Categoriearchief: zelfreflectie en zelfkritiek

Herken en erken je gedachten gevoelens en gedrag, laat los en zie je spirituele zelf. Lees eerst de columns zelfreflectie en zelfkritiek.

culturele erfenis

Het gedachtegoed van onze voorouders en hun vrijheidsstrijd zijn belangrijk voor onze ontwikkeling als individu en voor het ontstaan en voortbestaan van onze democratie. Dit verleden is geen garantie voor de toekomst. Het kan verdampen in heropvoedingskampen zoals in China en in fundamentalistische scholen zoals in Islamitische landen. Om de kracht van het verleden te kunnen blijven benutten zullen we daarom met meer overtuiging dan ooit aan onze kinderen de kernwaarde van de cultuur moeten overdragen: ‘Het ontwikkelen van een vrije wil door middel van zelfreflectie en zelfkritiek.’

Zie ook:
China en Europa
Afghanistan
als ik god was
Socrates
zelfreflectie
zelfkritiek

emotionele bijeffecten angst

Maatschappelijke onrust veroorzaakt meer dan alleen angst. Ze wekt emoties op die we het liefst ontkennen, zoals woede, wraak, jaloezie en hebzucht. Met woede en wraak richten we ons op de echte en vermeende veroorzakers van onze angst. Met jaloezie richten we ons op degenen die er geen last van lijken te hebben of die ervan lijken te profiteren. Met hebzucht proberen we de praktische gevolgen van een leven in angst ten gunste van onszelf te keren. Alleen door je angst en de emotionele bijeffecten te herkennen en erkennen voorkom je dat je persoonlijk en maatschappelijk wordt meegesleept in een emotionele draaikolk.

Zie ook: de mens is van nature goed

het kwaad in ons

De duivel is niet het kwaad. Het kwaad is geen bovenmenselijke persoon die ons bestookt. De duivel dat zijn we zelf. Het is onze persoonlijke honger naar macht. Het verlangen om anderen te laten doen wat we willen. Dit verlangen, versterkt door fysieke en emotionele kicks, is de voedingsbodem voor geweld. Alleen door je verlangen naar macht te herkennen en erkennen voorkom je dat je wordt meegesleept in een draaikolk van duivels geweld.

Zie ook:
van kwaad tot erger
macht corrumpeert
anarchist
duivels

sterktes en zwaktes

Tegenover iedere sterke eigenschap staat een zwakke eigenschap. Laat ik mezelf als voorbeeld nemen. Ik ben een serieus mens en een doorzetter. Nadeel is dat ik verbeten en streng kan overkomen. Ik heb moeite om luchtig te reageren. Wanneer ik bijvoorbeeld een klacht heb dan heb ik de neiging er ‘met gestrekt been in te gaan’. Ook heb ik de neiging om van elk gesprek een serieus gesprek te maken. Ik praat niet gemakkelijk over ‘koetjes en kalfjes’. Hiermee ben ik de tegenpool van degenen die minder zwaar denken en opgewekt en luchtig in het leven staan. Door me voor hen open te stellen en me in hen te verdiepen ben ik mijn eigen mogelijkheden en beperkingen beter gaan herkennen en erkennen. Hierdoor kan ik nu vaker en gemakkelijker luchtig op iets reageren.

Zie ook: doorzetter

Zie ook pagina: artikelen

emotioneel zelfonderzoek

Veel van onze gedachten komen voort uit emoties. Gedachten en emoties houden elkaar vervolgens in stand en versterken elkaar. Om dit proces te doorbreken dien je niet alleen je gedachten vragenderwijs te doorgronden maar dien je ook de onderliggende emoties te herkennen en erkennen.

Bij een gevaar of onbekende gebeurtenis/situatie reageert je lichaam met angst. Dit roept een van de volgende drie emoties op: vechten (boosheid, woede, agressie), vluchten (verstarren, wegrennen, walging, verdriet) en verbinden (liefde, vertrouwen, schaamte, spijt, berouw). De derde emotie ‘verbinden’ helpt je niet alleen om bij acuut gevaar de steun van anderen te krijgen maar vergroot ook je overlevingskansen op lange termijn (voortplanting).

Naast angst en de daaraan gekoppelde emoties kent de mens nog twee andere basis emoties. De eerste is nieuwsgierigheid (hoop, verbazing, verwondering). Ze helpt je om de wereld te verkennen en nieuwe overlevingskansen te ontdekken. De tweede emotie is genot (vreugde, euforie). Zij beloont positieve interacties met de omgeving en motiveert je om verder te gaan.

Herken welke emotie achter een gedachte schuil gaat en richt je aandacht niet-reactief op de plaats in je lichaam waar je deze emotie voelt. Bijvoorbeeld in je buik, borst, armen, benen of gezicht. Voel het fysieke effect van de emotie: benauwdheid, druk, steken, trillingen, huilen enz. Houd je aandacht hier niet-reactief op gericht en blijf rustig ademhalen totdat het gevoel wegebt. Meestal heb je aan enkele minuten genoeg. Soms moet je dit in de loop van de tijd herhalen.

onderdrukte passie

Het kan zijn dat je passie is onderdrukt door je ouders, de mensen om je heen of door de cultuur waarin je leeft. Bij de een leidt dit tot opstandigheid en een kort lontje. Bij een ander tot controlerend gedrag en een verbeten inzet. Onderzoek of en in welke mate je passie is onderdrukt en ontdek waarom je bij medewerkers volgzaamheid, afkeer en verzet oproept

Zie ook: hij haalt het slechtste in mij naar boven

visionairs

Waar de wereld behoefte aan heeft zijn visionairs. Denkers die maatschappelijke processen kunnen doorzien en overzien en die de inzichten die ze krijgen helder en duidelijk kunnen communiceren. Geen denkers die tegenstellingen versterken maar die met een open geest in het leven staan. Die inclusief, parallel en voor- en achteruit in de tijd kunnen denken.

Zie ook:
inclusief denken
parallel denken
minimalistisch denken
halve oplossingen
eudaimonía
gyroscopie
intuïtie