Categorie: gemakkelijke of moeilijke weg

Kies je in je leven voor de gemakkelijke of voor de moeilijke weg van zelfreflectie en zelfkritiek? Lees eerst de column gemakkelijke of moeilijke weg.

Zie ook de categorieën kiezen en betaal je prijs.

ontstaan en groei van de vrije wil

Er zijn drie factoren die bepalen wie je bent en wat je doet: genetische aanleg (zoals introvert of extravert), omgeving (zoals opvoeding en cultuur) en vrije wil. Veel neurobiologen denken dat de vrije wil niet bestaat. Volgens hen zijn de keuzes die we maken te herleiden naar aanleg en omgeving. Zelf denk ik dat ieder mens in potentie een vrije wil heeft maar dat maar weinig mensen er maximaal gebruik van maken. De vrije wil groeit in de prefrontale cortex waar je besluiten neemt op grond van een rationele weging van de neurobiologische processen en informatie uit de omgeving. In plaats van de zelfreflectie en zelfkritiek die hiervoor nodig is kiezen de meeste mensen voor een minder inspannende weg. Zij laten zich instinctief leiden door de neurobiologische processen in hun hersenen en door hun omgeving.

Zie ook:
spiritualiteit en de hersenen
zelfbewustzijn
cogito ergo sum
entropie en homeostase

de kunst van het denken

Ons denken is onderdeel van een simpel proces. Je ervaart iets, vormt er een gedachte over en deelt deze met anderen. Kritische denkers verfijnen het proces. Voordat ze de gedachte met anderen delen onderzoeken ze de ervaring en de eruit voortkomende gedachten door zich er zelfreflecterend en vragenderwijs in te verdiepen. Dit is een kunst, een vaardigheid waarvoor discipline, aandacht en doorzettingsvermogen nodig is. De meeste mensen hebben dit er niet voor over. Zij reflecteren niet en vragen niet door. Zij hechten meer belang aan een gevoel, een eerste indruk en de mening van anderen. Ze missen daardoor de verhelderende inzichten en bevrijdende gevoelens die de kunst van het denken oplevert.

Zie ook:
Hoe waar is de waarheid?
buiksprekers
eigenwijs
vicieuze gedachtecirkel
het omnidirectionele brein

gemakkelijke of moeilijke weg

Ieder mens heeft in zijn leven de keuze tussen een gemakkelijke en een moeilijke weg. De gemakkelijke weg is jezelf laten leiden door emoties als haat, begeerte en romantiek en door religieuze en sociale dogma’s. Wanneer je voor deze weg kiest loop je het risico dat je op een dood spoor belandt waar je jezelf mentaal vergiftigt en uitput. Er is een andere maar moeilijker weg. Hier beschouw je zelfreflecterend en zelfkritisch je emoties en standpunten. Dit kost zeker in het begin veel moeite en roept weerstand op omdat het je soms pijnlijk met jezelf confronteert en omdat het lastig is om je aandacht niet-reactief vast te houden. De winst van de moeilijke weg is dat je voorkomt dat je op een dood spoor belandt en dat je ontdekt wat het betekent om geestelijk en spiritueel vrij te zijn.

Zie ook:
niet-reactief
reflecteren

ze moeten me maar nemen zoals ik ben

Veel mensen hebben het standpunt ‘ze moeten me maar nemen zoals ik ben’. Ik heb hier moeite mee. Wat ze er namelijk niet bij zeggen is: Wanneer iedereen accepteert wie ik ben dan hoef ik niet te veranderen en hoef ik de pijn van de confrontatie met mezelf niet aan te gaan. Door de pijn uit de weg te gaan isoleren ze zichzelf en wordt het voor anderen juist moeilijker om hen te accepteren.

Zie ook:
ik ben die ik ben
ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is
eigenwijs

meer lezen ..

Veel bezoekers van dit blog reageren waarschijnlijk op dezelfde manier op mijn columns als op berichten in de media. In hun zoektocht naar inspiratie lezen ze iets wat hen raakt maar verdiepen zich er niet in omdat het te veel moeite kost. Zelf kies ik meestal de moeilijke weg. Zodra ik merk dat er iets is dat me raakt laat ik geestelijk al het andere los en probeer vast te stellen wat me precies raakt en waarom. Hierdoor dringt vaak niet alleen de diepere betekenis van een onderwerp tot me door maar ervaar ik soms ook de diepere betekenis van het leven.

Zie ook: dichterlijke vrijheid

reflecteren

Al vanaf mijn puberteit reflecteer ik vragenderwijs op het leven. Zodra ik merk dat me iets dwars zit of dat een bepaald onderwerp wel erg vaak op mijn pad komt probeer ik het te ontrafelen en tot de kern door te dringen. Zoals een vis pas de waarde van water kent wanneer hij op het droge ligt heb ik de weerbarstigheid van een onderwerp nodig om bij de kern te komen. Ik moet er moeite voor doen. Nu eens doordat ik niet-reactief mijn aandacht op een onderwerp gericht moet zien te houden. Dan weer doordat ik een onderwerp stap voor stap moet ontleden.

Zie ook:
zelfreflectie
zelfkritiek
de hoop op meer
Waarom al die moeite?

segregatie

Tot mijn negentiende kende ik eigenlijk alleen Nederlanders die via een lange lijn van voorouders waren geworteld in de Nederlandse cultuur. De nationale kleur die ik daardoor heb gekregen vermengt zich steeds meer met die van Nederlanders met historisch minder diepe wortels. Deze integratie gaat niet vanzelf. Ik kies ervoor om de angst voor het onbekende en de eruit voortkomende weerzin onder ogen te zien. Anderen kiezen voor de gemakkelijke weg van humanistische eigenwaan en cultuurrelativisme of voor de conservatieve wereld van hun roots. Het gevolg is segregatie, naast elkaar levende bevolkingsgroepen die elkaar discrimineren en vervolgen.

Zie ook:
integratie
integratieproces
soort zoekt soort
kosmopolitische idealisten