Categorie: denken – voelen

Denken en voelen, ze hebben meer met elkaar te maken dan we meestal willen toegeven.

het gevecht van de eeuw

Door de klimaatcrisis staan we voor het gevecht van de eeuw. Het gevecht tussen verstand en gevoel. Zullen we ons in deze crisis laten leiden door hebzucht en macht of door een verstandelijke afweging van feiten en mogelijkheden? Het zou mooi zijn wanneer het verstand het gevecht zou winnen maar het is de vraag of dit zal gebeuren. In een crisis slaan we namelijk gemakkelijk emotioneel op tilt waardoor we een situatie verstandelijk niet meer kunnen overzien. De kans is groot dat we wanneer dit gebeurt ons lot in handen van dictators zullen leggen. Wat natuurlijk ook kan is dat we onze handen ineen zullen slaan om de crisis op te lossen. Dit vraagt echter wel een grote offerbereidheid. Misschien niet gelijk in de zin van het offeren van ons leven zoals in een oorlog maar wel van ons eigenbelang. Het is de vraag of we daartoe bereid zullen zijn en of we niet eerst zwaar zullen moeten lijden voordat we bereid zijn dit offer te brengen.

Zie ook:
pragmatisch collectivisme
emotionele bijeffecten angst
een kat in het nauw
Titanic
onheilsprofeet
crisis

ze weten niet ..

Hoe vaak zal de laatste weken in discussies de volgende dooddoener zijn gebruikt? ‘Ze weten niet wat de lange termijn effecten van vaccinatie zijn.’ Ik noem dit een dooddoener omdat het niet alleen het gesprek doodslaat maar ook omdat het een ter dood veroordeling van het denken is. Op zich klopt de uitspraak. De wetenschap weet niet wat de lange termijn effecten van vaccinatie zijn. Wetenschappers zijn geen helderzienden. Ze kunnen op basis van onderzoek wel de waarschijnlijkheid aangeven of vaccinatie op lange termijn schadelijk is en wat de korte termijn schade van de ziekte is. In het dagelijks leven doen we niet anders. Wat doe je bijvoorbeeld wanneer je uit ervaring weet dat de keuken de meest waarschijnlijke plaats is waar je eten kunt vinden. Ga je dan naar de schuur? Wanneer je op basis van wetenschappelijk onderzoek weet dat de kans groter is dat je zwaar ziek wordt, dood gaat of langdurig klachten overhoudt wanneer je niet bent gevaccineerd, wat doe je dan? Laat je jezelf leiden door angst en het ongefundeerde idee dat vaccinatie slecht is voor de mens of door je gezonde verstand?

Zie ook:
vaccinatie
ik mag toch zeker zelf wel weten ..
het recht op ..

standpunten

Volgens hersenwetenschappers kun je van tevoren in de hersenen zien wat iemands standpunt zal zijn. Onbewuste emoties verraden de verstandelijke beslissing die je later gaat nemen. Onderzoek daarom ook je emoties wanneer je wilt weten wat achter een standpunt verborgen ligt. Bijvoorbeeld: Je hebt het standpunt dat de sterken in de maatschappij voor de zwakken moeten zorgen. Zelfreflecterend zou je jezelf de volgende vragen kunnen stellen: Wordt mijn standpunt bepaald doordat ik mezelf gevoelsmatig tot de zwakken of tot de sterken reken? Ben ik bang dat de zwakken in opstand zullen komen wanneer de sterken niet voor hen zorgen? Conformeer ik me gemakshalve aan de christelijke cultuur waarin de sterken voor de zwakken zorgen?

Zie ook:
vicieuze gedachtecirkel
verborgen achter ..

nationale spaarpot

We zullen de komende maanden onze nationale spaarpot moeten aanspreken. Ik denk niet alleen aan het laten oplopen van de staatsschuld die we in de afgelopen jaren hebben verlaagd om periodes als deze te kunnen overbruggen maar ook aan de geestelijke buffer die we in de afgelopen decennia hebben opgebouwd. Bij de geestelijke buffer denk ik aan de gevoelens van opwinding, dankbaarheid en trots die ik ervaar wanneer ik zie hoe betrokken en planmatig politie, brandweer en zorgpersoneel op crisissituaties reageren. Zij zijn voor mij het voorbeeld voor hoe iedereen bij een crisis dient te reageren: gewetensvol, zorgzaam en rationeel.

Leve de ruzie!

Een ruzie met je geliefde zet je op scherp. De angst hem of haar te verliezen wekt de wil tot leven om de kloof te overbruggen. Met de moed der wanhoop waag je de sprong in het ongewisse, laat je los wat je denkt te weten. Je doet wat iedere zoeker naar verlichting doet. Je laat los wat je denkt te weten om je over te kunnen geven aan iets dat je niet kunt begrijpen maar wel kunt voelen. Wanneer bij een ruzie beide geliefden deze sprong in het ongewisse durven te maken, kun je met recht zeggen: Leve de ruzie!

Zie ook: strijd verbroedert

begrip

Vertel dat je begrip hebt voor een crimineel en de kans is groot dat er mensen zijn die je beschuldigend aankijken. In het woord begrip zit namelijk het woord grijpen. Waar zij het gedrag van de crimineel verwerpelijk vinden, denken ze dat jij het goedkeurt omdat je het naar je toe lijkt te willen halen, te grijpen. Het woord begrip heeft echter behalve de concrete betekenis van grijpen ook de abstracte betekenis van verstandelijk bevatten. Wanneer je zegt dat je begrip hebt dan kan dat ook betekenen dat je de persoon en het gedrag van de crimineel verstandelijk begrijpt. Wanneer je de antwoorden en beelden die in het verstandelijke proces ontstaan loslaat, ontdek je dat er zelfs nog een derde betekenis is ‘mededogen’. Sommigen verwijzen hiernaar wanneer ze het woord begrip gebruiken.

Zie ook:
begrijpen
begrip mededogen en vergeving

waanzin

Hele volksmassa’s geven zich over aan woede en haat. Het denken, dat hun emoties in toom zou moeten houden en in de juiste richting sturen, heeft zich teruggetrokken achter de muren van universiteiten en technologie bedrijven. Het gewone volk gelooft niet meer in rationele argumenten. Zij wil veiligheid en zekerheid die het denken haar niet biedt. Haar wereld is de wereld van de waanzin ofwel een wereld ‘zonder gedachte’ zoals de etymologische betekenis van waanzin luidt.

Zie ook: terug naar normaal