Titels

Op deze pagina vind je in alfabetische volgorde alle 1261 columns die na 2003 zijn gepubliceerd (100 titels per subpagina). Klik op een titel voor de tekst. Onder de sociale media knoppen staan de categorieën waarin de column is opgenomen. Klik een tweede keer op de titel om de tekst te laten verdwijnen.

De komende dagen bespreek ik zeven belangrijke aspecten van de Nederlandse cultuur. Ze zijn niet uniek maar door de kracht waarmee we ze belijden wel kenmerkend voor ons nationale karakter. De afwisseling van de seizoenen heeft een grote invloed gehad op onze cultuur. Gedwongen door het klimaat hebben we geleerd om reserves aan te leggen voor de winter, om spaarzaam en zuinig te zijn: het koekje bij de koffie. Wanneer we dit niet hadden gedaan dan hadden we het niet overleefd. Er zijn landen waar men zich minder druk maakt over de dag van morgen. Door dit juist wel te doen hebben we geleerd om stapsgewijs problemen aan te pakken. Dit heeft geleid tot waarden, als: doorzettingsvermogen, planmatigheid en doelgerichtheid. Voordeel van de spaarzaamheid is dat we daardoor het geloof hebben dat we zaken naar onze hand kunnen zetten. Nadeel is dat we soms te voorzichtig zijn in het nemen van beslissingen en dat we alles te veel willen regelen. Nu eens houden we te strak vast aan die regels, dan weer proberen we ze in ons eigen belang op te rekken. We missen door onze spaarzaamheid soms ook het laisser-faire en het Bourgondische van hen die in een warmer klimaat wonen. De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur: 1. spaarzaamheid 2. gelijkheid 3. betrokkenheid 4. gezelligheid 5. vrouwelijkheid 6. directheid 7. eigenheid  
/ 2008, cultuur

Vrede van Utrecht 1648, vrede van Münster 1713, eerste liberale grondwet 1848. Het duurde twee eeuwen voordat we ons hadden bevrijd van het juk van religie en van dictatoriale vorsten. Echte vrijheid beleven we echter pas wanneer we de diepere betekenis ervaren van de mantra: geen juk, geen vrijheid. Wil je weten of je zelf deze diepere betekenis ziet? Herhaal de mantra totdat er geen gedachten meer in je opborrelen maar de glimlach van het weten.

Zie ook: mediteren voor geliefden

 

/ 2014, glimlach, verlichting

Voor ons is Nederland één groot thuis waar we onszelf willen kunnen zijn. Er zijn maar weinig landen waar medewerkers zo ongedwongen omgaan met hun directeur. We tutoyeren elkaar en spreken elkaar aan bij de voornaam. We vinden dat we elkaars gelijken zijn, dat we niet meer of minder zijn dan de ander. Dit komt in allerlei uitdrukkingen naar voren, zoals: ´doe maar normaal dan doe je al gek genoeg´. Misschien is het een gevolg van de ideologische strijd die we met elkaar hebben gevoerd en van een omgeving waar je opviel wanneer je ´je kop boven het maaiveld uitstak´. Ook de calvinistische bescheidenheid heeft ongetwijfeld een rol gespeeld in de ontwikkeling van dit aspect. Voordeel van ons streven naar gelijkheid is de bereidheid om met elkaar te overleggen. Nadeel is dat we soms te lang naar het compromis zoeken waardoor de overtuigingskracht van een besluit wordt uitgehold.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

 

/ 2008, cultuur

In een land waar je jezelf moet voorbereiden op de wintermaanden ontwikkelt zich een sterke onderlinge band. Om de voedselvoorziening op peil te houden moet je elkaar kunnen vertrouwen: ´afspraak is afspraak´. Aan het einde van de winter ben je bovendien verzwakt. Je zult dan zo snel mogelijk, bij voorkeur gezamenlijk, weer op krachten moeten zien te komen. Vele handen maken immers licht werk. Deze onderlinge afhankelijkheid werd ideologisch versterkt door het Christendom. Het maakt ons tot een van de meest vrijgevige landen op het gebied van ontwikkelingshulp en goede doelen. Onze sociale betrokkenheid leidt echter soms ook tot ontziemaatregelen waarmee we het persoonlijk initiatief van de zwakkeren ondermijnen. Ook laten we ons in de besluitvorming soms leiden door schuldgevoelens over het onrecht in de wereld waar we geen grip op hebben.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

/ 2008, cultuur, grip en controle

Dertig redenen waarom mensen scheiden. Wat zouden jouw redenen kunnen zijn?

  1. de seksuele aantrekkingskracht is weg
  2. relatie is een sleur geworden (irritaties, klagen)
  3. ik mis het gevoel dat ik leef, bijzonder ben
  4. ik heb het gevoel dat dit niet de perfecte relatie / match is
  5. gebrek aan vertrouwen, openheid, eerlijkheid
  6. gebrek aan waardering, respect, interesse
  7. gebrek aan warmte, zorgzaamheid
  8. partner is er niet voor mij op belangrijke momenten
  9. relatie geeft te veel stress in combinatie met mijn ambities
  10. er is te weinig ruimte en tijd voor mezelf en/of voor elkaar
  11. partner is emotioneel afstandelijk, bot, voelt zich beter
  12. partner pakt problemen niet aan
  13. relatie is seksueel onbevredigend
  14. ik of mijn partner is verliefd op een ander
  15. seksuele ontrouw
  16. gebrek aan rust of gebrek aan avontuur
  17. relatie mist diepgang
  18. botsende karakters
  19. een andere manier van omgaan met problemen en/of verdriet
  20. sociale en/of culturele verschillen
  21. onverenigbare toekomstplannen
  22. geestelijke en/of fysieke gezondheidsproblemen
  23. onenigheid over kinderen, familie, vrienden
  24. wel of geen kinderwens
  25. financiële problemen, schulden
  26. ruzie over besteding van geld
  27. verlies of verandering van leef- en/of werksituatie
  28. verslavingsproblemen, alcohol, drugs, seks, gokken ..
  29. fysieke en/of geestelijke mishandeling
  30. er is geen of slechts een gebrekkige communicatie

Zie ook:
50 aantrekkelijkheden
relatietest
7 relatievalkuilen

/ 2019, scheiden

De typisch Nederlandse gezelligheid komt tot uitdrukking in de vele verkleinwoorden die we hanteren, het vrijwilligerswerk en in sociale bijeenkomsten waar met wederzijds respect een intieme sfeer wordt gecreëerd. Dit cultuurelement lijkt sterk te zijn beïnvloed door het koude weer dat ons in elkaars armen dreef. In landen, met een warmer klimaat, heeft het samenzijn vaak een uitbundiger karakter met een wisselende deelname van passanten. De intimiteit van ons samenzijn leidt tot contacten waarin we soms heel open zijn over onszelf. Echter niet iedereen is hiertoe in staat, intimiteit wordt dan bekrompenheid. De intimiteit maakt het voor buitenlanders soms ook moeilijk om de waarde ervan in te schatten. Dit wekt het idee dat we koude kikkers zijn, geen familiemensen.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

 

/ 2008, cultuur

Nederland heeft een feminiene cultuur. De cultuurelementen: gelijkheid, betrokkenheid en gezelligheid hebben daar sterk aan bijgedragen. Voor ons is de scheiding van werk en privé belangrijk. Op deze manier kunnen we maximaal aandacht geven aan het gezin, de hoeksteen van de samenleving. Er zijn weinig landen waar zoveel vrouwen parttime werken om te kunnen zorgen voor de kinderen. Ons vermogen om onszelf aan te passen aan anderen is een positief gevolg van dit feminiene cultuurelement. Echter de mannelijke waarden, als: eergevoel, competitie en assertiviteit zijn daardoor onderbedeeld geraakt. Zodanig dat veel buitenlanders ons ´watjes´ vinden. In hun ogen missen we daadkracht. Dit beeld wordt versterkt omdat we volgens hen datgene doen wat vrouwen kenmerkt: praten, praten en nog eens praten. Ook onze open, directe manier van communiceren versterkt het beeld van vrouwelijkheid doordat het soms emotioneel overkomt.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

 

/ 2008, cultuur

Vijftig eigenschappen die velen aantrekkelijk vinden bij een partner. Wat is jouw selectie?

  1. een sexy lichaam
  2. mooie glimlach, ogen, stem, haar ..
  3. gezond, sportief
  4. goede financiële vooruitzichten
  5. vriendelijk en sociaal vaardig
  6. humoristisch
  7. galant, verwent mij met cadeautjes / complimenten
  8. is gevoelig, kwetsbaar
  9. verliefd op mij
  10. ‘foute’ man of vrouw
  11. romantisch, teder
  12. hartstochtelijk
  13. machtig, bekend en/of beroemd
  14. valt op, is excentriek
  15. mysterieus, exotisch, spannend
  16. iemand bij wie ik mij beschermd voel
  17. heeft aandacht en belangstelling voor mij
  18. iemand bij wie ik mezelf kan zijn, met al mijn sterktes en zwaktes
  19. is een familie- en gezinsmens
  20. kan goed omgaan met kinderen
  21. zorgzaam
  22. geeft feedback en indien nodig kritiek
  23. steunt mij, iemand op wie ik kan rekenen, is loyaal
  24. straalt rust uit, is emotioneel stabiel
  25. vindt het fijn om thuis te zijn
  26. is gelukkig, geniet van kleine dingen
  27. heeft dezelfde interesses en/of hobby’s als ik
  28. heeft eenzelfde culturele achtergrond als ik
  29. heeft eenzelfde levenservaring als ik
  30. lijkt met zijn of haar karakter op mij
  31. vult met zijn of haar karakter mij aan
  32. iemand bij wie ik mij vrij en zelfstandig voel
  33. inspireert en stimuleert mij
  34. staat open voor nieuwe ervaringen en standpunten
  35. gaat graag uit, reist graag
  36. is ondernemend, daadkrachtig, zelfbewust, stoer
  37. onafhankelijk, authentiek, vrijgevochten
  38. heeft zijn of haar leven in de hand
  39. ambitieus, succesvol
  40. wil iets positiefs bijdragen aan de wereld
  41. zelfkritisch
  42. eerlijk, oprecht, direct
  43. spontaan, vrolijk, enthousiast
  44. slim en/of ‘gezond boeren verstand’
  45. weet veel, heeft een brede interesse
  46. is wijs, religieus en/of spiritueel
  47. kan goed organiseren, regelen
  48. praktisch en handig
  49. creatief, kan goed koken ..
  50. kan goed communiceren

Zie ook:
relatietest
7 relatievalkuilen
30 redenen om te scheiden
liefde is meer dan ..
uitheems en zonderling
seksuele aantrekkingskracht
man-vrouw epos
soulmate

