Willem Razenberg, mei 2026
Aan de hand van twaalf reeds eerder gepubliceerde columns ga ik dieper in op de ontwikkeling van de scheppingsdrang in mij.
De columns zijn ongewijzigd overgenomen van de website. Ze zijn onafhankelijk van elkaar geschreven en vertellen daardoor soms meer dan nodig is om de ontwikkeling te kunnen volgen.
koppig
Mijn moeder zei dat ik als kind een koppig manneke was. Nu zeggen ouders dat al snel wanneer kinderen niet doen wat ze zeggen maar ik herinner me ook een andere uitspraak van haar, namelijk dat ik een stil en rustig kind was dat zijn eigen weg ging. Ik heb ontdekt dat ik wars ben van iedere vorm van kuddegedrag. Vasthoudend volg ik mijn weg door het leven. Ik houd daarbij niet het leven maar mijn aandacht vast. Hierdoor openbaren zich inzichten en gevoelens die onafhankelijk zijn van het aantal mensen dat mij omringt.
Je kunt iemand koppig noemen maar je kunt ook zeggen dat hij een sterke wil heeft.
doorzetter
In het laatste jaar van de lagere school heb ik bij mijn vader in de klas gezeten. Hij eiste in dat jaar veel van zichzelf en van mij. In zware omstandigheden schiep hij ruimte waarin het leven zich kon manifesteren. Een leven dat werd gekenmerkt door de uitdrukking: waar een wil is, is een weg. Een weg die hem voerde langs in stilte beleden pijn en verdriet. Hij was met zijn persoonlijkheid een voorbeeld van hoe je de grenzen van het leven kunt verleggen.
Na de dood van mijn vader aan het einde van het schooljaar, volgde een zwaarmoedige introverte periode op de middelbare school. Daarna volgde een fase van bevrijding en bezinning. Al snel ging die over in een verbeten zoektocht naar de essentie van het bestaan.
wauw
Begin jaren zeventig studeerde ik psychologie in Amsterdam en was een hippie. Ik vertoonde niet alleen de uiterlijke kenmerken van een hippie zoals lang haar, kralen en exotische kleding. Innerlijk was ik ook een hippie, onbevangen en onbevooroordeeld. Alles was ‘wauw’, riep verbazing en verwondering bij me op. Na jaren van eenzame depressieve strijd en een langzaam ontwakende geest op het gymnasium begon ik aan de zoektocht naar de zin van het leven. Ik verwerkte mijn jeugd, zette mijn levensvisie op papier en volgde alternatieve therapieën. Bereid om tot het uiterste te gaan nam ik lsd. Een dubbele dosis in de meest ongunstige omstandigheden ‘s nachts en zonder begeleiding. Er volgde een urenlange steeds veranderende doodsstrijd. Ik zag bijvoorbeeld hoe ik verslonden werd door krokodillen en hoe ik tot op het bot verhongerde. Ik heb dit mentaal overleefd door op het snijpunt van leven en dood steeds voor het leven te kiezen. Na de urenlange strijd stond ik onderaan een berg en zag de katholieke god van mijn jeugd, een oude man met een baard. Een jaar later gooide ik het roer om en ging, zonder psychedelica, verder met mijn zoektocht. Ik zocht de zin van het leven ‘de betekenis, het nut, het doel’ in mijn dagelijks leven. Door me vragenderwijs te verdiepen in wat er op mijn pad komt beleef ik sindsdien regelmatig de zin van het leven.
Ik vond dat ik mijn portie theorie wel had gehad, wilde meer met mijn gevoel doen, stopte met de studie psychologie en vervolgde mijn weg in de wereld van de beeldende kunst.
de film van mijn leven
Op de kunstacademie studeerde ik af met grafiek, muurschilderen en film. De docent grafiek had daar moeite mee omdat ik volgens hem niet een speciale richting had gekozen en een eigen stijl had ontwikkeld. Ik was het daar niet mee eens. Ik was toen al geboeid door de contrasten die ik in en om me heen zie. De film waarmee ik afstudeerde illustreerde dit misschien wel het best. In deze film danste een vrouw gracieus tussen vier in een cirkel geplaatste zwart-wit panelen die diagonaal van plaats verschoven. Terugkijkend op mijn leven symboliseerde deze film mijn leven na de kunstacademie. Ik ben schrijver, producent, regisseur en acteur in de film van mijn leven. Deze film speelt zich af in het dagelijks leven waar ik op zoek ben naar wat de contrasten verbindt. In de wereld van tegenstellingen en ogenschijnlijke tegenstrijdigheden heb ik de scheppingskracht ontdekt. De kracht die bestaat bij de gratie van het manifesteren en loslaten van wie je bent en van wat je kunt.
Van beeldend kunstenaar naar levenskunstenaar.
levenskunstenaar
Wanneer mensen horen dat ik op de kunstacademie heb gezeten stellen ze meestal één vraag: Doe je er nog iets mee? Nee, niets. Wanneer ze verbaasd kijken is mijn tweede antwoord: Ik ben levenskunstenaar. Ik zoek mijn inspiratie niet in de beeldende kunst maar in het leven dat ik leid. De meesten glimlachen dan even. Een glimlach die een vraag verbergt: Meent hij het echt, levenskunstenaar, dat zijn we toch allemaal?
