Categorie: waarheid

Wat is waar en wat is waarheid? Lees eerst de columns waarheid en Hoe waar is de waarheid?

Wijsheid en waarheid zijn nauw met elkaar verweven. Zie ook de categorie wijsheid.

de kunst van het denken

Ons denken is onderdeel van een simpel proces. Je ervaart iets, vormt er een gedachte over en deelt deze met anderen. Kritische denkers verfijnen het proces. Voordat ze de gedachte met anderen delen onderzoeken ze de ervaring en de eruit voortkomende gedachten door zich er zelfreflecterend en vragenderwijs in te verdiepen. Dit is een kunst, een vaardigheid waarvoor discipline, aandacht en doorzettingsvermogen nodig is. De meeste mensen hebben dit er niet voor over. Zij reflecteren niet en vragen niet door. Zij hechten meer belang aan een gevoel, een eerste indruk en de mening van anderen. Ze missen daardoor de verhelderende inzichten en bevrijdende gevoelens die de kunst van het denken oplevert.

Zie ook:
Hoe waar is de waarheid?
buiksprekers
eigenwijs
vicieuze gedachtecirkel
het omnidirectionele brein

eigenwijs

Ik kan me mateloos ergeren aan eigenwijze personen. Niet wanneer ze vol overtuiging hun persoonlijke wijsheid, de door hen ervaren inzichten en gevoelens, met me willen delen maar wanneer ze stijfkoppig vasthouden aan een ondoordacht standpunt. Ik wil dat gesprekspartners voordat ze een standpunt innemen er eerst goed en diep over hebben nagedacht. In plaats daarvan baseren veel eigenwijze personen zich op vage gevoelens. Niet op door hen herkende en erkende gevoelens maar op onderbuik gevoelens waar ze zich niet in hebben verdiept maar die ze desondanks voor waar aannemen en als wijsheid aan mij proberen te verkopen.

Zie ook:
principieel
ze moeten me maar nemen zoals ik ben
onderbuikgevoel
buiksprekers
authentieke wijsheid
wijsheid komt met de jaren
Hoe waar is de waarheid?
de kunst van het denken

contrasten

Je kunt de weg naar een spirituele ervaring openen door niet-reactief je aandacht te richten op de contrasten die je om je heen hoort en ziet. Hierdoor ontdek je de verbindende waarheid tussen orde en wanorde, goed en slecht, mooi en lelijk. Richt je aandacht bijvoorbeeld op het contrast tussen de door de mens aangebrachte artefacten in een landschap en de omringende natuur. Richt je aandacht niet alleen op de losse verfstreken van een expressionistisch schilderij maar ook op de vlakverdeling. Stel je niet alleen open voor het virtuoze optreden van de leadzanger van een band maar ook voor de ritmische begeleiding door bassist en slagwerker. Luister naar de contrasten tussen muziekstijlen en binnen muzieknummers. Verdiep je in het geweld van de mens en in zijn liefde, in zijn lijden en in zijn levenslust.

Zie ook:
tegenstrijdig
niet-reactief
spiritualiteit en de hersenen
natuur en cultuur
ondraaglijke lichtheid
absurd
de kus
tabloid talkshows
het een en het ander
ontstressen

Artiestenmuzieknummer
WintersunTime
Willie NelsonAlways on my mind
Voorbeeld muzikale contrasten.

een deel van de waarheid

‘De liefde is geduldig en vol goedheid. Ze kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid.’ In welke vertaling je deze tekst uit de brief van de apostel Paulus aan de Korintiërs ook leest, ze staat vol positieve intenties verborgen achter wat volgens Paulus geen liefde is. De tekst wordt veelvuldig gebruikt bij huwelijksinzegeningen binnen kerkgemeenschappen die uitgaan van de zondigheid van de mens. De waarheid over de liefde ontdek je echter pas in de dagelijkse omgang met elkaar wanneer blijkt dat de geciteerde tekst slechts een deel van de waarheid bevat. Liefde omvat ook waar Paulus zich tegen afzet. Met begrip en mededogen ontdek je deze allesomvattende waarheid.

Zie ook:
over het goede gesproken
tot de dood ons scheidt

democratische waarden en voorwaarden

Een democratie houdt op te bestaan wanneer ze haar innerlijke beschaving verliest die bestaat uit met elkaar gedeelde waarden als: vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, zeggenschap, inclusief denken en de bereidheid compromissen te sluiten. De overheid dient deze waarden te beschermen. Hiervoor dient zij aan de volgende voorwaarden te voldoen: openheid, toegankelijkheid, vrije verkiezingen, scheiding van kerk en staat en scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Ook dient zij ruimte en bescherming te bieden aan onafhankelijke kennisontwikkeling en waarheidsvinding. Wanneer een democratie deze waarden en voorwaarden laat verslappen wordt zij een prooi van graaiers, narcisten en machtswellustelingen.

Zie ook:
inclusief denken
de ondergang van onze democratie

Hoe waar is de waarheid?

De betekenis van waarheid is ‘de vaststaande, zuivere, slechts op één manier te interpreteren werkelijkheid’. Maar staat de waarheid wel vast en wat is de zuivere waarheid? Is de waarheid niet slechts een illusie die we creëren om niet geconfronteerd te hoeven worden met onzekerheid en is het niet zo dat we iets voor waar aannemen omdat nepnieuws, complottheorieën en emotionele opwinding minder moeite kosten dan nadenken over wat waar is? Wat maakt het nadenken over wat wel of niet waar is de moeite waard? Zul je door het vinden van de waarheid meer controle krijgen op het leven of zul je ontdekken dat de waarheid meerdere gezichten heeft en is dat de enige waarheid, de zuiverende waarheid?

Zie ook:
waarheid
vooronderstelling
rationeel of emotioneel
mindfucker
godsbeeld
eigenwijs
de kunst van het denken

verdeel en heers

Zet als politicus je aanhangers op tegen je tegenstanders en je verkleint het risico dat ze hun krachten bundelen en zich tegen je keren. Je hitst ze op door in te spelen op hun angst en wantrouwen. Gevoelens die ontstaan door economische onzekerheid, onveiligheid en een bureaucratische overheid. Door te suggereren dat je tegenstanders samenzweerders zijn die vanuit de ‘deep state’ (een geheime laag binnen de overheid) ‘fake news’ verspreiden om je zwart te maken gaat je aanhang zich als een sekte gedragen die de argumenten van de tegenstanders als duivels en onwaar bestempelt en jouw verhaal als de enige waarheid.

Zie ook: storytelling