Categorie: religie

Deze hoofdcategorie is bestemd voor algemene religieuze onderwerpen.

Voor specifieke godsdiensten zie Boeddhisme, Islam en Christendom.

Zie ook de subcategorieën:  heilige’ boeken en sekte.

Wat is de zin van het leven?

Wat is de zin van het leven? Het antwoord dat religies op deze vraag geven is dat God ons heeft geschapen. Dat wij zijn bedoelingen niet kennen maar dat we, wanneer we ons aan zijn voorschriften houden, zullen worden beloond met zijn liefde. Dit is een paternalistische gedachte die me tegen de borst stuit. Voor mij is de zin van het leven niet iets dat buiten het leven staat. De zin van het leven is het leven zelf. Het is de scheppingskracht die zich in en via mij manifesteert. De kunst is om mezelf niet vast te zetten in gedachten en gevoelens, zoals in een beeld van God, maar me open te stellen voor de voortdurend veranderende werkelijkheid in en buiten mezelf. Op de momenten dat dit lukt beleef ik de bezielende kracht van de schepping en zie ik hoe alles met elkaar is verbonden in een liefdevol verband.

Zie ook:
één met de schepping
de zin van het leven
de schepper van god
de kleine schepper

zie het lam gods

Een van de essentiële elementen van het christendom is vervat in de uitspraak van Johannes de doper toen hij Christus zag: ‘Zie het lam gods dat de zonde van de wereld wegneemt.’ Christenen gebruiken deze uitspraak om aan te geven dat Christus als zoon van god vrijwillig het lijden van de mens op zich nam. Dit was in lijn met het Joodse geloof in de komst van de Messias die een periode van vrede en welvaart zou brengen. Je kunt de uitspraak van Johannes de Doper ook anders lezen. Hierbij is Christus niet de verlosser maar een mens die met zijn offerbereidheid liet zien hoe we onszelf kunnen bevrijden van de pijn van het bestaan en hoe we, wanneer we bereid zijn om ons ego op te offeren, kunnen terugkeren naar de goddelijke status.

Zie ook:
lijdensverhaal
laatste avondmaal
mens van vlees en bloed
spirituele helden

Chinese lankmoedigheid

Om inzicht te krijgen in de Chinese lankmoedigheid, het vermogen van de bevolking om onderdrukking geduldig te verdragen zonder kwaad te worden, moet je iets weten van de Chinese geschiedenis. China was van 1989 v.Chr. tot 221 v.Chr. verdeeld in onafhankelijke vorstendommen. Vanaf 221 v.Chr. tot aan de communistische revolutie werden deze vorstendommen door verschillende keizers samengevoegd tot één groot rijk. Een rijk van rangen en standen met aan het hoofd een absoluut heerser en daaronder een brede laag ondergeschikten en lijfeigenen. In 1912 deed de laatste keizer afstand van de troon.

Na een revolutionaire periode vanaf 1912 kwam in 1949 de communistische leider Mao aan de macht. In 1978 werd hij opgevolgd door Deng Xiaoping die de economie hervormde. Dit was nodig na het debacle van het centraal aangestuurde economische plan van Mao ‘de grote sprong voorwaarts’ en de daaropvolgende ‘culturele revolutie’. De ronduit stompzinnige opdrachten, die massaal werden uitgevoerd, veroorzaakten een hongersnood met tussen de 25 en 45 miljoen doden. Vanaf 2018 is Xi Jinping de absolute heerser van China. Hij is bekend om de strijd tegen corruptie, de digitale onderdrukking van de bevolking en zijn streven om van China een economische en militaire wereldmacht te maken.

Naast absolute leiders heeft China drie invloedrijke wijsgeren gekend: Lau-Tse 604-507 v.Chr., Confucius 551-479 v.Chr. en Boeddha 450-370 v.Chr. Lau-Tse gaf met semantische paradoxen, zoals ‘Tau is eeuwig niet-doende en toch is er niets, dat het niet doet.’, inzicht in de spirituele bron van alle tegenstellingen in de wereld, zoals goed en kwaad, mooi en lelijk. Je ontdekt deze bron door onthecht te handelen. Confucius was vooral een moreel adviseur en leraar. Hij benadrukte het belang van respect en solidariteit binnen de familie en binnen de samenleving. Deze deugden waren volgens hem belangrijk voor stabiliteit en continuïteit. Boeddha gaf inzicht in de oorzaak van het menselijk lijden en hoe je hiermee om kunt gaan. Lijden ontstaat door begeerte en gehechtheid aan voorspoed en tegenslag, vreugde en verdriet. Door inzicht in de oorzaak en er onthecht en met mededogen mee om te gaan bevrijd je jezelf van het lijden.

Gelet op de geschiedenis van gedwongen arbeid is de inzet waarmee Chinezen de huidige economische vrijheid omarmen niet vreemd. Ook de angst om zich te verzetten tegen een totalitaire macht is verklaarbaar vanuit de geschiedenis. De lankmoedigheid is te verklaren vanuit de spirituele en sociaal-filosofische erfenis. Spiritueel de opvatting dat het leven lijden is en dat leven en dood, vreugde en verdriet elkaar afwisselen zonder dat je daar als mens wezenlijk iets aan kunt veranderen. Sociaal-filosofisch de opvatting dat je gezichtsverlies van jezelf en van anderen dient te vermijden en dat het collectief belangrijker is dan het individu.

