Categorie: opvoeding

Opvoeding is breder dan de opvoeding die je van je ouders hebt gehad. Hun wijze van opvoeden is mede bepaald door de cultuur en de opvoeding van hun ouders.

Zie ook de categorieën Wie ben ik? en genen omgeving en gedrag, cultuur en  waarden en normen.

ontstaan en groei van de vrije wil

Er zijn drie factoren die bepalen wie je bent en wat je doet: genetische aanleg (zoals introvert of extravert), omgeving (zoals opvoeding en cultuur) en vrije wil. Veel neurobiologen denken dat de vrije wil niet bestaat. Volgens hen zijn de keuzes die we maken te herleiden naar aanleg en omgeving. Zelf denk ik dat ieder mens in potentie een vrije wil heeft maar dat maar weinig mensen er maximaal gebruik van maken. De vrije wil groeit in de prefrontale cortex waar je besluiten neemt op grond van een rationele weging van de neurobiologische processen en informatie uit de omgeving. In plaats van de zelfreflectie en zelfkritiek die hiervoor nodig is kiezen de meeste mensen voor een minder inspannende weg. Zij laten zich instinctief leiden door de neurobiologische processen in hun hersenen en door hun omgeving.

Zie ook:
spiritualiteit en de hersenen
zelfbewustzijn
cogito ergo sum
entropie en homeostase

doorgeslagen in individualisme

We zijn doorgeslagen in individualisme. Vertrouwen meer op onszelf dan op politici, rechters, overheidsinstellingen en wetenschappers. Kiezen niet voor een politieke partij maar voor autocratische populisten. Leven ons eigen leventje alsof er geen politieke storm over de wereld raast die de democratie bedreigt. Zien niet het collectieve belang van defensie, politie, brandweer en medische zorg totdat we ze zelf nodig hebben. Kijken zwijgend toe wanneer vandalen bezittingen van anderen vernielen. Vallen medisch personeel aan omdat we als eerste willen worden geholpen. Vinden financiële winst belangrijker dan kwaliteit, duurzaamheid, betrouwbaarheid en service van de bedrijven waarin we hebben belegd. Vinden eigen groei en welzijn belangrijker dan zekerheid en continuïteit in de opvoeding van onze kinderen. Vinden het doorgaan van onze vliegvakantie belangrijker dan het nalaten van een duurzame wereld aan toekomstige generaties. Gaan opvattingen uit de weg die in strijd zijn met die van onszelf.

Zie ook:
het Westen
het eigen gelijk

erkenning en waardering

Vanaf onze geboorte hechten we ons aan onze ouders. Krijsen en zeuren om hun aandacht. We eisen en verwachten niet alleen erkenning van ons bestaan maar ook waardering voor onze persoonlijke kwaliteiten. Wanneer we deze erkenning en waardering niet krijgen dan is dat een open wond die we met ons meedragen in ons verdere leven. Een wond die we hopen te genezen met de erkenning en waardering van anderen. De hoop op erkenning en waardering verdwijnt pas wanneer we beseffen dat we niemand nodig hebben omdat de liefde, de bron van onze hoop, onafscheidelijk is verbonden met het leven.

Zie ook:
de derde emotie
erkenning van goed gedrag
onvoorwaardelijk

primaire aantrekkelijkheid

Er zijn verschillende redenen waarom we iemand aantrekkelijk vinden, maar is er ook een primaire reden? Primair in de betekenis van ‘eerst ontstaan’ en ‘voornaamste’. De eerste aantrekkingskracht die je in je leven ervaart is de liefde van je ouders. Het gevoel dat je bijzonder bent, dat ze je knuffelen, koesteren en beschermen. Het gevoel van zorgzaamheid dat soms zo sterk is dat ouders zichzelf moeten verbijten om het onder controle te houden. Iets waarvan mijn moeder zei: Ik heb een gebit doordat ik op mijn tanden moest bijten omdat ik jullie anders zou doodknuffelen. Het is de zorgzaamheid van ouders voor hun kind waar velen later naar op zoek gaan en die ze ‘woest aantrekkelijk’ vinden in een partner.

Zie ook:
50 aantrekkelijkheden
kernfuncties binnen het gezin
zorgzaam

dankzij mijn jeugd

Dankzij mijn jeugd en niet ondanks mijn jeugd ben ik geworden die ik ben en heb ik gevonden wat ik zocht. Zoals zoveel anderen heb ook ik in mijn jeugd geworsteld met depressieve gevoelens. Bij mij werden deze versterkt door een strenge opvoeding en doordat ik geen contact had met  leeftijdgenoten. Ik trok me in mezelf terug waar ik reflecteerde op mezelf en op het leven. Dit leverde verhelderende inzichten en gevoelens op. Zonder de druk van mijn depressieve gevoelens en zonder mijn introverte en beschouwelijke aard zou ik dat niet hebben beleefd en was de kans groot geweest dat ik mezelf van kant had gemaakt.

Zie ook:
doorzetter
tot op het bot en ..
losse eindjes
op de grens van ..

culturele erfenis

Het gedachtegoed van onze voorouders en hun vrijheidsstrijd zijn belangrijk voor onze geestelijke groei en voor het ontstaan en voortbestaan van onze democratie. Dit verleden is geen garantie voor de toekomst. Het kan verdampen in heropvoedingskampen zoals in China en in fundamentalistische scholen zoals in Islamitische landen. Om de kracht van het verleden te kunnen blijven benutten zullen we daarom met meer overtuiging dan ooit aan onze kinderen de kernwaarde van de cultuur moeten overdragen: ‘Het ontwikkelen van een vrije wil door middel van zelfreflectie en zelfkritiek.’

Zie ook:
China en Europa
Afghanistan
epigenetica
als ik god was
Socrates
zelfreflectie
zelfkritiek

schelden doet geen pijn

Een van de wijze lessen van mijn ouders was ‘Schelden doet geen pijn.’ Destijds begreep ik dit niet. Schelden deed immers wel pijn, niet fysiek maar emotioneel. Ik voelde me sociaal afgewezen door de scheldwoorden die werden gebruikt. Hoe groot de impact van sociale afwijzing is ben ik pas echt goed gaan begrijpen toen ik me verdiepte in de vraag waarom bepaalde woorden als kwetsend worden ervaren, zoals het woord neger. Het confronteert je met sociale afwijzing die je niet zelf hebt veroorzaakt. Persoonlijk heb ik met onterechte afwijzing leren omgaan door me minder afhankelijk te maken van de goed- en afkeuring van anderen. Hierdoor begrijp ik nu beter wat mijn ouders zeiden ‘Schelden doet geen pijn.’

Zie ook: discriminatie en racisme