Categorie: religie

Er zijn wereldwijd steeds meer mensen die wel in een god of een goddelijk iets geloven maar niet in religieuze instituten. Lees eerst de column religie geen godsdienst.

Voor specifieke godsdiensten zie Boeddhisme, Islam en Christendom.

Zie ook de subcategorieën:  heilige’ boeken en sekte.

scheppen

Het woord scheppen heeft een dubbele betekenis ‘opdiepen, putten’ en ‘creëren’. Je schept klei uit de grond en creëert er iets moois mee. Terwijl ik dit schrijf denk ik aan de uitdrukking in het boek genesis ‘stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren’. Deze uitdrukking waarschuwt je dat het leven na de dood belangrijker is dan het aardse bestaan. Met andere woorden: Leef goed, dan heb je na je dood recht op een plaats in het paradijs. Je hoeft echter niet te wachten op het paradijs. Door kracht te putten uit de bron van de schepping en er iets moois van te maken, iets goeds mee te doen, wordt het leven zelf een paradijs. Wanneer vervolgens na je dood blijkt dat je ook iets hebt toegevoegd aan de universele schoonheid van de schepping dan is dat mooi meegenomen.

Zie ook:
kleien
in den beginne
de schepping

menselijke waardigheid

Wat we onder grensoverschrijdend gedrag verstaan is afhankelijk van de context van het grensoverschrijdende gedrag en van de persoonlijkheid en persoonlijke keuzes van daders en slachtoffers. Het is daarnaast de aard van de schepping dat het haar grenzen opzoekt en probeert te overschrijden. Dit alles maakt het moeilijk om een algemeen beginsel vast te stellen waarmee je kunt bepalen óf en in welke mate er sprake is van grensoverschrijdend gedrag.

Gelovigen denken dat het beginsel in hun heilige boeken te vinden is. Niet-gelovigen denken het te vinden in het humanistisch beginsel van menselijke waardigheid. Vanaf de tweede wereldoorlog passen ze dit toe in internationale verdragen over bijvoorbeeld de rechten van de mens. Ze gaan er vanuit dat het voor iedereen dezelfde betekenis heeft. Dat iedereen dezelfde waarde hecht aan bijvoorbeeld autonomie, privacy, persoonlijke groei, spirituele ontwikkeling, vrijheid van meningsuiting en fysieke onschendbaarheid. Dit is niet zo. Je hoeft maar naar de sharia te kijken om te beseffen hoe verschillend hierover wordt gedacht.

Menselijke waardigheid is niet in een enkel woord of begrip te vatten, ook niet in een eenduidig te definiëren juridische rechtsregel. Het is een spiritueel concept dat niet een op een kan worden omgezet in waarden, normen en wetten. Toch moeten we daar wel naar blijven streven. Niet omdat de scheppingskracht ons dwingt om regelmatig sociale regels te herijken en herzien, maar omdat het in het kader van menselijke waardigheid ieders democratische verantwoordelijkheid is.

Ter afsluiting een vraag die je jezelf zou kunnen stellen: Zijn activiteiten waarbij je individueel en/of gezamenlijk de grenzen van je professioneel kunnen opzoekt menswaardig of zijn ze mensonwaardig gelet op het grote risico van fysieke, mentale en emotionele schade?

Zie ook:
grensoverschrijdend gedrag
mindfucker
ontmenselijking
dualisme
misbruik van het recht

twee levens

Ik zat zojuist op het toilet en dacht: Wat bijzonder toch, ik ben een scheppend creatief mens en tegelijk een afval producerende machine. Dit bracht me bij een vraag die ik mezelf een paar dagen geleden stelde toen ik naar een oorlogsdocumentaire keek. Hoeveel mensen zullen er in een oorlog zijn die twee levens leiden? Een leven van creatieve, hoopvolle en liefdevolle momenten en een leven van vernietigende, wanhopige en woedende momenten? Dit leidde tot een nieuwe vraag: Hoeveel mensen leven met de angst gedoemd te zijn tot een leven in de hel terwijl ze een leven in de hemel ambiëren?