Sommigen zoeken spirituele verdieping buiten het dagelijks leven. Als levenskunstenaar, kies ik ervoor om midden in het dagelijks leven te staan.
toegepaste spiritualiteit
In de kunst heb je een richting die wordt omschreven als toegepaste kunst. Bijvoorbeeld een beeldhouwwerk dat speciaal is ontworpen voor een bepaald gebouw. Toegepaste kunst is de tegenpool van vrije kunst waarin de kunstenaar, onafhankelijk van zijn omgeving, de weg volgt waarlangs de creativiteit hem voert. In de spiritualiteit zien we een soortgelijk verschil. Er zijn zoekers die de spirituele beleving zoeken in hun maatschappelijk leven en er zijn zoekers die zich letterlijk of figuurlijk terugtrekken in een klooster. Zelf ben ik iemand die de eerste weg kiest zoals ik destijds ook koos voor de toegepaste kunst. Desondanks besef ik dat mijn weg niet wezenlijk anders is dan die van de kloosterling. Dit blijkt op de momenten dat onze wegen elkaar gelijkvloers kruisen.
Taal is voor mij een instrument om de ervaringen van mijn mentale en spirituele ontdekkingsreis te onderzoeken en te delen met anderen.
schrijfkunst
Schilders hebben diverse motieven waarom ze schilderen. Voor de een is schilderen een decoratieve vorm van binnenhuisarchitectuur. Voor een ander is het een zoektocht naar beelden en gevoelens die uitdrukking geven aan de buitenwereld of aan de persoonlijke binnenwereld. Voor weer een ander is het een zoektocht naar de essentie van het schilderen zelf, van vorm, compositie, kleur enz. Dit overwegende vraag ik me af wat mij motiveert om te schrijven. Ik ben geen decoratief schrijver die over koetjes en kalfjes schrijft. Ook ben ik geen woordkunstenaar die je de diepgang van de taal laat ervaren zoals sommige dichters dat kunnen. Daarnaast is mijn drang om vorm te geven aan wat ik politiek en maatschappelijk ervaar eerder een noodzakelijk kwaad dan een behoefte. Het liefst schrijf ik over wat ik ervaar wanneer ik aan het einde van mijn Latijn ben, wanneer ik de grens van mijn denken en voelen ben gepasseerd.
Ik ben geen literair schrijver. Wat ik schrijf is geen kunst met een grote K. Ik zeg wel eens ‘Ik schrijf niet, ik beschrijf.’
geen woordkunstenaar
Ik ben geen woordkunstenaar die, kwistig strooiend met de taal, een bijzondere sfeer weet te creëren. Taal is voor mij een instrument. Het is het raam dat ik open om de wereld van de ziel toegankelijker te maken. Een wereld die geen woorden kent. Waarin de ene betekenis voortkomt uit de andere. Een wereld die vorm krijgt in het raamwerk van mijn schrijven. In mijn columns en boeken laat ik je door verschillende ramen kijken, nu eens mystiek dan weer zakelijk. Naar datgene wat ik soms in een fragment van de tijd terugvind en dat ik steeds weer moet loslaten om de rijkdom te kunnen ervaren. Een rijkdom waar ik graag ruimte voor maak omdat ze opborrelt uit het helderste weten, het zuiverste gevoel.
Al schrijvend ontstaat er een brug tussen mij en mijn diepste wezen.
godentaal
Met woorden en beelden probeer ik het onverklaarbare te klaren en te verklaren. In de Griekse oudheid resulteerde dit streven in mythologische verhalen waarin het mysterie van leven en dood werd verklaard aan de hand van sociale en emotionele processen in het dagelijks leven. Verhalen over geboorte, dood en alles dat daartussenin plaats vindt. Over goden die elkaar uitdagen, oorlog voeren en in beslag worden genomen door liefde, wellust, jaloezie, ontrouw, bedrog en wraak. Ondanks het feit dat ook ik ben gebonden aan het dagelijks leven zoek ik woorden en beelden die verder reiken. Als een mythologische held daal ik af in mezelf en voer strijd met de goden van mijn rationele en emotionele projecties. Wanneer ik tenslotte de grens van het verklaarbare heb bereikt en me overgeef aan mijn onvermogen om te klaren en te verklaren betreed ik een wereld waar goddelijk begrip en mededogen de taal overbodig maken.
Door te schrijven neem ik actief deel aan het scheppingsproces.
in den beginne
In den beginne was het woord en het woord was bij god en het woord was god. (Johannes 1:1) En god zei: Er zij licht, en er was licht. (Genesis 1:3) Ik merk dat ik deze twee bijbelse uitspraken met elkaar verbind. In alles wat ik doe en in wie ik ben ligt een concept besloten. Door op zoek te gaan naar dit concept en het om te zetten in woorden en deze woorden op schrift te stellen, creëer ik licht in de duisternis. Dat is voor mij het doel van leven. Manifest maken wat verborgen is, deel zijn van de scheppingskracht.
Samen vormen de columns en blogs een uitdijend kleed van inzicht.
een uitdijend kleed van inzicht
De primaire betekenis van een column reikt verder dan het onderwerp dat erin wordt besproken. De primaire betekenis is gekoppeld aan een categorie columns met dezelfde betekenis. Een column bevat daarnaast vaak meerdere betekenissen. Ook die zijn gekoppeld aan categorieën waarvan de columns gekoppeld zijn aan nog weer andere categorieën. Samen vormen al deze categorieën een uitdijend kleed van inzicht in het leven.
Wat ik schrijf biedt geen kant en klare antwoorden of systemen die je zou moeten volgen. Het is een uitnodiging om stil te staan bij hoe je jezelf manifesteert in wat je denkt, voelt en doet.
conceptuele kunst
Voor een conceptueel kunstenaar is het concept achter het product belangrijker dan de esthetische en technische realisatie. Het concept, het abstracte idee, krijgt haar definitieve waarde in de voorstelling die de kunstenaar en beschouwer ervan maakt. Het product zelf heeft geen waarde, hoe mooi het ook is uitgevoerd. Dit uitgangspunt van de conceptuele kunst geldt ook voor mijn columns.
Zie ook de categorie: scheppingskracht *