Categorie: collectivisme

De term collectief wordt hier gebruikt in de betekenis van: Groep personen die hun individuele doelen ondergeschikt maken aan groepsdoelen en zich tegenover anderen als eenheid presenteren. Lees eerst de columns collectief en het nieuwe collectivisme.

Zie ook de categorieën ik of wij, individu en individualiteit, groepen en veranderende wereld.

Chinese lankmoedigheid

Om inzicht te krijgen in de Chinese lankmoedigheid, het vermogen van de bevolking om onderdrukking geduldig te verdragen zonder kwaad te worden, moet je iets weten van de Chinese geschiedenis. China was van 1989 v.Chr. tot 221 v.Chr. verdeeld in onafhankelijke vorstendommen. Vanaf 221 v.Chr. tot aan de communistische revolutie werden deze vorstendommen door verschillende keizers samengevoegd tot één groot rijk. Een rijk van rangen en standen met aan het hoofd een absoluut heerser en daaronder een brede laag ondergeschikten en lijfeigenen. In 1912 deed de laatste keizer afstand van de troon.

Na een revolutionaire periode vanaf 1912 kwam in 1949 de communistische leider Mao aan de macht. In 1978 werd hij opgevolgd door Deng Xiaoping die de economie hervormde. Dit was nodig na het debacle van het centraal aangestuurde economische plan van Mao ‘de grote sprong voorwaarts’ en de daaropvolgende ‘culturele revolutie’. De ronduit stompzinnige opdrachten, die massaal werden uitgevoerd, veroorzaakten een hongersnood met tussen de 25 en 45 miljoen doden. Vanaf 2018 is Xi Jinping de absolute heerser van China. Hij is bekend om de strijd tegen corruptie, de digitale onderdrukking van de bevolking en zijn streven om van China een economische en militaire wereldmacht te maken.

Naast absolute leiders heeft China drie invloedrijke wijsgeren gekend: Lau-Tse 604-507 v.Chr., Confucius 551-479 v.Chr. en Boeddha 450-370 v.Chr. Lau-Tse gaf met semantische paradoxen, zoals ‘Tau is eeuwig niet-doende en toch is er niets, dat het niet doet.’, inzicht in de spirituele bron van alle tegenstellingen in de wereld, zoals goed en kwaad, mooi en lelijk. Je ontdekt deze bron door onthecht te handelen. Confucius was vooral een moreel adviseur en leraar. Hij benadrukte het belang van respect en solidariteit binnen de familie en binnen de samenleving. Deze deugden waren volgens hem belangrijk voor stabiliteit en continuïteit. Boeddha gaf inzicht in de oorzaak van het menselijk lijden en hoe je hiermee om kunt gaan. Lijden ontstaat door begeerte en gehechtheid aan voorspoed en tegenslag, vreugde en verdriet. Door inzicht in de oorzaak en er onthecht en met mededogen mee om te gaan bevrijd je jezelf van het lijden.

Gelet op de geschiedenis van gedwongen arbeid is de inzet waarmee Chinezen de huidige economische vrijheid omarmen niet vreemd. Ook de angst om zich te verzetten tegen een totalitaire macht is verklaarbaar vanuit de geschiedenis. De lankmoedigheid is te verklaren vanuit de spirituele en sociaal-filosofische erfenis. Spiritueel de opvatting dat het leven lijden is en dat leven en dood, vreugde en verdriet elkaar afwisselen zonder dat je daar als mens wezenlijk iets aan kunt veranderen. Sociaal-filosofisch de opvatting dat je gezichtsverlies van jezelf en van anderen dient te vermijden en dat het collectief belangrijker is dan het individu.

Zolang de Chinese bevolking een economisch toekomstperspectief heeft en de financiële vruchten van haar arbeid plukt zal ze lankmoedig blijven. Pas wanneer de economische groei tot stilstand komt zal de lankmoedigheid verdwijnen. Dit zal een wereldwijde ramp veroorzaken. Het Chinese regime zal, om haar macht te behouden, met geweld en desinformatie de ingehouden woede van de bevolking gebruiken om andere landen economisch en militair te veroveren. Dit gebeurt nu al in Tibet, Xinjiang en Hongkong. Je hoeft maar naar Poetin te kijken om te weten wat dit zal betekenen voor de omringende landen en voor de rest van de wereld.

Zie ook:
het China van Xi Jinping
China en Europa
de nieuwe kolonisatoren
confucianisme
Boeddha

egoïsme

De wil om te overleven komt voort uit de scheppingskracht. De overlevingsdrang is behalve een bron van creativiteit ook een hindernis voor de schepping. De wil om te overleven gaat namelijk gepaard met egoïsme, het streven om met de inzet van macht en bezit je individuele overlevingskansen te vergroten. Ik verwacht niet dat dit ooit zal verdwijnen. Ook niet wanneer individuele belangen worden vervangen door collectieve belangen. De geschiedenis leert namelijk dat ook collectivisme tot egoïsme leidt. Van fysieke en geestelijke onderdrukking tot corruptie en geweld. De vraag is of egoïsme, behalve dat het de scheppingskracht kan remmen, deze ook tot stilstand kan brengen. Mijn antwoord is: nee. De scheppingskracht zal, net als water dat met zachte aanhoudende druk de kleinste opening in een dijk vindt, openingen blijven zoeken om verder te stromen. Openingen die net als bij een dijkdoorbraak steeds groter worden waarbij de scheppingskracht nieuwe grond creëert waar leven zal ontkiemen en zal proberen te overleven.