/ 2019, liefde, partner, seksualiteit

Directheid is een van de belangrijkste cultuurelementen van de afgelopen vijftig jaar. We schromen niet om onomwonden onze mening, kritiek te geven. Moe gestreden in diverse oorlogen en religieuze schisma’s accepteren we misschien meer dan in andere landen kritiek op politiek en religie. Sterker nog: tot een aantal jaar geleden leek het bijna een nationale sport om de dogmatische kant van politiek en religie met verbale spitsvondigheden te hekelen. Columnisten en cabaretiers waren hierin onze spreekbuis. Zelfspot was ons daarbij niet vreemd. De openheid die met deze directheid gepaard gaat, vindt haar voedingsbodem in het feit dat we in een deltagebied wonen waar van oudsher mensen letterlijk via de rivieren samenstroomden. De openheid kreeg een extra impuls in de jaren zestig toen we ons bevrijdden van de verzuilde ideologische banden. Soms slaan we door en vinden ´dat je alles moet kunnen zeggen´. Door de directheid waarmee we onze mening ventileren, worden we door buitenlanders soms als onbeschoft ervaren. Onze openheid wekt bovendien het idee dat we vinden dat alles kan en mag. Echter ook wij brengen nuances aan in onze vrijheid. Zo kan een vrouw naakt recreëren op een nudistenstrand en met ontbloot bovenlijf op het strand in Zandvoort. Op de boulevard wordt het minder geaccepteerd en nog minder in de Kalverstraat in Amsterdam.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

 

/ 2008, cultuur
  1. In een relatie vraag je de ander vaak of hij iets voor je kan doen. De valkuil is dat deze vragen vanzelfsprekendheden en eisen worden.
  2. In een relatie hebben beide partners verwachtingen. De valkuil is dat je verwacht dat de ander zich vormt naar je verwachtingen.
  3. In een relatie leer je steeds beter de zwaktes van de ander kennen. De valkuil is dat je blind wordt voor diens sterke eigenschappen.
  4. In een relatie doe je veel samen. Het risico is dat je alles samen wilt doen waardoor je het contact met jezelf verliest.
  5. In een relatie stem je op elkaar af door met elkaar te praten. De valkuil is dat je denkt dat de relatie hiervan afhankelijk is.
  6. Elke relatie kent spanningen. De valkuil is dat je deze spanningen niet deelt met je partner maar je hart lucht bij vrienden.
  7. Een relatie bloeit wanneer beide partners zelfkritisch zijn. Een relatie verwelkt wanneer er geen zelfkritiek meer is.

Zie ook:
relatietest
conflicten

 

/ 2014, partner

Een ander cultuurelement dat de laatste vijftig jaar sterk is gegroeid, na een boost in de jaren zestig, is het streven naar een persoonlijke identiteit. Onze omgeving heeft hier in grote mate aan bijgedragen. We zijn een klein land waardoor we gedwongen zijn ons open te stellen voor de wereld om ons heen. Het heeft ons bewust gemaakt van onszelf. Dit zelfbewustzijn komt tot uiting in onze strijd tegen de gevestigde orde en in onze reislust. Met ons streven om zelf iets te bereiken in het leven, hebben we onszelf geprofileerd in het buitenland. Het is de kracht waaruit vele hedendaagse emigranten putten om de stap te zetten naar een nieuw bestaan buiten Nedeland. Veel buitenlanders bewonderen deze inzet en ondernemingsdrang. Door ons zelfbewustzijn in combinatie met onze directheid zijn we voor hen echter soms ook te overdonderend, arrogant.

De zeven kenmerken van de Nederlandse cultuur:

1. spaarzaamheid
2. gelijkheid
3. betrokkenheid
4. gezelligheid
5. vrouwelijkheid
6. directheid
7. eigenheid

 

Wij zijn sociale dieren, helpen en koesteren elkaar. Letten daarbij vooral op de non-verbale signalen die iemand uitzendt. Hoe hulpelozer de ander oogt, hoe sterker de drang om de helpende hand uit te steken. Niet ieder mens is echter even aaibaar. Sommigen stralen een dusdanige mate van zelfstandigheid en onafhankelijkheid uit dat het lijkt alsof ze je niet nodig hebben. Niets is minder waar. Sommigen van hen hebben dan misschien wel geen behoefte aan hulp maar wel aan sociale betrokkenheid. Je uit deze door oprechte belangstelling te tonen voor hun gedachten en gevoelens of door de stilte met hen te delen.

Zie ook: vragende ogen

 

/ 2013, behoeften, liefde

Ik lees ‘s morgens soms eerst de nieuwsberichten op internet voordat ik uit bed stap. Zo ook vandaag. Nadat ik enkele berichten had gelezen ging ik naar de badkamer om mezelf te scheren. Terwijl ik hiermee bezig was dacht ik terug aan wat ik had gelezen. Plotseling besefte ik dat ik aan het einde van een tunnel stond waar ik mededogen voelde met het lijden van de mens. De tunnel was de weg die ik al lezend had afgelegd om dit gevoel te kunnen ervaren.

Zie ook: ik hoop het niet mee te maken

 

Ik heb regelmatig het woord aandacht gebruikt zonder me te verdiepen in de betekenis. Deze blijkt te lopen van geconcentreerd je gedachten op iets richten tot oplettend luisteren en observeren. Deze twee betekenissen vertegenwoordigen twee fases in de spirituele bewustwording. In de eerste fase denken we geconcentreerd na over vragen als Wie ben ik? en Waarom leef ik? In de tweede fase verlaten we de wereld van gedachten en richten ons, luisterend en observerend, op de wereld binnen en buiten ons. De aandacht verschuift van denken naar contemplatie en beschouwing.

Zie ook: contemplatie

We zijn niet alleen meesters in het onszelf aanpassen aan politieke opvattingen maar ook in het goedpraten ervan. Wat ik me afvraag is of dit wel zo afkeurenswaardig is als het lijkt. Wie zegt dat een kritische houding beter is dan het jezelf aanpassen? Dien je jezelf niet juist aan te passen en volledig weg te cijferen om de waarde van iets te ontdekken? Wanneer je deze gedachte doortrekt: Dienen we niet meer respect te tonen voor degenen die zich aanpassen aan de politieke situatie in hun land, hoe rampzalig deze volgens ons ook is? Dienen we het niet aan henzelf over te laten of ze zich eruit willen ‘bevrijden’ of niet?

/ 2016, jezelf zijn, politiek

Het woord aanvaarden heeft een dubbele betekenis. De ene is: zich erin schikken, accepteren, ergens niet meer mee bezig zijn. De andere: ergens aan beginnen, een tocht ondernemen (afgeleid van vaart). Deze twee betekenissen lijken elkaar uit te sluiten. Toch zijn ze met elkaar verbonden. Om op reis te kunnen gaan moet je de plaats waar je was loslaten. Er niet meer mee bezig zijn. Je oude leven loslaten en je overgeven aan de stroom van leven.

/ 2011, accepteren, overgave

Kies niet voor het wereldse of voor het spirituele. Wees in plaats daarvan aanwezig in wat je denkt, voelt en doet. Sta er middenin. Laat je overspoelen door de creatieve stroom van antwoorden die op je afkomen. Kies ook hier niet voor het een of het ander. Blijf aanwezig en ontdek de vreugde. Laat je doordrenken met deze vreugde en voel de vrede van het hier en nu. Blijf aanwezig ..

 

/ 2013, zijn

Veel kunstenaars zijn geïntrigeerd door het absurde, het ongerijmde, dat wat afwijkt van de norm. Hun zoektocht levert vaak boeiende gedachten en beelden op. Bijvoorbeeld de vervreemdende schilderijen in het surrealisme of de komische woordgrappen en verhalen van de cabaretier. Hun beelden en woorden creëren een realiteit die vanuit ieder ander perspectief ook absurd is.

Zie ook: de mens is van nature goed

/ 2013, kunst

Ik ben kwaad. Kwaad? Woedend ben ik op de achterlijkheid van de mens. Op de beesten in een Indiaas dorp die een vrouw massaal verkrachten omdat ze een relatie heeft met een man uit een andere bevolkingsgroep. Woedend op de duizenden verkrachters en folteraars in Syrië en andere oorlogsgebieden. Woedend op iedereen die meent dat de mens een hoog stadium van beschaving heeft bereikt. Hoe kun je van beschaving spreken zolang er zoveel achterlijken zijn die andere mensen en de waarden en normen van een beschaving verkrachten. Of is mijn woede onterecht? Het woord achterlijk suggereert dat er mensen zijn die verder zijn dan zij. Waarom maak ik eigenlijk dit onderscheid? Heeft niet ieder mens recht op mijn mededogen in plaats van mijn woede?

Zie ook: de gebeten hond

 

‘Het is zoals het is.’ Veel mensen hebben moeite met dit soort uitspraken. Met name wanneer er een advies aan wordt gekoppeld, zoals: Leg je er nou maar bij neer, zo is het nu eenmaal. Of: Je moet het leven nemen zoals het komt. Deze uitspraken lijken op te roepen tot passiviteit. We willen niet passief zijn, willen grip hebben op het leven, er actief aan deelnemen. We maken daarbij de fout dat we denken dat er slechts twee mogelijkheden zijn: actief of passief. Er is nog een derde mogelijkheid: intensief. Door je volle aandacht te richten op het leven besef je dat het is zoals het is: actief en passief.

Zie ook:
het is zoals het is
psychische gevolgen

Veel van ons gedrag is reactief. We voeren in een gesprek zelf geen onderwerpen aan maar reageren op wat anderen aankaarten. Wanneer ons gevoel zegt dat we iemand niet kunnen vertrouwen dan geloven we dat blindelings.

In plaats van een reactieve opstelling kun je ook kiezen voor een actieve. Hierbij concentreer je jezelf op de gedachten en gevoelens die in je opkomen. Door dit te doen zonder erover te oordelen en zonder ze vast te houden borrelen nieuwe gedachten en gevoelens op.

Door steeds weer deze gedachten en gevoelens los te laten, stopt het denken met antwoorden te bedenken en stopt het gevoel je te verblinden. In de stilte die ontstaat wordt denken inzicht en voelen liefde. Het is dan niet meer belangrijk of je actief of reactief bent maar je bent wat het leven is: actief en reactief.

Zie ook: ergernis

 

Een van de mooie momenten in het leven is het moment dat je aan iemands sterfbed staat en beseft dat diens leven een afgerond geheel vormt. Een leven waarvan de scherpe kantjes zijn afgesleten en dat niet wordt vertroebeld door details. Een rode draad die is geweven in het kleed van leven.

