot willen leggen bij de toeschouwer door een breuk te slaan in diens pantser van zelfwaan en macht.

 

satire

Een satiricus stelt in woord en beeld de menselijke dwaasheid aan de kaak. Hij doet dit met humor, nu eens ironisch, dan weer spottend of provocerend. Doelwit van de satiricus zijn de machtigen van deze aarde en degenen die de waarheid in pacht denken te hebben. Een van de oudste spotprenten is te vinden in een grot bij Deir el-Bahri  waar de vrouwelijke farao Hatshepsut in een erotische positie is afgebeeld. Wanneer de satiricus zich uit door middel van taal dan heette dit vroeger een hekeldicht. Een hekel is een plank met spijkers waarmee vlasstengels van vuil werden ontdaan en tot draden werden ontleed. Dit is wat de satiricus in figuurlijke zin doet met onze eigenwaan en met maatschappelijke misstanden. Zijn humor ontleedt en relativeert het beeld dat we van onszelf hebben. Dit is confronterend vooral wanneer je aan je zelfbeeld gehecht bent en wilt dat anderen het met je eens zijn.

 

humor

Volgens Richard Wiseman is dit de beste mop ooit: Twee jagers zijn op stap in de bossen wanneer een van hen in elkaar zakt. Hij lijkt niet meer te ademen, zijn ogen staan glazig. De andere man grijpt zijn telefoon en belt 112. Naar adem snakkend roept hij “Mijn vriend is dood! Wat kan ik doen?” De vrouw van de hulpdienst zegt: “Kalm maar. Ik help u. Laten we eerst even vaststellen of hij echt dood is.” Er valt een stilte. Plotseling klinkt er een schot. Terug aan de telefoon zegt de man: “Okay, wat nu?”

Een goede mop creëert een verwachtingspatroon. Vervolgens blijk je aan het einde van het verhaal op het verkeerde been te zijn gezet. De spanning die dan los komt legt je kwetsbaarheid bloot in een lach. Volgens sommigen krijgen we, wanneer we dood gaan, een overzicht van alles wat we goed en fout hebben gedaan. Ik hoop dat ik op dit ultieme moment van kwetsbaarheid ook zal reageren met een lach of glimlach.

Zie ook:
Surprise!
een goede grap