Zie ook:
ego
het nieuwe collectivisme
scheppingskracht
uitvoerders
Geloof je in god?
betekenis corrumperen
over leven

Wat zou ik doen?

Wat zou ík doen wanneer ik in een land woon waar ik word vervolgd? Zou ik me verzetten of zou ik vluchten? Ik denk dat ik me zou verzetten. Terwijl ik dit zeg besef ik dat ik als individu niet opgewassen ben tegen het geweld van een groep. Om de strijd te kunnen winnen heb ik medestanders nodig. Maar wat doe ik als ik die niet vind? Zou ik er dan alsnog voor kiezen om te vluchten? Stel dat ik dat doe, ga ik me dan niet vreselijk schuldig voelen omdat ik het onrecht laat voortbestaan en potentiële medestanders in de steek laat? Stel dat ik niet vlucht, houd ik me dan gedeisd met de kans anoniem aan het geweld te bezwijken of kies ik ervoor om me openlijk te verzetten met de kans ten onder te gaan? Te sterven als martelaar in de hoop dat anderen zich bewust worden van de onvrijheid waarin ze leven. Zou ik met andere woorden doen wat Christus deed? ‘Hij die vrijwillig het lijden van de wereld op zich nam om de mens te verlossen van het kwaad?’

Zie ook:
op zoek naar rust
ich habe es nicht gewusst
historische verantwoordelijkheid
spirituele helden

epigenetica

Epigenetica is de wetenschap die zich bezighoudt met de invloed van omgeving en gedrag op de genen. Het blijkt dat omgeving en gedrag de functie van een gen kunnen aan- of uitzetten zonder de DNA-code te veranderen. Deze epigenetische veranderingen zijn erfelijk overdraagbaar. Bijvoorbeeld: Kinderen van moeders die zwanger waren tijdens de hongerwinter van 1944-1945 kregen op latere leeftijd meer last van obesitas en hart- en vaatproblemen. De epigenetica confronteert mij met de volgende vraag: Zijn onze genen zodanig epigenetisch geprogrammeerd dat we individueel of collectief zijn ingesteld? Stel dat dit zo is: Wat betekent dat dan voor de spanning tussen de westerse wereld en China? Zal deze verder oplopen doordat we genetisch anders zijn geprogrammeerd?

Zie ook:
China en Europa
Afghanistan
culturele erfenis
genetische modificatie
mutatie

Gevaar!

Er zijn drie primaire emoties die ons helpen bij gevaar: vechten, vluchten en verbinden. Gevaar is meer dan alleen de dreiging van lichamelijk geweld. Het is ook psychisch geweld zoals in China en Japan waar jongeren onder druk worden gezet om zich te conformeren aan collectieve ambities. Bij ons in Nederland, waar individuele vrijheid tot enkele jaren geleden vanzelfsprekend leek, voelen jongeren zich door de coronacrisis onder druk gezet om hun vrijheid op te geven. In China en Japan reageert een groeiende groep jongeren door zich sociaal te isoleren en activiteiten tot een minimum te beperken. Bij ons uit het zich in vechten, van openlijk verzet tot agressie en geweld. Gelukkig gaat dit niet voor iedereen op. De meesten vinden bescherming binnen hun sociale netwerk. Wanneer echter de druk groter wordt is de kans groot dat ook zij zullen reageren door te vechten of te vluchten. Dit gebeurt niet wanneer ze erin slagen om de kracht die het gevaar in hen losmaakt om te zetten in geestelijke verdieping, maatschappelijke ambities en/of de vorming van een gezin.

Zie ook:
testosteronbel
jongensdroom
pragmatisch collectivisme
emotioneel instabiel
een kat in het nauw
als vanouds

pragmatisch collectivisme

We staan aan de vooravond van een wereldwijde culturele omwenteling. De opkomst van het pragmatisch collectivisme. Niet het ideologisch collectivisme zoals dat van diverse godsdiensten en het communisme. Niet omdat we het zo graag willen maar omdat de omstandigheden ons dwingen om, uitgaande van feiten en effecten, gezamenlijk te werken aan een duurzame wereld. De verandering is al begonnen met de sociale druk om jezelf te laten vaccineren tegen het coronavirus. Hier blijft het niet bij. Door de klimaatverandering zal de sociale druk toenemen om individuele belangen op te offeren ten behoeve van het collectieve belang.

Zie ook:
het gevecht van de eeuw
China en Europa
vaccinatie
veranderen doet pijn
Hoe overleven we de coronacrisis?
Gevaar!

China en Europa

Zowel China als Europa maakten rond 450 voor Chr. een belangrijke culturele omwenteling mee. In China ontstond het keizerrijk met Confucius als belangrijke filosoof en in Europa de Atheense democratie met de filosoof Socrates. Socrates heeft met zijn kritische vraagstijl de basis gelegd voor de groei van de westerse democratie en van het westers individualisme. De Europese cultuur wordt nog altijd gekleurd door het voorbeeld dat hij voor veel van zijn tijdgenoten was, zoals het belang dat wij hechten aan zelfreflectie en vrije meningsuiting. Confucius heeft met zijn filosofie van harmonie en sociale deugden de basis gelegd voor de orde in het keizerrijk en in het communisme. Ook de hedendaagse Chinese cultuur wordt nog altijd door zijn gedachtegoed gekleurd, zoals de individuele inzet voor het collectieve belang.

Zie ook:
pragmatisch collectivisme
Confucianisme
Chinese lankmoedigheid
culturele erfenis
epigenetica