Zie ook: afgerond leven

 

/ 2013, dood

Je kunt een getal afronden door het aantal cijfers te verminderen, je kunt een object afronden door de scherpe hoeken weg te halen en je kunt een gesprek afronden door het te voltooien, te beëindigen. Al deze betekenissen komen samen in het begrip ‘afgerond leven’. Iemand heeft een afgerond leven wanneer de overbodige opsmuk is verdwenen, de scherpe kantjes zijn weggehaald en wanneer de cyclus van ‘zoeken vinden loslaten’ is voltooid.

Zie ook:
afgerond geheel
ik ben er klaar mee
ongebonden
passanten

Nu ik vaker stil sta bij de dood merk ik dat ik dingen wil afmaken voordat het te laat is. Nog snel even die ene ervaring uitwerken die in de mist van mijn geest opdoemt. Dit besef doet me glimlachen. Mijn werk zal nooit af zijn. Er zullen altijd latente gevoelens en gedachten zijn die erom vragen manifest te worden gemaakt. Ook zullen er wanneer ik al lang dood ben schrijvers zijn die zich met hetzelfde zullen bezighouden. Zij zullen zonder het te weten herhalen wat ik heb geschreven. Ze zullen afmaken wat al af was, ook voordat ik het schreef.

 

Hoe ouder ik word hoe vaker ik afscheid moet nemen van geliefden, vrienden en kennissen die overlijden. Het drama van hun overlijden wekte in de afgelopen maanden de vraag bij me op: Waar doe ik het allemaal voor? Toen ik jong was verdween deze vraag in de waan van de dag. In het najagen van materiële en geestelijke doelen. Naarmate ik ouder word verliezen deze doelen hun aantrekkingskracht. Het woord doel is overigens een oud Germaans begrip. Het verwees naar een hoop zand waarop men leerde schieten met pijl en boog. Door mijn leeftijd en ervaring ben ik bedreven geraakt in het schieten en in het bereiken van mijn doel. Ik wil niet in herhaling vervallen door op zoek te gaan naar nieuwe doelen. Mijn hoofd tolde de laatste tijd door dit ongerichte verlangen. Mijn gedachten en gevoelens wervelden als een draaikolk om me heen. Wanhopig reikte ik in de leegte. In de stilte die me doordrenkte zag ik weer hoe ik afscheid moet nemen: concentreer, laat los, ‘be there’. Schiet niet op je doel maar wees je doel.

Zie ook: drama

Ik ben al jaren op zoek naar de bron van het geweld. Confronteer mezelf met verhalen en beelden van slachtoffers en daders, van concentratiekampen en folteringen in verleden en heden. Ben afgedaald in het inferno van lijden, pijn, wanhoop, hopeloosheid en verdriet. Aanbeland in de diepste krochten van de hel besef ik dat ik de gruwel achter me wil laten en me wil richten op de schoonheid van het leven, het begrip, de vreugde en tederheid van het zijn.

Ik ben geen atheïst. Dit betekent niet dat ik in god geloof, in een onbereikbaar wezen dat boven mij staat. Wanneer je toch een stempel op me zou willen drukken, noem me dan een agnost. Voor een agnost valt het al of niet bestaan van god niet te bewijzen. Geloof ik dan helemaal nergens in? Ik geloof in de scheppingskracht en in de tegenstrijdige mogelijkheden die deze kracht oplevert. Je kunt net zo goed stellen en beargumenteren dat god wel bestaat als dat hij niet bestaat. Ik richt me liever op deze tegenstrijdigheid. Door mijn onverdeelde aandacht hierop te richten krijg ik toegang tot goddelijke inzichten en voorkom ik dat ik verstrikt raak in religieuze dogma’s.

Zie ook: gnosis

“Mannen houden van vechten en vrouwen houden van mannen die vechten. Dat is een van de fundamentele redenen waarom er oorlog bestaat.” (Martin van Creveld) Misschien is deze uitspraak overtrokken maar vergeet even het geweldaspect. Hoeveel mannen zijn verzot op sportwedstrijden waar wordt gestreden voor de overwinning of genieten van actiefilms? Hoeveel vrouwen hebben bewondering voor een stoere man? Iemand die hen verdedigt en onverschrokken op een gevaar afstapt. ‘De aanval is de beste verdediging.’ Het woord agressie stamt van het Latijnse aggredi, naar iemand toegaan, op iemand afstappen, aanvallen. Het onschuldige op iemand afstappen mondt soms uit in het gewelddadig aanvallen van iemand en in het vereren van dit geweld.

Zie ook:
jongensdroom
testosteronbel
watjes
strijd verbroedert

/ 2019, geweld, mannen en vrouwen

Ik ben alleen. Het is niet zo dat ik niet omringd ben door geliefden of vrienden. Ik ben alleen in het geluk. Geluk ligt in alleen zijn, of zoals het woord alleen het zegt, in het helemaal één zijn. Eén met de mensen en de wereld waarin ik leef.

 

/ 2013, één zijn

Waar ik ook kom, ik zie hoe mensen eenzelfde soort leven leiden. Ze worden geboren, maken zich druk en gaan dood. Vieren hun feesten en hebben verdriet. Wat maakt iemands leven bijzonder? Zijn het de kleine verschillen of is je hele leven niet bijzonder? Is het eigenlijk heel gewoon en is het enige bijzondere dat je er soms het gewone van inziet?

Het is het allemaal net niet. Ik heb kwaadwillende cellen in mijn lichaam maar ze slaan nog net niet op hol. Ik heb een vergrote hartspier met atypische klachten die nog net geen typische hartpatiënt van me maken. Ik heb een tekort aan dopamine en een trillende kaak maar het is nog net geen typische Parkinson. Dit confronteert me met een vraag. Laat ik me meeslepen door doemscenario’s over mijn medisch dossier of accepteer ik mijn situatie als een feit? Rationeel gezien is de keuze snel gemaakt: Accepteer het als een feit! Emotioneel sta ik echter aan de rand van de afgrond. Ik kan maar net voorkomen dat ik erin val door ontspannen naar de gevoelens te kijken die ik zie. Hierdoor word ik me bewust van wat tussen verstand en gevoel in ligt: Het besef dat het leven niet volmaakt is. Deze onvolmaaktheid biedt ruimte voor groei, het daagt me uit om op het slappe koord te gaan staan tussen verstand en gevoel.

 

Je mobiliseert alle kracht die je in je hebt en zegt ‘Ik doe het!’ Je bent op dieet en plotseling denk je ‘Wat maakt het ook uit?‘ Het alles of niets gevoel heeft een belangrijke plaats in ons leven. Op zoek naar de zin van het leven zet het je ertoe aan om je impulsief en blind over te geven aan het gedachtegoed van anderen of zelfs aan de dood. ‘Liever dood dan zo verder te moeten leven!’ In de veronderstelling dat we moeten kiezen tussen alles of niets vergeten we dat tussen alles en niets het onnoembare schuil gaat. Om dit te ervaren hoef je je krachten niet te mobiliseren maar dien je ze juist weg te laten vloeien in het hier en nu.

 

‘Als ze zouden doen wat ze hadden beloofd dan zaten we nu niet in de problemen.’ ‘Als ik de loterij win dan los ik mijn huis af en ga op vakantie.’ ‘Als ze nog een keer zo reageren dan zal ik ze eens vertellen wat ik er van vind.’ En wat nu?

 

/ 2013, hier en nu

We zijn gewend geraakt aan het idee dat de dood je overkomt wanneer het ‘je tijd is’. We gaan dood door een ongeluk, ziekte, ouderdom en in het uiterste geval door moord. Maar de dood kan ook een keuze zijn. Dit wisten we natuurlijk wel maar los van de enkeling die suïcide overwoog dachten we er eigenlijk niet over na. Dat doen we nu wel. Wanneer ons lijden ondraaglijk en uitzichtloos is geworden kiezen we voor euthanasie of palliatieve zorg. Een geheel andere keuze, die we al 75 jaar niet meer hebben hoeven maken, is: Ben ik bereid te sterven voor mijn idealen of voor anderen? Door de coronacrisis staan we nu voor een soortgelijke keuze: Waarom zou ik gebruikmaken van de medische zorg om mijn leven te verlengen wanneer ik een mooi en betekenisvol leven heb gehad en een ander dat nog niet heeft gehad?

Zie ook:
een zwaar gesprek
als je maar gezond bent
de ultieme test
zelfdoding

Mijn zoon dacht alles goed te hebben geregeld voor zijn emigratie naar Alaska maar werd bij het vliegtuig tegengehouden vanwege de corona en immigratie maatregelen van de Amerikaanse overheid. Dit in tegenstelling tot wat hem en zijn Amerikaanse verloofde was verteld. Het heeft ons allemaal met heftige emoties geconfronteerd, van woede tot teleurstelling, verdriet, moedeloosheid en verwarring. Wanneer dit gebeurt kun je blijven hangen in je gevoel, je plan laten varen of even diep ademhalen, loslaten en zoeken naar een oplossing in het volste vertrouwen dat de liefde overwint.

Zie ook: duizend kussen

Hoe vaak wordt er niet gezegd: Als ik god was dan zorgde ik dat er geen oorlog meer was. Hoe mooi dit verlangen ook is, wanneer ik god was zou ik hier niet voor kiezen. Het zou het bestaansrecht van het mooie en het goede onderuit halen. Het leven bestaat uit het goede én het kwade. Ik zou iets anders doen. Ik zou zorgen dat de mens vaker kritisch naar zichzelf zou kijken. Door zelfreflectie en zelfkritiek leer je wat de waarde is van goed en kwaad. Krijg je inzicht in wat goed en kwaad overtreft.

Zie ook: god moet wel hartstikke gek zijn

Hoe vaak hoor je niet ‘als je maar gezond bent’. Alsof gezondheid het belangrijkste is in een mensenleven. Ik erger me aan deze opvatting. Ze gaat namelijk gepaard met de suggestie dat je de dood voor je uit kunt schuiven door gezond te leven en dat de waarde van het leven een lang leven is. Wat een schoffering van degenen die jong zijn gestorven door een ongeneeslijke ziekte of degenen die te maken hebben met ouderdomsklachten! We gaan vroeg of laat allemaal dood. Is het niet aan de ene kwaal dan wel aan de andere. En wees nou eens eerlijk, het rottingsproces is toch eigenlijk al begonnen. Hoeveel gaatjes heb je in je tanden? Belangrijker dan de vraag of je gezond bent of hoe lang je leeft, is de vraag: Wat betekent het leven voor mij en wat beteken ik voor het leven?

