Categoriearchief: Boeddhisme

Strikt genomen hoort het Boeddhisme niet in een overzicht met godsdiensten thuis. Er wordt geen god aanbeden. In het Boeddhisme is alles en iedereen god. De reden dat het toch in de categorie religie is opgenomen is een overeenkomst met andere godsdiensten. Ook het Boeddhisme geeft aan welk moreel pad je moet volgen om een goddelijke staat te realiseren.

Boeddha

Toen Siddhartha Gautama zich bewust werd van het lijden in de wereld zocht hij naar een manier om het te beëindigen. Mediterend kreeg hij inzicht in de oorzaak van het lijden en hoe je ermee om kunt gaan. Lijden ontstaat door begeerte en gehechtheid aan voorspoed en tegenslag, vreugde en verdriet. Door inzicht in de oorzaak van het lijden en door onthecht en met mededogen te denken, voelen en handelen, bevrijd je jezelf van het lijden. Op het moment dat Siddhartha zich hiervan bewust werd, werd hij Boeddha ofwel ‘hij die ontwaakt, verlicht is’. Net als Siddhartha worden ook wij gekweld door lijden. Door inzicht, onthechting en mededogen ontdekken ook wij dat we verlichte wezens zijn.

Zie ook:
de aarde is mijn getuige
onthecht handelen
statement
levenswiel

het kleine voertuig

Ik heb zojuist het boek Naupaka van Lideweij Bosman gelezen. Zij ging voor een spirituele vakantie naar Hawaï terwijl haar man op sterven lag. Uitgeput door het lange ziekbed van haar man, wilde zij tijd voor zichzelf. In het boek onderbouwt ze dit besluit met argumenten als ‘Om elkaar los te laten, moeten we ook werkelijk los zijn van elkaar.’ en ‘We moeten elkaar loslaten om onszelf een langere lijdensweg te besparen.’ Het loslaten waar ze zich op Hawaï aan overgaf leidde tot paranormale ervaringen waarbij ze contact had met natuurgeesten en met de geest van haar inmiddels overleden man. Zij volgt de weg die in het mahayana boeddhisme bekend staat als het kleine voertuig. De monnik die, op zoek naar verlichting, de banden met de wereld verbreekt. Dit in tegenstelling tot het grote voertuig waar iemand besluit om het nirvana, de toestand van volledige verlichting, uit te stellen totdat anderen ook zo ver zijn. Terwijl dit tot me doordringt, besef ik dat zelfs Siddharta Gautama alles moest loslaten voordat hij als Boeddha iets kon betekenen voor anderen.

beloning en straf

Iedere groep kent groepsregels. Het overtreden van de regels wordt bestraft en het volgen van de regels wordt beloond. Het principe van beloning en straf lag tot nu toe stevig verankerd in de maatschappij. Dit kwam doordat het was geassimileerd door alle godsdiensten. In het Jodendom, Christendom en Islam is god degene die beloont en straft. In het Hindoeïsme en Boeddhisme geldt de wet van actie en reactie. ‘Wie goed doet, goed ontmoet en wie kwaad doet, kwaad ontmoet.’, nu of in een volgend leven. Door de afnemende invloed van godsdienst legt de angst voor straf het nu af tegen het persoonlijk eergevoel en de eer van de clan. Dit leidt ertoe dat sommigen het plegen van een moord minder erg vinden dan eerverlies. Criminele bendes laten zien wat de gevolgen hiervan zijn.

Zie ook:
stel dat ..
beloning voor goed gedrag

maatschappelijk karma

In de traditionele hindoevisie is karma de optelsom van al je goede en slechte daden. Om te voorkomen dat je in een volgend leven slecht karma moet goedmaken dien je in dit leven zoveel mogelijk goed karma op te bouwen. Door dit te doen bevrijd je jezelf uit de cyclus van wedergeboorten. Het boeddhisme gaat een stap verder. Door je goede en slechte daden niet-reactief te observeren bevrijd je jezelf nu al uit de levenscyclus vol lijden. Wanneer je deze opvattingen over karma doortrekt naar ons maatschappelijk leven dan zou je kunnen zeggen dat we ook hier slecht karma opbouwen. Een maatschappij gebaseerd op hebzucht en haat zal zich steeds meer verharden. Een maatschappij gebaseerd op gemakzucht en onverschilligheid verzandt in besluiteloosheid. We kunnen deze lijdensweg verlaten door onze maatschappelijke positie en rol niet-reactief te observeren en ons maatschappelijk handelen te laten voortvloeien uit de inzichten die hierbij ontstaan.

Zie ook: karma

 

sektarisch geweld

ISIS is een sekte. Ze heeft een godsdienstige basis, een charismatische en machtsbeluste leider en sekteleden die sociaal worden geïsoleerd en van wie absolute gehoorzaamheid wordt geëist. ISIS zegt de wereld te willen redden maar probeert in feite haar macht en bezit te vergroten. De islamitische teksten waar ze zich op beroept misbruikt ze om wreedheden en terroristische aanslagen te rechtvaardigen. De islam is niet de enige leverancier van sektarisch geweld. Wat te denken van Jim Jones de christelijke sekteleider die vijf mensen liet vermoorden waaronder de Amerikaanse afgevaardigde Ryan en vervolgens zijn 909 aanhangers aanzette tot zelfmoord of Shoko Asahara die in Japan met een mengelmoes van boeddhisme, hindoeïsme en Japanse volksreligie een groep aanhangers aan zich bond en een aanslag met gifgas liet plegen in de metro van Tokio waarbij 13 doden en 6300 gewonden vielen. Zolang we sektes blijven gedogen op grond van het recht op godsdienstvrijheid zal dit sektarisch geweld blijven bestaan.

de aarde is mijn getuige

Volgens de overlevering werd Boeddha, vlak voordat hij verlicht raakte, belaagd door Mara de koning van de onbewuste demonen. Op dat moment raakte hij de grond aan en zei: De aarde is mijn getuige. Veel zoekers naar spirituele verlichting verdwalen in de beelden en gevoelens die ze op hun zoektocht tegenkomen. Beseffen niet dat het moment van verlichting niet zit in een buitenzintuiglijke ervaring. Je hoeft niet buiten jezelf te treden om de verlichting te ervaren. De naakte aarde, het naakte bestaan onthult haar op het moment dat je alles loslaat waarmee je het bestaan omhult.

Zie ook: Boeddha

wolfskinderen

Hoe menselijk zouden we zijn wanneer we net als wolfskinderen in onze jeugd geen contact zouden hebben gehad met andere mensen maar uitsluitend met dieren? Wolfskinderen vertonen gedrag dat sterk lijkt op dat van de dieren die hen in hun jeugd hebben omringd. Afgesloten van menselijk contact leren ze de menselijke taal niet en kennen ze voor zover we kunnen zien alleen boosheid en verdriet. Ik besef dat ik, om antwoord te kunnen geven op mijn vraag, afscheid zal moeten nemen van de waarden die ik verbind aan het begrip menszijn en meer specifiek van het begrip mens. Wat dan overblijft is het zijn. Ook wolfskinderen zijn manifestaties van het zijn of zoals boeddhisten zeggen, ze hebben een boeddha natuur.

Zie ook:
buitengesloten
van mens naar zijn
Waarom antwoord je nu niet?