Zolang de Chinese bevolking een economisch toekomstperspectief heeft en de financiële vruchten van haar arbeid plukt zal ze lankmoedig blijven. Pas wanneer de economische groei tot stilstand komt zal de lankmoedigheid verdwijnen. Dit zal een wereldwijde ramp veroorzaken. Het Chinese regime zal, om haar macht te behouden, met geweld en desinformatie de ingehouden woede van de bevolking gebruiken om andere landen economisch en militair te veroveren. Dit gebeurt nu al in Tibet, Xinjiang en Hongkong. Je hoeft maar naar Poetin te kijken om te weten wat dit zal betekenen voor de omringende landen en voor de rest van de wereld.

Zie ook:
het China van Xi Jinping
China en Europa
de nieuwe kolonisatoren
confucianisme
Boeddha

in de tijd gestold

Of het nu om het Jodendom, Christendom of de Islam gaat, het zijn in de tijd gestolde concepten die zijn uitgegroeid tot complexe geestelijke en fysieke bouwwerken. Ik wil me niet vergelijken met deze wereldgodsdiensten maar ook mijn leven is een in de tijd gestold concept dat zich ontvouwt in de persoon die ik ben. Om mezelf te doorgronden kan ik mijn aandacht richten op wie ik ben geworden of op het concept dat aan mijn persoon ten grondslag ligt. Op het moment dat ik mijn aandacht richt op wie ik ben geworden word ik overrompeld door de complexiteit van mijn persoon. Wanneer ik mijn aandacht richt op het concept dan word ik overrompeld door de eenvoud van wie ik ben. Op het moment dat ik vervolgens mijn aandacht niet-reactief weet vast te houden op wie ik ben en op het concept dat eraan ten grondslag ligt zie ik wie ik werkelijk ben en glimlach ik om de betrekkelijkheid van een mens die slechts een enkele steen is van een gebouw dat op haar beurt ook slechts een steen is van een gebouw dat op haar b…

Zie ook:
dichterlijke vrijheid
er is meer
betekenis concept
betekenis betrekkelijk

met hart en ziel

Ik besefte vandaag pas dat het gezegde ‘met hart en ziel’ is gebaseerd op Mattheüs 22:37 ‘Gij zult liefhebben den Here uwen God met geheel uw hart, en met geheel uw ziel, en met geheel uw verstand.’ Ik gebruik het gezegde ‘met hart en ziel’ alleen in de uitdrukking ‘Je met hart en ziel voor iets inzetten.’ en ’Je met hart en ziel aan iets geven.’ De kunstenaar die zich met geheel zijn liefde en met heel zijn wezen overgeeft aan iets buiten hemzelf. Ik heb geen naam voor dit iets. Het enige dat ik kan bedenken is ‘goddelijke inspiratie’. Terwijl ik dit schrijf moet ik glimlachen omdat ik besef dat het niet afwijkt van de uitspraak van Mattheüs.

Zie ook:
passie
windvlaag

tussen hoop en verwachting

De betekenis van verwachten is ‘rekenen op de komst of gebeurtenis van iets’. Hopen is ‘verlangen dat er iets goeds zal gebeuren’. Wanneer je zegt ‘Ik verwacht dat er na de dood iets zal zijn.’ dan ben je daar zekerder van dan wanneer je zegt ‘Ik hoop dat er iets zal zijn’. Maar zelfs in het voorbeeld van een verwachting blijkt uit het vage begrip ‘iets’ dat je er niet helemaal zeker van bent. Dit is ook het geval wanneer je het woord ‘iets’ vermijdt en een duidelijker antwoord probeert te geven. Op de vraag wat je verwacht na de dood zou het antwoord kunnen zijn ‘Ik denk dat een mens, afhankelijk van hoe hij heeft geleefd, in de hemel of in de hel komt.’ Wanneer hierop wordt doorgevraagd met ‘Waar denk je zelf in terecht te komen, in de hemel of in de hel?’ dan is het onzekere antwoord ‘Ik hoop in de hemel.’

Zie ook:
hoop
verwachten
verlangen
hoop of overgave
tussen hoop en wanhoop
geloof

ontstressen

Muziek kan je helpen te ontstressen. Dit gebeurt met name wanneer je vertrouwd  bent met een bepaald muzieknummer. Sommige mensen ontstressen bij muziek waar ze binnen hun geloofsgemeenschap mee vertrouwd zijn. Anderen ervaren het bij muziek waar je dat bij verwacht zoals melodieuze nummers. Zelf word ik rustig bij muziek waar je het misschien niet bij verwacht, zoals het ontroerend droeve Stabat Mater van Pergolesi en het symfonische metal rocknummer Ghost Love Score van Nightwish. Dat ik bij deze nummers kan ontstressen komt omdat het ene nummer bij het verdriet in mijn leven past en het andere bij mijn belangstelling voor contrasten.

Zie ook:
contrasten
episch
muzikale wanhoop en verdriet