Zie ook:
lichaam of ziel
krakkemikkig
pensioenleeftijd
ouderdomscadeautje
als de dood een keuze is

/ 2018, gezondheid, zin

Wat zou ik toch graag woorden vinden voor wat diep in me leeft. Het gevoel verwoorden dat mijn persoonlijke grens overschrijdt. Wanneer ik hier woorden voor zou vinden dan zouden ze niet alleen spreken over liefde, goedheid en vrede. Ze zouden ook spreken over liefdeloosheid, slechtheid en strijd. Tezamen vormen deze en andere woorden het verhaal van het leven. Terwijl ik dit overdenk stop ik met zoeken naar de juiste woorden en concentreer me op het verhaal. Luisterend naar het verhaal besef ik wat de woorden probeerden te zeggen maar wat ik niet begreep omdat ik het verhaal niet kende.

Zie ook:
schrijfkunst
wat zou ik toch graag
niet de feiten maar ..

 

/ 2018, schrijven

Bij onderhandelingen is het nuttig om een alternatief achter de hand te hebben. Bijvoorbeeld een andere klant aan wie je een bepaald product zou kunnen verkopen. Ondanks het feit dat ik een alternatief verstandig vind, heb ik er soms ook moeite mee. Bijvoorbeeld wanneer iemand wacht met het beëindigen van zijn relatie totdat hij een ander heeft. Blijkbaar hanteer ik verschillende normen en waarden voor zakelijke en emotionele aangelegenheden.

/ 2007, management, normen, scheiden

Het is bijna zover. Het moment waarop we stilstaan bij het oude jaar en verwachtingsvol uitkijken naar het nieuwe jaar. Terwijl ik dit schrijf moet ik denken aan het nummer Amen van Leonard Cohen. Hij nam dit op toen hij 73 jaar was. De oorspronkelijke Hebreeuwse betekenis van Amen is: het zij zo, zo is het. In zijn melancholieke en poëtische stijl vraagt de zanger om liefde na de verschrikking. Hij eindigt ieder couplet met: Amen. Wat het verleden ook was en wat de toekomst ook zal brengen, accepteer het zoals het is. Amen.

YouTube: Amen

 

/ 2012, dood

Ik ben geen anarchist maar ik zou het soms wel willen zijn. Hoe nuttig een centrale overheid ook is, ze wordt vaak misbruikt door machtswellustelingen die erop kicken om anderen te manipuleren en aan hun machtswellust te onderwerpen. Een anarchist wijst om die reden een centrale overheid af en legt de macht bij kleine samenwerkingsverbanden. Ondanks dat ik soms een anarchist wil zijn, kies ik er uiteindelijk toch niet voor. Ik geloof niet dat kleine anarchistische groepen beter functioneren dan een centrale overheid. Ook in anarchistische groepen heb je machtswellustelingen. Nee, dan heb ik liever een democratisch geleide overheid met deskundigen van verschillende pluimage binnen een onafhankelijk rechtssysteem.

Zie ook: ongebonden

/ 2019, groepen, politiek

Volgens de Griekse filosoof Heraclitus kun je niet tweemaal in dezelfde rivier stappen, want het is steeds vers water dat je tegemoet stroomt. Ik moest hieraan denken door de discussie in Engeland over de scheiding tussen jongens en meisjes op islamitische scholen. Ik sta stil en onderzoek waarom ik deze twee onderwerpen met elkaar verbind. De uitdrukking ‘zo gewonnen zo geronnen’ welt in me op. Wat je hebt verdiend kun je zo weer kwijt raken. Het woord geronnen komt van ‘rinnen’ wegstromen. We hebben in de jaren zestig een vrije omgang tussen de seksen gewonnen maar we kunnen deze ook zo weer kwijt raken. Terwijl al deze gedachten door me heen stromen komt de uitdrukking ‘de geschiedenis herhaalt zich’ naar boven. Ik glimlach en zie hoe alles verandert en toch hetzelfde blijft.

/ 2014, beweging, glimlach, Islam

Angst staat aan de basis van veel beslissingen. Verkopers weten dit. Wil je als verkoper een lening verkopen? Wijs de klant dan op de risico`s die hij loopt en hij is bereid aanvullende WA-verzekeringen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en overlijdensrisicoverzekeringen af te sluiten. Om de financiële risico’s van al deze verzekeringen af te dekken is hij bovendien bereid ze te betalen met een koopsompolis. Hier moest ik aan denken toen ik deze week werd geconfronteerd met de wijze waarop klimaatonderzoekers de angst voor de opwarming van de aarde hebben aangewakkerd. Op grond van deze angst hebben we onszelf voor jaren vastgelegd op miljardeninvesteringen. Onze angst is intussen zo sterk geworden dat we geen oog meer hebben voor andere oorzaken van de opwarming zoals de invloed van de zon. Ook richten we onze onderzoekscapaciteit niet massaal op alternatieve brandstoffen zoals waterstof en kernfusie. Hebben de angstprofeten in de jaren zeventig ons zo bang gemaakt dat we zelfs de geringste verwijzing naar kernenergie al in de kiem smoren?

 

/ 2010, angst, economie

Het woord emotie stamt af van het Latijnse begrip emovere: in beweging brengen. Emoties brengen ons lichaam in beweging zodat we kunnen overleven. De belangrijkste acties zijn vechten, vluchten en verbinden.

Vechten en vluchten helpen je te overleven bij direct gevaar. Deze acties worden vanuit het angstcentrum in de hersenen aangestuurd.

Je verbinden aan iets of iemand is een overlevingsstrategie voor de middellange en lange termijn. Deze emotie wordt gevoed vanuit het genotscentrum. Vanuit dit centrum krijgen bijvoorbeeld de seksualiteit en eten en drinken een positieve lading.

Angst en genot zijn nuttige overlevingsinstrumenten. Ze zijn echter een risico voor je spiritueel leven doordat ze je aandacht kunnen gijzelen. Daarom: Gebruik ze maar laat ze niet jou gebruiken.

Zie ook: tussen angst en genot

 

De machtsverhoudingen in de wereld veranderen. Dit roept angst en twijfel bij me op. Komt dit door mijn leeftijd? Zou ik toen ik jong was anders hebben gereageerd? Het voordeel van ouderdom is dat je hebt geleerd om rationeel afstand te nemen. Wanneer ik de veranderingen rationeel beschouw dan zijn de gevaren die ik zie reëel. Ik weet ook dat de maatschappij soms moet worden opgeschud om ruimte te creëren voor iets nieuws. Dit brengt risico’s met zich mee. Zo is er een grote kans dat we zullen worden meegesleept in een spiraal van onbegrip en geweld. Toen ik jong was besefte ik dit niet en koos ik emotioneel en impulsief voor verandering. Ik kon dit doen omdat ik in een roes leefde van jeugdige overmoed. Bovendien leken welvaart en welzijn vanzelfsprekend. Intussen weet ik beter. Het is dit inzicht dat me bang maakt. De twijfel ontstaat doordat ik op de scheidslijn sta van jong en oud.

Terroristen willen de maatschappij veranderen door de politieke, grondwettelijke, economische of sociale structuren te ontwrichten en te vernietigen. Zij hopen dit te bereiken door de angst onder de bevolking aan te wakkeren. In de berichtgeving rondom terroristische aanslagen wordt daarom gewaarschuwd om niet aan de angst toe te geven. Maar waarom niet, wat doet angst met ons? Angst is een basisemotie die een vecht- of vluchtreactie oproept. Bij extreme angst verstarren we zelfs. Hoe helpt dit de terrorist? Wanneer we reageren door te vechten helpen we hem doordat hij in zijn propaganda de slachtofferrol kan aannemen. Wanneer we vluchten, bijvoorbeeld door niets te doen, kunnen de gewenste veranderingen gemakkelijker worden opgedrongen. Wanneer ik zelf met de angst word geconfronteerd houd ik het voorgaande voor ogen en kijk niet van de angst weg maar kijk hem in de ogen. Bevrijd van de angst reageer ik vervolgens zonder dat mijn innerlijk evenwicht wordt verstoord.

 

/ 2016, angst, geweld

Angst is een nuttige emotie die ervoor zorgt dat we in een gevaarlijke situatie overleven door te vechten, te vluchten of door bescherming te zoeken bij anderen. Met ons denken reguleren we de angst. Het denken kan de angst echter ook oproepen. Stel, je hebt enkele keren een bekeuring gehad voor te hard rijden, dan kan het gebeuren dat je hart even stil staat wanneer je een brief krijgt die uiterlijk lijkt op die van het justitieel incassobureau. Uiteindelijk kan de angst zelfs opspelen bij iedere willekeurige brief die je ontvangt. Je kunt je bevrijden uit deze cyclus door de angst niet uit de weg te gaan maar door haar in de ogen te zien en de koppeling met de brief los te laten. Bijvoorbeeld door de brief en het boetebedrag rustig te bekijken totdat de uit schrik en angst gegroeide boosheid, verdriet en wanhoop zijn verdwenen. Het helpt ook om stil te staan bij de positieve brieven en berichten die je ontvangt.

Zie ook:
deprogrammeren

 

/ 2016, angst, programmering

In de nabeschouwingen van de Kamerverkiezingen wordt door sommige commentatoren gesteld dat Nederland een land van angsthazen is geworden. Mensen die bang zijn dat zij door de economische crisis hun zekerheden zullen verliezen. Etymologisch is het woord angst verwant aan het woord eng. Angst verengt het denken. Degenen die menen dat wij een volk van angsthazen zijn geworden vergeten dat angst weliswaar een van de eerste reacties is op een crisis maar dat het denken zich daarna herstelt. Het is nu anderhalf jaar na het uitbreken van de crisis. Na de verwerking van de emotionele schok en de vraag hoe dit alles heeft kunnen gebeuren bezinnen we ons nu op de vraag hoe we verder moeten. We kijken daarbij naar onze portemonnee en wat daar nog in zit. Bezinnen ons op de vraag hoe we ons met het resterende vermogen en inkomen kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie. In dit proces kijken we niet alleen naar onze eigen bestedingen maar ook naar de vijftig procent van ons inkomen dat naar de belastingen gaat. Ook ten aanzien van dit geld zijn we kritischer geworden. We stellen ons onder andere de vraag of het wel bij de juiste mensen terecht komt en hoeveel geld we in hen willen investeren. De afweging die we daarbij maken kleurt onze politieke stem. Degenen die ons op grond daarvan angsthazen noemen vergeten wat hazen zijn. Het zijn dieren die in een crisis snel en doelgericht rennen waarbij ze de jagers in verwarring achterlaten. Jagers die vervolgens hun onvermogen maskeren met de gedachte dat niet zij maar de hazen zwak zijn.

