Categoriearchief: zelfreflectie en zelfkritiek

Herken en erken je gedachten gevoelens en gedrag, laat los en zie je spirituele zelf. Lees eerst de columns zelfreflectie en zelfkritiek.

standpunten

Volgens hersenwetenschappers kun je van tevoren in de hersenen zien wat iemands standpunt zal zijn. Onbewuste emoties verraden de verstandelijke beslissing die je later gaat nemen. Onderzoek daarom ook je emoties wanneer je wilt weten wat achter een standpunt verborgen ligt. Bijvoorbeeld: Je hebt het standpunt dat de sterken in de maatschappij voor de zwakken moeten zorgen. Zelfreflecterend zou je jezelf de volgende vragen kunnen stellen: Wordt mijn standpunt bepaald doordat ik mezelf gevoelsmatig tot de zwakken of tot de sterken reken? Ben ik bang dat de zwakken in opstand zullen komen wanneer de sterken niet voor hen zorgen? Conformeer ik me gemakshalve aan de christelijke cultuur waarin de sterken voor de zwakken zorgen?

Zie ook:
vicieuze gedachtecirkel
verborgen achter ..

de hoop op meer

Waarom probeer ik nog steeds de betekenis van het leven bloot te leggen? Waarom ga ik hiermee door terwijl anderen opgeven? Waarom laat ik niet los en geniet van het comfort dat het leven me te bieden heeft en ga me te buiten aan genot zolang het nog kan? Heeft het leven een verborgen betekenis die als een geheime schat mijn aandacht gevangenhoudt door kleine stukjes van zichzelf prijs te geven? Of dringt de volle betekenis van het kleine niet tot me door omdat ik nog altijd hoop op groter en meer?

Zie ook:
groot groter grootst
meer maakt niet beter
geen optelsom
jaloers

puzzel leggen

Ik heb altijd veel geduld gehad. Technische problemen loste ik op alsof ik een puzzel aan het leggen was. Met eindeloos geduld zoek je het juiste stukje, probeert het aan te leggen, je legt het terug wanneer het niet blijkt te passen en gaat op zoek naar een nieuw stukje waarbij soms blijkt dat je hetzelfde stukje opnieuw probeert aan te leggen. Technische problemen zoals met de computer loste ik op deze manier op. Met kalme volharding en met vallen en opstaan zocht ik een oplossing totdat het probleem was opgelost. Ik heb hier steeds minder geduld voor. Het is alsof ik het zonde van mijn tijd vind. Maar waarom zou het zonde van mijn tijd zijn? Iedere activiteit die ik met overgave, geduld en discipline uitvoer zonder obsessief op het eindresultaat gericht te zijn brengt mij waar ik het liefst ben, in het hier en nu.

Zie ook:
geduld
wie gelooft, haast zich niet
concentratie en overgave
tot op het bot en ..
de drie d’s

mijn opvoeding

De opvoeding die ik heb gehad bestaat uit vier lagen. Naast algemene aspecten zoals met twee woorden spreken, niet schelden, elkaar een hand geven na een ruzie en dankjewel zeggen, bevatte de eerste laag vooral tafelmanieren zoals handen boven tafel tijdens het eten, met mes en vork eten, niet met open mond eten, niet met volle mond praten en niet door elkaar heen praten. De tweede laag bevatte levenswijsheden als: ‘Wanneer de ouden spreken zwijgen de jongen’, ‘Waar een wil is, is een weg.’, ‘Wie dreigt mag een klap verwachten.’, ‘Als je iets doet, doe het goed.’ en een rijmpje dat aan de muur hing ‘Wie kwaad wil spreken van mij en de mijnen, die ga naar huis en bezie de zijnen en vindt hij daar dan geen gebreken, hij kome hier en heeft vrij spreken.’ De derde laag werd gevormd door het persoonlijke voorbeeld van mijn ouders, zoals de liefde en zorgzaamheid van mijn moeder en de verbeten inzet van mijn vader. De vierde laag bestond uit alles waarover niet werd gesproken en waarvan ik veronderstelde dat het daarom niet goed was, zoals scheiden en seksualiteit.

ik ben die ik ben

Veel mensen hebben het standpunt ‘ik ben die ik ben’. Met deze uitspraak suggereren ze dat ze zich niet hoeven te ontwikkelen. Wanneer ik me in hen verdiep blijkt vaak dat hun persoonlijkheid niet meer is dan een optelsom van aanleg, opvoeding en cultuur. Ze willen niet de moeite doen om verder te kijken en zich van hun wikkels te ontdoen zoals het woord ontwikkelen aangeeft. Pas door je te bevrijden van je wikkels, beklemmende gedachten en gevoelens, word je wie je bent. Maar klopt dit eigenlijk wel? Horen wikkels niet bij het leven en is het niet veel belangrijker dat je jezelf bevrijd voelt van je wikkels dan dat je ervan bevrijd bent?

Zie ook:
heiligen
ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is

vragen totdat

Het proces van vragen stellen begint vaak met vragen als “Wat vind ik lekkerder .. of ..?” In de loop van de tijd loop je tegen de grens aan van deze vragen en stel je steeds meer vragen als “Waarom leef ik?”, “Wie ben ik?” en “Wat voel ik?” Door op de antwoorden op deze vragen door te vragen bereik je het punt waarop je beseft dat er geen antwoorden meer zijn. Door vervolgens je aandacht vast te houden, zonder een antwoord te willen forceren, wellen emoties in je op, van lachen en huilen tot wanhoop. Door deze emoties niet uit de weg te gaan maar ze te herkennen en erkennen bereik je het moment van zuiver weten. Een moment dat gepaard gaat met gevoelens van nederigheid, dankbaarheid en liefdevolle verbondenheid.

Zie ook:
Wat ben ik?
gevoel van dankbaarheid

schijnwereld

Er ontstaat op dit moment een nieuwe schijnwereld. De wereld van complotdenkers die met fictieve theorieën zekerheid zoeken in een complexe wereld. Wanneer ze hiermee worden geconfronteerd leidt dat niet tot zelfreflectie en zelfkritiek maar tot een zoektocht op internet naar bevestiging bij andere complotdenkers. Hier in de digitale schijnwereld creëren ze een netwerk van complotten die met fictie, nepnieuws en deepfake aan elkaar worden gebreid. Gevangen in hun waandenkbeelden verliezen ze vervolgens het contact met de werkelijkheid en missen daardoor het verhelderende inzicht dat oplicht tussen fictie en non-fictie, tussen feiten en mogelijkheden.

Zie ook: een nieuwe tussenwereld