Zie ook:
twee gezichten
exclusief denken

onzelfzuchtig

De betekenis van onzelfzuchtig is ‘zonder eigenbelang, zonder verlangen naar iets ter versterking van je ego’. Ik ken veel onzelfzuchtige personen. Zij die zich volledig wegcijferen in bijvoorbeeld de zorg voor anderen. Voor sommigen van hen betekent dit dat hun ego niet de kans krijgt om te groeien in een maatschappelijke carrière. Dit confronteert me met een vraag: Je moet je ego loslaten om jezelf spiritueel te bevrijden. Wat moeten zij loslaten? Hun onzelfzuchtigheid? Dit is krankzinnig! Ik denk aan een uitspraak van Christus ‘Wanneer je een aalmoes geeft, laat dan je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet.’ Onzelfzuchtige mensen laten hun ego niet weten wat ze doen, ze voeden het niet. Ze hoeven het daarom niet los te laten. Wat er aan ego is verdwijnt vanzelf.

Zie ook:
ego
zelfzucht
van losmaken naar loslaten

mystieke verbondenheid

Mystiek is het verlangen naar eenwording met het goddelijke. Bij veel christelijke mystici heeft de eenwording met het goddelijke het karakter van mededogen met het lijden van Christus. Door hun oprechte getuigenissen zou je bijna vergeten dat er nog een andere weg is. Dat je niet hoeft te verlangen of te streven naar een band met Christus om de eenwording met het goddelijke te ervaren. Er is namelijk al een band. We zien en ervaren deze echter niet doordat het lijden ons ervan afsluit. Door de oorzaak van het lijden, de pijn van het bestaan teder, met begrip en mededogen, tegemoet te treden word je één met het goddelijke.

Zie ook:
heiligen
verlangen naar verlichting
goddelijke liefde

Thomas evangelie

Op zoek naar de laatste woorden van Christus aan het kruis las ik het Thomas evangelie. Ik was verrast toen ik hierin de tweede logia ‘uitspraak van Christus’ las: “Laat hij die zoekt niet ophouden te zoeken totdat hij vindt. En als hij vindt, zal hij verward zijn en als hij verward is, zal hij zich verwonderen. En als hij zich verwonderd heeft, zal hij overal boven staan en tot rust komen.” Deze logia beschrijft wat er gebeurt in het proces van ‘zoeken vinden loslaten’. Op het moment dat ik vragenderwijs tot de kern van een onderwerp of van een gevoel ben doorgedrongen word ik me bewust van de betrekkelijkheid van het antwoord dat ik vind en voel ik me verward omdat ik besef ‘Het enige dat ik weet is dat ik niets weet.’ Wanneer ik vervolgens het antwoord loslaat dringt het wonder van de spirituele beleving tot me door en voel ik me bevrijd. In de Griekse versie van het Thomas evangelie staat “zal hij overal boven staan en tot rust komen”, in de Koptische versie “zal hij koning zijn van het Alles.” Wanneer ik deze twee versies samenvoeg geven ze nog een ander aspect van de spirituele beleving aan. Na het loslaten van het antwoord dat ik beschouwend en vragenderwijs heb gevonden voel ik me verbonden met alles en iedereen, voel me één met het goddelijke.

Zie ook:
gnosis
religieuze worst
Het enige dat ik weet is dat ik niets weet.
het enige dat ik weet ..
Wat blijft er van mij over?
Is god een algoritme?

vertrouwen

Hechten is de derde primaire emotie van de mens. Door een band aan te gaan met een groep kun je gebruikmaken van de bescherming en kennis van de groep. Dit vergroot je overlevingskans. Hier zijn echter wel regels en voorwaarden aan verbonden. Je dient je met je denken, voelen en handelen over te geven aan wat er in de groep leeft. Velen vertrouwen er blind op dat, wanneer ze dit doen, de groep hun problemen oplost. Of, als het de groep niet lukt, dat dan in ieder geval de leider van de groep ze voor hen oplost. Voor gelovigen is God de hoogste leider aan wie ze zich overgeven en op wie ze hun vertrouwen stellen. De etymologische betekenis van geloven is ‘vertrouwen in, op’.

Zie ook:
de derde emotie
bedrog en vertrouwen
blind vertrouwen
denken en geloven
wie gelooft, haast zich niet