 

/ 2010, angst, economie, politiek

Het internet lijkt er soms van vergeven, anonieme vuilspuiters die hun standpunten niet onderwerpen aan zelfreflectie en zelfkritiek maar die de anonimiteit van internet misbruiken om hun zieke geest in stand te houden. Het is een illusie om te denken dat ze zullen verdwijnen. Ze zullen blijven proberen om een bestaan op te bouwen in de schaduw van hen die hun visie openlijk uitdragen en die een positieve bijdrage proberen te leveren aan de maatschappij. Mijn boodschap aan deze in duisternis gehulde geesten is: Je kunt het niet eens zijn met de visie van anderen maar wees dan zo dapper om je mening openlijk naar voren te brengen. Sluit jezelf niet op in de anonimiteit van internet waar je geest verschrompelt in machteloze en verspilde haat en woede.

Zie ook:
boven- en onderwereld
maatschappelijk karma
haatdragend

 

Begin jaren zestig bevrijdden we ons van diverse dogma`s en taboes. In de roes van deze bevrijding bloeiden vervolgens de postrevolutionaire idealen: vrijheid, gelijkheid en broederschap, op. Eind jaren zestig vertaalden deze idealen zich in de hippiecultuur. Hippies vonden alles en iedereen bijzonder. Op zoek naar de waarde achter het bijzondere, verdiepten we ons vervolgens in antidogmatische religies zoals het boeddhisme. Maatschappelijk vertaalden we de idealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap in een antiautoritaire opvoeding van onze kinderen en in een samenleving waarin ieder mens recht heeft op zijn eigen gedachten, gevoelens en gedrag. De revolutie van de jaren zestig is daarmee belangrijk geworden voor de ontwikkeling van het individu en voor de democratie. Zij heeft echter ook een nadeel aan het licht gebracht. De scheidslijn tussen wat goed is voor onszelf en wat goed is voor de maatschappij begint te verdwijnen. Wij hebben het idee dat de waarde van het een even zwaar moet wegen als het andere. Het is het dilemma van de manager die meent dat het ontslag van een medewerker voor hem persoonlijk even zwaar moet wegen als zakelijk. We vergeten echter dat het leven soms twee gescheiden werelden kent. Zo kun je onvoorwaardelijk van je kind houden en toch diens criminele gedrag veroordelen. Zelfs Christus, het toonbeeld van de gelijkheid, liet zich niet verleiden deze twee werelden met elkaar te vermengen toen hij zei: Geef aan de keizer wat van de keizer is en aan god wat van god is. Je moet antidogmatisch zijn om deze wijsheid te kunnen doorgronden.

Zie ook:
de antidogmatische partij
onze zachte onderbuik

Zolang er mensen zijn die denken dat de waarheid zit opgesloten in de antwoorden die ze vinden zolang zullen er ook mensen zijn die kant en klare antwoorden voor hen produceren, antwoorden waarmee ze rijker en machtiger hopen te worden.

 

/ 2012, antwoorden

Het observeren van apen in een dierentuin kan je veel leren over jezelf en over je leidinggevenden. Neem het alfamannetje bij chimpansees. Hij deelt gunsten uit, maakt zich groot door zijn haren rechtovereind te zetten en probeert de omgeving in de gaten te houden vanaf het hoogste punt op de rots. Veel leidinggevenden doen hetzelfde. Door te bluffen, hun macht te laten zien en door over alles geïnformeerd te willen zijn proberen ze hun positie boven op de rots vast te houden. Ze eisen de grootste auto op, de hoogste kamer van het gebouw en de beste parkeerplaats bij de ingang. Verjagen de vrienden van de vorige leidinggevende en zetten door hen zelf aangenomen medewerkers op strategische posities. Reageren agressief op hen die een bedreiging vormen. Wanneer ze zich geïrriteerd of onzeker voelen laten ze zich vlooien door hun ondergeschikten. Deze likken hun hielen en proberen hen na te apen.

Zie ook: ratrace

/ 2007, management

Een apocalyps was in het oude testament een goddelijke openbaring aan een profeet. De zwaarbeladen betekenis die we er tegenwoordig aan geven komt voort uit de Openbaring van Johannes. In dit laatste boek van het nieuwe testament beschrijft Johannes het einde der tijden waarin god de goede mens beloont en de slechte mens bestraft. Het boek is ontstaan in een tijd waarin christenen werden vervolgd. Dit heeft ongetwijfeld bij de een kwaad bloed gezet en bij een ander tot wanhoop geleid. In plaats van deze gevoelens te herkennen en erkennen projecteerde Johannes ze op een zwart-wit beeld van het goddelijke. Wanneer hij in plaats daarvan de christelijke visie van mededogen had toegepast dan had het boek niet het karakter van een doemscenario gekregen maar was het de getuigenis geworden van een goddelijke visie die goed en kwaad met elkaar verbindt.

Zie ook:
doemdenker
schuld en boete

Voor veel new age aanhangers is het aquarius tijdperk begonnen. Een astrologische periode die zal leiden tot het ontwaken van het bewustzijn van de mens, een tijdperk van massale verlichting, rechtvaardigheid en creativiteit. Geluk als resultaat van een in de sterren geschreven evolutie. Zeg nooit nooit. Maar waarom je jezelf op de toekomst richten? Hierdoor mis je het geluk. Het is alsof je verlangt op het strand de ene perfecte zandkorrel te vinden. Wanneer je geconcentreerd en met een open blik zou kijken zou je beseffen dat alle zandkorrels perfect zijn en dat ze tesamen de perfectie van de afzonderlijke korrels niet overtreffen Een perfectie die bovendien hetzelfde blijft ook al wordt ze herschikt door het water van de zee. Dit zou aquarius, de waterman moeten weten.

Zie ook: new age

 

Stel dat het waar is dat je energie wordt gekleurd door je emoties en gedachten, dat deze in de loop van de eeuwen worden versterkt of gedempt door anderen en dat ze opgaan in archetypische beelden binnen het collectieve onbewuste. In personificaties van goed en kwaad, god en satan. Wanneer de hypothese waar is, moet je deze beelden dan versterken of dempen? Of dien je er geen aandacht aan te besteden en ze los te laten?

Zie ook:
Pseudowetenschap?
Is er leven na de dood?
de schepper van god

 

/ 2013, energie, goddelijk

Stel dat ik de niet-fysieke architect ben van mijn fysieke leven. Een tijdloos wezen dat de beperkingen van de tijd heeft opgezocht om ervarenderwijs grenzen te verleggen. In dat geval heb ik zelf gekozen voor mijn ziekte. Dit roept de volgende vragen bij me op: Is deze ervaring echt nodig voor een bestaan in de niet-fysieke wereld? Om welk aspect van de ziekte gaat het? Misschien het vermogen om rustig te blijven en mezelf niet gek te maken? Of is mijn ziekte slechts ‘collateral damage’ en gaat het om heel andere ervaringen?

Zie ook:
uitvoerders
de regisseur van zijn leven
registreren en regisseren
horror vacui
de schepper van god

Ik erger me aan arrogante positivisten. Aan hen die zich het positieve in de wereld toe-eigenen alsof ze het zelf hebben uitgevonden. Die zich slechts openstellen voor berichten welke passen bij dit gevoel, zich afsluiten voor de verschrikkingen in de wereld en zich opsluiten in een informatiebubbel waar alles mooi en vredig lijkt.

Zie ook:
arrogantie
de arrogante mens
zelfgenoegzaam

 

arrogantie van de kennis
Mensen die menen met hun kennis automatisch toegang te hebben tot het gevoel en het doen. Die niet beseffen dat het een niet automatisch voortkomt uit het ander.

arrogantie van het gevoel
Mensen die denken dat alles wat hun gevoel hen zegt waar is. Die niet inzien dat de weg van het gevoel veel valkuilen kent.

arrogantie van het succes
Mensen die denken dat ze, omdat ze ooit succesvol zijn geweest, altijd succes zullen hebben. Die niet begrijpen dat je moet blijven werken aan je succes.

arrogantie van de big spender
Mensen die aanspraak maken op een bepaalde status omdat ze geld mogen uitgeven. Die niet inzien dat hun aanzien is gebaseerd op de afhankelijkheid van anderen.

Zie ook:
arrogante positivisten
de arrogante mens

 

/ 2007, vastzitten

Slechts de wijsheid die uit jezelf komt, uit het diepste inzicht en mededogen, is authentiek. In het woord authentiek zit het Griekse woord autós dat zelf betekent en authentikos: uit de eerste hand. Helaas is niet alles wat we als wijsheid beschouwen authentiek. In veel gevallen zijn het slechts de woorden en gedachten van anderen die we blind overnemen en onbezield doorgeven: een vorm van heling.

We leven allemaal ons leven waarvan sommigen zeggen dat ze er ‘een ‘boek over zouden kunnen schrijven’. Meestal denken deze would-be schrijvers aan de dramatische momenten die ze hebben meegemaakt en in mindere mate aan de inspirerende momenten in hun leven. Nog minder mensen willen een boek schrijven over hun arrogantie, gebral, gekonkel, afgunst, schraapzucht en agressieve genoegens in de jacht op geld, invloed en macht.

In onzekere tijden zoeken mensen bescherming bij een leider die zelfbewustzijn en kracht uitstraalt en veiligheid en economische zekerheid belooft. In ruil daarvoor krijgt hij ongelimiteerde macht, geld en aanzien. Zaken die hij, nadat hij ze heeft gekregen, meestal moeilijk of niet kan loslaten. Vaak haalt hij alles uit de kast om het vast te houden. Tot en met het onderdrukken van degenen aan wie hij zijn positie te danken heeft. De huidige economische crisis vormt een ideale voedingsbodem voor deze autocraten. Het woord autocraat is afgeleid van het Griekse autós (zelf) en krátos (kracht, macht). Deze autocraten noemen zichzelf trouwens meestal democraten. Het Griekse woord demos betekent volk. Met deze term proberen ze hun autoritair optreden goed te praten door te suggereren dat ze bezig zijn voor het volk en namens het volk.

Zie ook: totalitair regime

Ons gevoelsleven krijgt een oppepper op het moment dat we een beslissing nemen. Bijvoorbeeld: de beslissing om een relatie te beëindigen kan ertoe leiden dat je jezelf krachtig en vrij voelt. Dit heeft niet alleen te maken met de stoffen die vrijkomen in je hersenen wanneer je iets beslist maar ook met het feit dat je kiest voor autonomie. Het begrip autonomie stamt van het Griekse ‘autos’ zelf en ‘nomos’ wijze, gewoonte. Je bent autonoom wanneer je zelf vorm geeft aan het verlangen naar zekerheid en avontuur in je leven. Veel problemen in een relatie  ontstaan doordat een van de partners een slaafse volger wordt van de wijze waarop de ander zijn leven inricht. In plaats van je autonomie op te offeren ten gunste van je partner is het beter om op zoek te gaan naar de dynamiek in het leven van je partner en naar de wijze waarop hij of zij hier vorm aan wil geven. Het begrip en inzicht dat daardoor ontstaat helpt je om een eigen levensloop te kiezen, met of zonder je partner.

