Categorie: maatschappij

Je persoonlijkheid wordt beïnvloed door genen, omgeving en gedrag. Wil je jezelf leren kennen vrrdiep je dan in de maatschappij.

Zie ook de categorie genen omgeving en gedrag.

ethisch vraagstuk

Moet je gehoor geven aan een bevel om met militaire middelen de vrijheid van andere landen aan te vallen of aan een bevel om je eigen vrijheid te verdedigen? Ik stel mezelf deze vraag nu ik in de afgelopen week op twee manieren met de oorlog in Oekraïne ben geconfronteerd. De mobilisatie van reservisten in Rusland en filmpjes waarin Russische tanks door Oekraïense militairen werden vernietigd. Toen ik naar de filmpjes keek was ik onder de indruk van de moed van de Oekraïners die van dichtbij, midden op straat, raketten afvuurden op de Russische tanks. Direct daarna drong tot me door dat er mensen in de tanks zaten die werden gedood. Ik denk aan mijn vraag en besef de onvermijdelijkheid van de strijd waartoe Russen en Oekraïners worden gedwongen. Dit besef geeft me geen antwoord maar wekt wel mijn mededogen op. Het ethisch vraagstuk valt daarbij even in het niet.

Zie ook:
ethisch reveil
schaamteloos

ontstaan en groei van de vrije wil

Er zijn drie factoren die bepalen wie je bent en wat je doet: genetische aanleg (zoals introvert of extravert), omgeving (zoals opvoeding en cultuur) en vrije wil. Veel neurobiologen denken dat de vrije wil niet bestaat. Volgens hen zijn de keuzes die we maken te herleiden naar aanleg en omgeving. Zelf denk ik dat ieder mens in potentie een vrije wil heeft maar dat maar weinig mensen er maximaal gebruik van maken. De vrije wil groeit in de prefrontale cortex waar je besluiten neemt op grond van een rationele weging van neurobiologische processen en informatie uit de omgeving. In plaats van de zelfreflectie en zelfkritiek die hiervoor nodig is kiezen de meeste mensen voor een minder inspannende weg. Zij laten zich instinctief leiden door de neurobiologische processen in hun hersenen en door hun omgeving.

Zie ook:
spiritualiteit en de hersenen
zelfbewustzijn
cogito ergo sum
entropie en homeostase

streven naar vrijheid

Sinds de val van de Berlijnse Muur in 1989 denken we dat maatschappelijke problemen verdwijnen wanneer iedereen de vrijheid krijgt om zich te ontwikkelen. We dachten zelfs dat andere landen ons automatisch zouden volgen wanneer ze het economische succes van deze vrijheid zouden zien. Terwijl we ons zelfvoldaan wentelden in welvaart ontstonden er echter machtsblokken van landen die, onder de dekmantel van economische vrijheid, met onderdrukking en militaire inzet hun macht en invloedssfeer vergrootten. Om daar tegenwicht aan te bieden hadden we collectief de geestelijke weerbaarheid moeten tonen die voortkomt uit het streven naar vrijheid in plaats van wereldwijd onze individuele welvaart uit te stallen.

Zie ook:
hautaine democratie
consumptiemaatschappij
zeventig jaar later
noblesse oblige
barbaars
religie of hedonisme

Hoe bijzonder is de scheppingskracht!

Hoe bijzonder is de scheppingskracht! De stuwende kracht waarmee latente energie zich manifesteert in deeltjes. Deeltjes die atomen vormen. Atomen die moleculen vormen. Moleculen die cellen vormen. DNA strengen die in de cellen lijnen uitzetten in ruimte en tijd. Lijnen die zich opsplitsen en evolueren tot planten, dieren en mensen. De schepping stopt niet bij de mens. De scheppingskracht gedijt het best in een veranderende omgeving, in een wereld waar evolutie een open einde heeft en de dood een cyclisch ‘kwaad’ is. Door een bijdrage te leveren aan de schepping overstijg je de dood en betreed je een wereld waar je jezelf verbonden weet met de levende kracht in de schepping.

Dit was de derde van zeven geselecteerde columns in de categorie ‘scheppingskracht’.
1. kiezen voor vrijheid
2. de schepping
3. Hoe bijzonder is de scheppingskracht!
4. Wat is de zin van het leven?
5. de liefde overwint alles
6. Geloof je in god?
7. de schepper van god

Zie ook:
levenswiel
scheppingskracht
circulaire deeltjesversneller

dissonanten en consonanten

Veel mensen hebben hun leven doordrenkt met woede, haat, hebzucht, macht en/of genot. Hoe meer ik me in deze gevoelens verdiep, hoe meer ik me bewust word van de machtswellustelingen en roofdieren onder ons. Maatschappelijk veroordeel ik hen. Spiritueel wekken ze een gevoel van betrekkelijkheid in me op. Voor mij is ieder mens een bijzondere compositie van gevoelens. Zelfs wanneer een compositie uit dissonanten bestaat. De negatieve waarde die ik aan dissonanten verbind is namelijk betrekkelijk. Zij wordt bepaald door mijn waardering voor consonanten als harmonie, passie en tederheid. Door me open te stellen voor dissonanten en consonanten word ik me bewust van de dynamiek van de schepping, haar verscheidenheid en veranderlijkheid.

Zie ook:
cognitieve dissonantie
de harmonie van de ziel
valse klanken
bijzonder
passie
teder

berusting

Voor hoeveel mensen zal het woord berusting de volgende betekenis hebben? ‘Niets aan te doen, het is zoals het is, het is goed zo.’ Zullen zij de spirituele betekenis herkennen die erin besloten ligt?

Zie ook:
een feit
betekenis overgave
het is zoals het is
het is zoals het is, het is goed zo
het moest zo zijn
Chinese lankmoedigheid
een leven van hard werken
Job

vertrouwen

Hechten is de derde primaire emotie van de mens. Door een band aan te gaan met een groep kun je gebruikmaken van de bescherming en kennis van de groep. Dit vergroot je overlevingskans. Hier zijn echter wel regels en voorwaarden aan verbonden. Je dient je met je denken, voelen en handelen over te geven aan wat er in de groep leeft. Velen vertrouwen er blind op dat, wanneer ze dit doen, de groep hun problemen oplost. Of, als het de groep niet lukt, dat dan in ieder geval de leider van de groep ze voor hen oplost. Voor gelovigen is God de hoogste leider aan wie ze zich overgeven en op wie ze hun vertrouwen stellen. De etymologische betekenis van geloven is ‘vertrouwen in, op’.

Zie ook:
de derde emotie
bedrog en vertrouwen
blind vertrouwen
denken en geloven
wie gelooft, haast zich niet