 

De hersenen zijn niet ontstaan voor onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Ze zijn bedoeld om snel een gevaarlijke situatie te kunnen inschatten en je gedrag erop af te stemmen. Te veel en diepgaand nadenken remt de vecht en vlucht respons en verkleint je overlevingskans. Zekerheid en zelfvertrouwen zijn in een noodsituatie belangrijker dan zuivere verklaringen. Dit heeft geleid tot het backfire effect: Wanneer je merkt dat de zekerheid die je dacht te hebben wordt bedreigd door onzekerheid zoek je bevestiging van wat zeker leek. Deze overlevingsstrategie passen we niet alleen toe in noodsituaties maar ook wanneer onze visie of ons geloof worden aangevallen. In dat geval kiezen we eerder voor ‘alternatieve feiten’ die ons gelijk lijken te bevestigen dan dat we onze opvattingen aan een kritische beschouwing onderwerpen.

Zie ook: rationeel of emotioneel

De een kiest voor een carrière, een ander voor het verdiepen van zijn bewustzijn. De prijs die carrièremakers betalen is groot. Het kost hen veel kracht en ze moeten er vaak alles voor opzij zetten. Het levert echter ook veel op zoals maatschappelijke status en financieel comfort. Zij die hun bewustzijn verdiepen betalen een andere prijs. Zij hebben stilte en rust nodig om zich te verdiepen. Dit staat een carrière vaak in de weg. Hun winst bestaat uit de vrijheid en inzichten die ze binnen zichzelf vinden. Het lijkt alsof de twee levenswijzen elkaar uitsluiten. De ervaring leert echter dat het een niet zonder het ander kan. Zij die dit niet begrijpen slaan door in hun carrière of verdwalen in de stilte. De oplossing ligt in een balans tussen beide.

 

Er is niets dat boven het alledaagse uitsteekt. Het banale is de bron van leven dat het rad van leven in beweging houdt. Je vindt alleen rust in het alledaagse wanneer je het verlangen om erbovenuit te stijgen loslaat. Er is geen boven of onder. Er is alleen het gewone dat boven en onder is.

Zie ook: de beste column ooit

 

Je schaamt je rot wanneer je ziet hoe sommige westerlingen zich gedragen. Zij die niet genieten van een fijne vrijpartij en een glas bier maar die zichzelf laveloos drinken, de ene na de andere vrouw ‘palen’, brallen, een grote bek hebben en dan nog vinden dat anderen geen respect voor hen hebben. Hier is maar één woord voor: barbaars. Barbaars betekent onbeschaafd, wreed. Een barbaar was voor de oude Grieken iemand die brabbelde, die een onverstaanbare taal sprak. Die in de taal van de Romeinen de bestaande ‘mores’, de maatschappelijke en religieuze zeden, niet deelde: een heiden. Is het, wanneer je dit overdenkt, vreemd dat islamitische extremisten ons barbaren vinden? Ons mores willen leren? Hoe kunnen we, wanneer zij dit beeld van ons hebben, hen er ooit van overtuigen dat zij met hun wreedheid barbaren zijn?

 

Ik begrijp steeds beter de gevoelens van degenen die door hun partner zijn bedrogen. In de loop van de jaren heb ik regelmatig de gevolgen van dit bedrog gezien. Het is echter vooral mijn ziekte waardoor ik hen beter ben gaan begrijpen. Ik voel me bedrogen door mijn lichaam. Ik kan er minder van op aan. Mijn ouderdom en de ziekte van parkinson ondergraven sluipenderwijs mijn gezondheid en het vertrouwen dat ik in mijn lichaam had. Meestal herstelt het vertrouwen van een bedrogen partner zich doordat hij nieuwe mensen ontmoet. Ik krijg nooit meer een nieuw lichaam. Het zal steeds meer gebreken gaan vertonen. Ik zal mijn vertrouwen daarom minder afhankelijk moeten maken van mijn lichaam.

Beelden in mijn kop. Het houdt niet op. Het begint soms al bij het uit bed komen. Beelden over wat komen gaat grijpen me vast. Verslaafd aan hun valse schoonheid en zekerheid wil ik er steeds meer. Wanneer ze er niet zijn dan roep ik ze kunstmatig op. Mooie beelden en beelden van wat mis kan gaan. De negatieve beelden kan ik redelijk gemakkelijk loslaten. De mooie beelden zijn moeilijker. Echter ook deze moet ik loslaten om te zijn wie ik ben: een onbevlekt ontvanger van gedachten en gevoelens.

 

Je lichaam vormt het natuurlijk startpunt voor een geestelijke zoektocht. Zo helpt seksualiteit je om de kracht en reikwijdte van intimiteit te ontdekken. Soms helpen anderen je. Het risico is dat je hen verheerlijkt. Dat ze een doel op zich worden. Dit leidde tijdens de reformatie tot de beeldenstorm. Protestanten vernietigden de heiligenbeelden in de kerken omdat ze hen afleidden van de goddelijke boodschap. Geen mensen maar de bijbel, de fysieke spreekbuis van de goddelijke boodschap, diende in hun ogen het startpunt te zijn, het schip dat je naar je bestemming voert. Ze beseften niet dat ook zij schepen achter zich moeten verbranden om hun bestemming te bereiken.

Ik concentreer me op het begrip begeerte. Voor veel mensen een ander woord voor libido. Ik concentreer me opnieuw. Het synoniem drang komt bij me op en in het verlengde daarvan het begrip overlevingsdrang.

De begrippen libido en overlevingsdrang doen me denken aan de boeddhistische middenweg. De weg tussen zintuiglijk genot en zelfpijniging. Pas toen hij beide extremen wist te vermijden ontwaakte Siddharta Gautama als Boeddha.

De link die ik leg tussen libido en zintuiglijk genot is me duidelijk. Ik vraag me af waarom ik aan zelfpijniging denk bij het begrip overlevingsdrang. Uiteindelijk zie ik ook daar de link: Asceten die zichzelf pijnigen om boven hun overlevingsdrang uit te stijgen.

Ik concentreer me nu op de samenhang tussen de vier begrippen. Het woord levenskracht komt bij me op. De kracht die zich als een golf voortplant in het heelal. De kracht die ik ervaar in alles wat ik denk, voel en doe, de kracht waarmee ik mezelf voortplant.

Ik probeer de gedachtegolf te stoppen. Het lukt niet. Ik wil verder. Ik zoek het begrip begeerte op in het woordenboek: sterk verlangen naar iets. Ik pak het etymologisch woordenboek erbij en onderzoek de oorsprong van het begrip verlangen: langer maken, uitstellen.

Ik zucht, verlang nog één ding: aankomen waar de golf zal landen, daar waar tegenstellingen verdwijnen op de middenweg. Ik lach om mijn verlangen. Waarom zou ik willen uitstellen wanneer ik er al ben?

Zie ook: Wat is liefde?

Ik wil graag begrijpen. Grip hebben op problemen. Inzicht in oorzaken, gevolgen en oplossingen. Soms slaat mijn denken op hol zoals een uur geleden. Ik werd wakker door een geluid in huis. Ik probeerde te analyseren wat er aan de hand was. Voordat ik het in de gaten had richtte mijn denken zich op een probleem waarvan ik dacht dat ik het de dag tevoren had opgelost. Ik besefte dat het niet de juiste oplossing was. Nadat ik een nieuwe oplossing had bedacht borrelden er andere problemen op. Ik kon niet meer slapen en ging uit bed om de spanning van me af te schrijven. Deze column is het resultaat. Ik ga nu terug naar bed en hoop mezelf te verliezen in een wereld waar mijn denken geen grip op heeft. Waar loslaten en niet-weten belangrijker zijn dan begrijpen.

Vertel dat je begrip hebt voor een crimineel en de kans is groot dat er mensen zijn die je beschuldigend aankijken. In het woord begrip zit namelijk het woord grijpen. Waar zij het gedrag van de crimineel verwerpelijk vinden, denken ze dat jij het goedkeurt omdat je het naar je toe lijkt te willen halen, te grijpen. Het woord begrip heeft echter behalve de concrete betekenis van grijpen ook de abstracte betekenis van verstandelijk bevatten. Wanneer je zegt begrip te hebben voor een crimineel dan kan dat ook betekenen dat je zijn persoon en gedrag verstandelijk begrijpt. Wanneer je vervolgens de denkbeelden loslaat die in dit proces ontstaan, wellen begrip en mededogen in je op. Sommigen verwijzen hiernaar wanneer ze het woord begrip gebruiken.

Zie ook: de gewone mens

Ik voel me beklemd. Het is alsof er een band om mijn hoofd en lichaam zit waarbinnen mijn gedachten en gevoelens kolken. Ze willen eruit. Waarom willen ze dit? Waarom komen ze niet tot rust en lossen op? Wat is trouwens de beklemmende band die ik voel? Wie houdt wat vast? Houden mijn gedachten en gevoelens mij vast of houd ik hen vast? Wanneer ik het ben, waarom laat ik ze dan niet los? Waarom geef ik mijn gedachten en gevoelens niet de vrijheid? Waarom ben ik gevangene en bewaker? Ik lach om mezelf, open de poorten van de gevangenis en zet een stap in de vrijheid.

 

Soms gaat spiritueel beleven gepaard met lichamelijke ervaringen, beelden en geluiden. Hoe mooi deze ook zijn, je zult ze moeten loslaten voor de diepste beleving. Het woord beleven zegt het eigenlijk al. Het voorvoegsel be- in combinatie met het woord leven maakt van wat je beleeft een lijdend voorwerp zoals in het woord bewerken. In de diepste beleving wordt wat je beleeft ondergeschikt aan het leven.

 

Iedere groep kent groepsregels. Het overtreden van de regels wordt bestraft en het volgen van de regels wordt beloond. Het principe van beloning en straf lag tot nu toe stevig verankerd in de maatschappij. Dit kwam doordat het was geassimileerd door alle godsdiensten. In het Jodendom, Christendom en Islam is god degene die beloont en straft. In het Hindoeïsme en Boeddhisme geldt de wet van actie en reactie. ‘Wie goed doet, goed ontmoet en wie kwaad doet, kwaad ontmoet.’, nu of in een volgend leven. Door de afnemende invloed van godsdienst legt de angst voor straf het nu af tegen het persoonlijk eergevoel en de eer van de clan. Dit leidt ertoe dat sommigen het plegen van een moord minder erg vinden dan eerverlies. Criminele bendes laten zien wat de gevolgen hiervan zijn.

Zie ook:
stel dat ..
beloning voor goed gedrag

Een van de grote spirituele misverstanden is dat verlichting de beloning is voor goed gedrag. We denken dat maatschappelijke regels als: “voor wat, hoort wat” en “eigen schuld, dikke bult”, ook gelden voor het ervaren van verlichting. Verlichting kent echter geen oorzakelijk verband. Dit betekent niet dat bepaalde vormen van gedrag de verlichting niet in de weg kunnen staan. Alle gedachten, gevoelens en gedrag waarmee je jezelf afsluit voor het leven hebben dit effect. Ieder moment dat je denkt dat je hét weet sluit je jezelf af voor de verlichting. Dit lijkt op het jezelf afsluiten voor maatschappelijke veranderingen waardoor je een buitenstaander wordt. Toch is er een verschil met verlichting. Op het moment dat je verlicht bent besef je dat je nooit buiten de verlichting hebt gestaan. Dat deze zelfs besloten lag in het moment dat je ervan afgesloten leek te zijn.

Zie ook: beloning en straf

Ik ben niet bang voor de dood. Ik ben hoogstens bang voor de fase die er bij sommigen aan vooraf gaat. Een fase van pijn en geestelijke ontregeling. De dood zelf is iets om naar uit te kijken. Hoe mooi moet de dood wel niet zijn wanneer ik zie hoe mooi de momenten zijn waarop ik me vrij en onbevangen voel. De dood zal me bevrijden van de fysieke en geestelijke ballast waar ik nu soms nog onder gebukt ga. Zelfs wanneer ik deze ballast van me weet af te schudden leidt het al tot heldere inzichten en een diep gevoel van vreugde en verbondenheid.

/ 2019, angst, dood

Volgens genetische onderzoekers aan de Vrije Universiteit wordt je reactie op de stelling ‘Ik beschouw mijn leven als zinvol.’ bepaald door je genen. Deze maken dat de een op zoek gaat naar de zin van het leven terwijl een ander er niet mee bezig wil zijn. Er zijn diverse kritische vragen die je hierover kunt stellen, zoals: Wat versta je onder zinvol? en Wat is de invloed van je persoonlijke eigenschappen en ervaring op de betekenis die je aan het begrip zinvol geeft? Ik laat deze vragen los en stel mezelf een andere vraag: Ben ik met mijn interesse in de zin van het leven een genetische afwijking? Volgens de wetenschap is mijn interesse namelijk betrekkelijk. Ik had net zo goed niet geïnteresseerd kunnen zijn. Maar is het niet de zin van het leven, dat je de betrekkelijkheid leert inzien van wat zinvol lijkt?

Ik twijfel soms of ik wel de ziekte van Parkinson heb. Ik heb namelijk goede en slechte dagen. Ook denk ik soms: Misschien worden mijn klachten wel door iets anders veroorzaakt. Zelfs artsen kunnen namelijk niet met honderd procent zekerheid zeggen of je de ziekte hebt. Dit maakt me onzeker. Blijkbaar heeft mijn gezonde lichaam me in het verleden meer zekerheid geboden dan ik heb beseft, een gevoel van continuïteit en stabiliteit. Door de onzekerheid over de oorzaak van de klachten moet ik dit gevoel nu loslaten. Dit confronteert me met de dood, met het moment waarop ik alles zal moeten loslaten wat ik denk te bezitten of in de hand denk te hebben. Ik heb hierbij niets aan de kennis dat een Parkinson patiënt niet aan maar met de klachten dood gaat. Ik zal met de twijfel zelf moeten leren omgaan.

Willem ben je Boeddhist? Op het gevaar af dat ik de suggestie wek dat ik weet wat boeddhisme inhoudt zeg ik: Nee. Vanaf het moment dat Gautama Boeddha verlicht werd is er een stroom van regels en voorschriften op gang gekomen die noodzakelijk zouden zijn om de ultieme zijnstoestand, de verlichting te bereiken. Ik heb ontdekt dat er geen vaste wegen naar verlichting zijn. Willem ben je dan een zen aanhanger? Ook hier is mijn antwoord: Nee. Zen kent diverse vormen die allemaal een eigen school vormen met specifieke methodes om verlicht te raken. Ondanks dat ik enige verwantschap voel met zen sta ik ver af van de methodes die worden gepropageerd. Verlichting is geen doel op zich dat je slechts zou kunnen bereiken door een bepaalde weg te gaan. Je bent al verlicht, we zijn ons er alleen niet van bewust doordat we slapend door het leven gaan. Verlichting ofwel geestelijk ontwaken komt wanneer je met een wakkere geest vorm geeft aan het leven.

 

Er zijn situaties die mij benauwen. Dit gebeurde bijvoorbeeld vanochtend toen mijn computer vastliep. Ik moest weg en had geen tijd om het probleem op te lossen. In de loop van de dag merkte ik dat ik het benauwd kreeg wanneer ik eraan dacht. Nu ik aan het einde van de dag stil sta bij dit gevoel besef ik dat ik het vaker heb gehad. Ik krijg het bijvoorbeeld ook wanneer ik problemen heb met organisaties waar ik geen grip op heb. Terwijl ik dit tot me door laat dringen besef ik dat de benauwdheid een gevolg is van angst. Ik word bang wanneer ik iets niet zelf in de hand heb. Terwijl ik ook hierbij stil sta denk ik terug aan de keer dat ik me bewust was van mijn angst en dacht ‘Hoezo, ik bang!?’ Het erkennen van de angst maakte dat ik rustig en gedisciplineerd het probleem kon oplossen. Deze herinnering maakt dat ik besef dat ik ook nu bang ben, bang dat ik het probleem met de computer niet kan oplossen. Ik loop naar mijn kantoor en ga op zoek naar de oplossing.

Zie ook:
melkmuil

perfectie

Het vermogen om te communiceren is een sterk overschatte vaardigheid. Vanaf de geboorte belanden we in een stroomversnelling van woorden en zinnen. Ouders proberen deze stortvloed aanvankelijk nog bij te sturen. Ze leren je om met twee woorden te spreken, te luisteren en dankjewel te zeggen.

Door de vliegende start van de communicatie, denken we echter al snel dat we voldoende zijn toegerust om te kunnen communiceren. Niets is minder waar. Communicatie is meer dan het leren van een paar woorden en zinnen. Communicatie is een dynamisch proces waarin je voortdurend jezelf verbetert. Dit vraagt om aandacht, inzet en zelfkritiek, basiselementen van onze beschaving. Het woord ‘beschaving’ heeft taalkundig te maken met ‘geschaafd’. Beschaving is als het polijsten van de steen door de beeldhouwer. Door de steen te polijsten komen de warmte en krachten van de steen vrij.

Met het polijsten van de communicatie verdwijnt haar primitieve karakter. Je hebt het negatieve niet meer nodig om aandacht van iemand te krijgen. Je wacht niet meer totdat de ander een nieuw onderwerp aankaart. Je hoeft ook niet meer een discussie te winnen om je geestelijke verkramping in stand te houden.

Toch vraag ik me af of je wel moet blijven streven naar beter en of ‘beter’ niet zit in het contrast tussen primitief en beschaving. Dat je als een beeldhouwer niet de gehele steen polijst maar een deel onbewerkt laat.

Zie ook: politieke beschaving

Ik heb me altijd zonder aarzelen laten opereren. Op dit moment schuif ik deze beslissing voor me uit. Zelfs leuke dingen zoals iets kopen ondergaan dit lot. Is dit de prijs die ik betaal voor mijn pensionering, een verlies aan daadkracht? Of ben ik onzeker omdat ik door de complexiteit van mijn klachten geen grip heb op de oorzaak ervan? Wat het antwoord ook is, leven is stappen zetten en deze stappen achter je laten, beslissingen nemen ook al zijn ze gedrenkt in onzekerheid. Mijn besluit staat vast, ik laat me opereren.

Zie ook: kiezen voor een kies

 

De liefde tussen twee mensen kent drie fases: seksuele aantrekkingskracht, verliefdheid en liefde. Deze fases volgen elkaar snel op of heel langzaam. Soms hebben we het idee dat we ze alle drie tegelijk zouden moeten kunnen ervaren. Als dit al gebeurt dan is dat maar voor weinig mensen weggelegd. De meeste mensen hoppen lange tijd voor- en achteruit tussen de eerste twee fases. Durven zich niet over te geven aan het diepe gevoel van verbondenheid in de derde fase omdat ze bang zijn de positieve effecten van de twee beginfases kwijt te raken, de hartstocht en intimiteit van de eerste fase en de euforische emoties van de tweede fase.

/ 2020, liefde, partner, seksualiteit

Wie de vraag kent, kent het antwoord. Toch zie ik in eerste instantie niet het antwoord op de vraag: Bestaat god? Omdat ik het gevoel heb dat het antwoord op het puntje van mijn tong ligt blijf ik me concentreren. Eigenlijk is de vraag heel vreemd. Ik vraag mezelf af of god wel of niet bestaat. Ik ga er blijkbaar van uit dat iets kan bestaan zonder het niets. Het niets is echter dat wat het iets omkadert zoals een beeld niet kan bestaan zonder de lege ruimte er omheen. Anders gezegd: God bestaat bij de gratie van wat god niet is. God is alles en niets. De vraag ‘Bestaat god?’ is een onzinnige vraag. De vraag probeert te splitsen wat niet te splitsen is.

Zie ook:
Geloof je in god?
Bestaat god?
iets of niets

 

/ 2019, goddelijk

Volgens het woordenboek betekent betrekkelijk: waarde of betekenis hebbend in vergelijking met iets anders. Ik ervaar regelmatig de betrekkelijkheid van het leven. Momenten waarop ik de waarde van het een weerspiegeld zie in het andere: ouders in hun kinderen, verleden in het heden, het slechte in het goede. Voor sommigen heeft het begrip betrekkelijk een negatieve betekenis: `Het is allemaal betrekkelijk, het maakt niet uit wat je doet.` Op mijn zoektocht naar de betekenis van de betrekkelijkheid ontdekte ik een derde betekenis die deze negatieve rakelings passeert. Op de momenten dat ik deze derde betekenis ervaar zie ik de wereld alsof ik er afscheid van neem. Ik zie hoe mensen lijden en feestvieren ook wanneer ik er niet meer ben. Vanuit dit vogelperspectief heeft het leven een absolute waarde voor degene die er middenin staat. Een waarde die betrekkelijk is voor degene die er afstand van neemt.

Zie ook:
betrekkelijk
verwondering

Het woord comfortzone heeft voor velen een negatieve betekenis, de ruimte waar je niet durft uit te breken. Gelukkig is er ook een positieve betekenis. De ruimte waar je jezelf op je gemak voelt. Soms moeten we onszelf eerst op ons gemak voelen voordat we een stap durven zetten in het onbekende. Dit is geen schande. Juist in een ontspannen en open sfeer krijg je inzichten en gevoelens waarvan je bij god niet wist dat ze bestonden. Voorwaarde is wel dat je comfortzone geen doel op zich wordt, een geestelijke ruimte waarin je gevangen zit.

Zie ook:
persoonlijke levenssfeer
comfortzone

 

Wanneer je op zoek gaat naar de betekenis van seksualiteit dan verzand je al snel in algemene definities als: alles wat het geslachtsverkeer betreft, belangrijk voor de voortplanting, bevestiging en onderhoud van een relatie, lichamelijke handelingen die gepaard gaan met lust en opwinding. Definities als deze zeggen iets over seksualiteit maar raken niet de diepere betekenis. Laat ik proberen aan te geven wat seksualiteit voor mij betekent. Gedurende het seksuele proces ervaar ik wat het betekent om midden in mijn kracht te staan en mezelf weg te schenken. In het overvloeien van mijn kracht in die van mijn vrouw ervaar ik niet alleen intense liefde, genot en troost maar ook een intiem, ontspannen en diep gevoel van overgave en verbondenheid, het besef dat ik haar ben en dat zij mij is.

Zie ook: Wat is het nut van seks?

Soms lijkt de betekenis van een woord vanzelfsprekend. Neem het woord vanzelfsprekend. De algemene betekenis is: hoeft niet te worden uitgelegd, is logisch, ligt voor de hand. Er is echter nog een andere, minder voor de hand liggende, betekenis. Deze openbaart zich tijdens het diepste weten, in inzichten die niet kunnen worden uitgelegd, niet logisch zijn te bevatten en niet kunnen worden betwist. Inzichten waar geen spreker voor nodig is omdat ze vanuit en voor zichzelf spreken.

Zie ook: vanzelfsprekend

Ik ervaar regelmatig de betrekkelijkheid van het leven. Het is niet zo dat ik op dergelijke momenten het leven bagatelliseer. Ik ervaar dat de sluier van de tijd wordt opgetild. Dat het leven zich in al haar naaktheid aan me openbaart. Het is alsof ik zittend boven op een berg de door de tijd begrensde schoonheid van het leven in het dal beneden me zie en besef dat ook ik in een eigen wereld leef. Dit besef wekt de glimlach van de betrekkelijkheid bij me op. Een kostbaar sprankelend vrijheidsgevoel dat ontsnapt aan het rad van avontuur waarin ik mijn waarde ontleen aan een vergelijking met iets anders.

Zie ook:
betekenis betrekkelijk
verwondering

 

Veel gelovigen hebben moeite met humor. Het relativerende karakter van humor botst met de dogmatische aspecten van hun godsdienst. Humor haalt deze onderuit. Hierdoor dreigt het religieuze gebouw in te storten waarin ze zichzelf veilig waanden. Een spirituele zoeker reageert anders. Humor bevrijdt hem van wat vaste proporties heeft aangenomen in zijn geest, van dogma’s, macht, spanning enz. Echte spirituele zoekers zijn meesters in zelfspot, lachen om wat zeker lijkt, soms met een aanstekelijke lach maar vaker nog met een glimlach.

Zie ook: zelfspot

/ 2016, dogma's, glimlach, humor

Er is een groot verschil tussen bezield worden en bezield zijn. Wanneer je bezield wordt, loop je het risico dat er met de bezielende kracht vervuilende elementen bij je naar binnen sluipen zoals godsdienstige en sociale dogma’s. Beter is het om onafhankelijk van de buitenwereld op zoek te gaan naar je ziel. Je ontdekt deze door gedisciplineerd je talenten te ontplooien. Gedisciplineerd in de zin van aandachtig en doelgericht bezig zijn zonder je doel los te laten. Het doel verdwijnt terwijl je aandachtig bezig bent. Bijvoorbeeld de muzikant die opgaat in de muziek en tijdens het spelen beseft dat hij niet de bespeler van zijn instrument is maar dat hij zelf het instrument en de muziek is. Het moment waarop hij niet bezield wordt maar de ziel is.

/ 2019, aandacht, discipline, doel, ziel, zijn

Ik heb sinds enkele weken de software verwijderd die de bezoekersaantallen op dit weblog bijhield. Waar sommigen kicken op het aantal vrienden en likes op facebook, kickte ik op het aantal bezoekers. Ik voel me bevrijd nu ik deze cijfers niet meer bijhoud. Ik wil niet afhankelijk zijn van de waardering van anderen.

Zie ook:
selfitis
verzamelaar
locked up
geen reacties

 

/ 2018, ego, vastzitten

De oorspronkelijke Germaanse betekenis van bidden is dringend verzoeken, het Duitse ‘bitten’. Bid ik zelf wel eens? Ja, soms. Ik bedoel niet dat ik gestandaardiseerde gebeden prevel of opdreun. Als ik bid dan doe ik dat meestal tijdens het schrijven of in een moeilijk gesprek. Ik bid eigenlijk ook alleen maar wanneer ik klem zit. Bijvoorbeeld wanneer ik iemand wil helpen maar niet weet wat ik moet zeggen. Het is een wanhopige innerlijke smeekbede zoals ‘Help me alstublieft met wat ik moet zeggen!’ Of, in andere situaties ‘Laat maar komen, ik weet het niet meer.’ Ik richt me met mijn ‘gebed’ niet op een goddelijk figuur maar op de scheppingskracht in me. Vaak ontdek ik door mijn gebed hoe ik kan reageren.

Zie ook:
gebed zonder end
nood leert bidden
god help me
goddelijke poort
Maria

Ik heb me de afgelopen tijd verdiept in de bijna dood ervaring van mensen met een verschillende godsdienstige achtergrond. Hiervoor vind je op internet diverse authentieke en oprechte verslagen. De ervaringen van al deze gelovigen blijken sterk te worden gekleurd door de beelden die de godsdienst hen biedt. Van een ontmoeting met Jezus tot een ontmoeting met hindoe goden of bij boeddhisten met ontwaakten en bij moslims met engelen. De algemene overeenkomst is dat ze bijna allemaal een onbegrensde liefde en wijsheid ervaren. Je hoeft om dit te ervaren trouwens niet godsdienstig te zijn. Je hoeft er ook niet voor op de fysieke grens van de dood te staan. Je ervaart het door open en bewust in het leven te staan.

Zie ook: CBDE

 

Zonder een binnenwereld zou ik me niet bewust zijn van de buitenwereld. Maar geldt dit ook omgekeerd? Zou ik zonder de buitenwereld me bewust zijn van mijn binnenwereld? Logisch redenerend zou je kunnen zeggen dat het een niet zonder het ander kan. Hoe logisch dit ook klinkt, het is in strijd met wat ik ervaar. Mijn ervaring zegt me dat mijn bewustzijn onafhankelijk is van binnen- en buitenwereld. Dit zet niet alleen de logica buiten spel maar maakt mijn ervaring ook ongrijpbaar en geheimzinnig. Hier verzet mijn gevoel zich tegen. Het bewustzijn dat ik ervaar is namelijk niet geheimzinnig. Het is helder en fonkelend als glas waar ik doorheen kijk alsof het er niet is en waarvan ik tegelijkertijd weet dat het er wel is.

 

De meeste mensen zijn een black box. Weten niet wat hen heeft gevormd tot wie ze zijn. Probeer jezelf maar eens voor te stellen wat er van je zou zijn geworden wanneer je was opgevoed met wantrouwen en haat. Had je dan evenveel vrijheid en liefde ervaren als nu? Of was je een eenling geworden die niemand vertrouwt?

 

Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in de levensloop van mensen en in hun persoonlijkheid. Misschien verklaart dat mijn belangstelling voor het programma Lauren Lake’s ‘Paternity Court’. Ik heb tientallen afleveringen van dit programma gezien waarin steeds de ontrouw van ouders en de uit hun relatie(s) voortgekomen kinderen centraal staan. Ik vraag me af waarom ik blijf kijken. Het is niet mijn behoefte om te observeren en te analyseren. Het is iets anders. Ik lijk op het kind dat met grote open ogen de wereld bekijkt en ongefilterd bij zich binnen laat komen. Ik blijf kijken en wacht op het moment dat er iets in me gebeurt waardoor ik stop met kijken. Het moment waarop de volgende golf van leven mij oppakt en haar verbazingwekkende boodschap over me uitstort.

Zie ook: mensen kijken

 

/ 2018, golf, kijken en zien

Door niet te lang na te denken maar door gewoon te beginnen en blind door te gaan heb ik veel doelen gerealiseerd. Ik betaal hier echter wel een hoge prijs voor. Een voorbeeld: Wanneer ik een fietstocht maak dan kan ik in het begin intens genieten van mijn omgeving en van het fietsen. Naarmate de fietstocht langer duurt ben ik echter vaak alleen nog maar bezig om mijn lichaam over de eindstreep te krijgen. Door blind door te gaan bereik ik dan wel mijn doel maar betaal er een prijs voor in de zin dat ik minder geniet. Ik ben nu op het punt aanbeland dat ik deze prijs niet meer wil betalen. Ik wil, ook al betekent dit dat ik mijn doel niet bereik, vaker rustmomenten inbouwen waarop ik stil sta bij wat ik zie en ervaar.

 

Toen ik laatst op vakantie in Duitsland was moest ik denken aan 1971. Het jaar waarin werd besloten om het collegegeld te verhogen naar 1000 gulden. Op de dag dat er acties werden aangekondigd was ik in het Maagdenhuis in Amsterdam. Daar hadden zich verschillende studenten verzameld. Ik stond er met een vriend te praten. Een van de actievoerders kwam op ons af en begon ons taken op te dragen. Zonder er bij na te denken liepen we met hem mee. Plotseling gingen we langzamer lopen, keken elkaar aan en verlieten lachend het pand. Wandelend in het Zwarte Woud besefte ik dat waarschijnlijk ook veel Duitsers gedachteloos Hitler waren gevolgd. We hebben allemaal de neiging om achter actievoerders aan te lopen zowel in de politiek als op het werk. Blind vertrouwen we degene die onze problemen oplost. Na verloop van tijd kunnen we er niet meer om lachen. Raken de macht over onszelf kwijt.

Zie ook: zelfvertrouwen

/ 2008, groepen