Categorie: vragen

Ik stel mezelf voortdurend vragen. In deze subcategorie vind je columns waar ik dieper inga op het vragen stellen. In de aan deze categorie gekoppelde subcategorie staan enkele columns met voorbeelden van (door-)vragen.

spirituele helden

Ik doe niet aan heldenverering. Dit betekent niet dat ik geen helden ken. Ik denk aan Socrates en Christus die tot het uiterste zijn gegaan om hun spirituele inzichten over te dragen aan anderen. Socrates die het belang van zuiver denken benadrukte en Christus die het belang van zuiver voelen bepleitte. Beiden zijn in mijn ogen helden. Niet alleen vanwege hun geweldloosheid maar ook omdat ze ondanks vervolging geen afstand wilden doen van hun inzichten. Ze hadden kunnen vluchten maar deden dat niet en werden ter dood gebracht voor hun spirituele overtuiging die ze belangeloos deelden met anderen.

Zie ook:
dominante eikels
spirituele gevaren
de macht van de kudde
Socrates
Wat zou ík doen?
zie het lam gods

culturele erfenis

Het gedachtegoed van onze voorouders en hun vrijheidsstrijd zijn belangrijk voor onze geestelijke groei en voor het ontstaan en voortbestaan van onze democratie. Dit verleden is geen garantie voor de toekomst. Het kan verdampen in heropvoedingskampen zoals in China en in fundamentalistische scholen zoals in Islamitische landen. Om de kracht van het verleden te kunnen blijven benutten zullen we daarom met meer overtuiging dan ooit aan onze kinderen de kernwaarde van de cultuur moeten overdragen: ‘Het ontwikkelen van een vrije wil door middel van zelfreflectie en zelfkritiek.’

Zie ook:
China en Europa
Afghanistan
epigenetica
als ik god was
Socrates
zelfreflectie
zelfkritiek

China en Europa

Zowel China als Europa maakten rond 450 voor Chr. een belangrijke culturele omwenteling mee. In China ontstond het keizerrijk met Confucius als belangrijke filosoof en in Europa de Atheense democratie met de filosoof Socrates. Socrates heeft met zijn kritische vraagstijl de basis gelegd voor de groei van de westerse democratie en van het westers individualisme. De Europese cultuur wordt nog altijd gekleurd door het voorbeeld dat hij voor veel van zijn tijdgenoten was, zoals het belang dat wij hechten aan zelfreflectie en vrije meningsuiting. Confucius heeft met zijn filosofie van harmonie en sociale deugden de basis gelegd voor de orde in het keizerrijk en in het communisme. Ook de hedendaagse Chinese cultuur wordt nog altijd door zijn gedachtegoed gekleurd, zoals de individuele inzet voor het collectieve belang.

Zie ook:
pragmatisch collectivisme
Confucianisme
Chinese lankmoedigheid
culturele erfenis
epigenetica

Wat boeit me in al die verhalen?

Wat boeit me toch in al die levensverhalen van mensen die ik direct en indirect ontmoet? Zijn het de gebeurtenissen in hun leven of zijn het hun karakters? Zijn het de momenten van liefde en verraad, succes en falen of zijn het persoonlijke eigenschappen als oprecht en onoprecht? Of probeer ik grip te krijgen op mijn eigen verhaal? Functioneren hun verhalen als een spiegel waarin ik mijn verhaal probeer te lezen? Zoek ik via hen naar de verwondering in mijn eigen verhaal?

standpunten

Volgens hersenwetenschappers kun je van tevoren in de hersenen zien wat iemands standpunt zal zijn. Onbewuste emoties verraden de verstandelijke beslissing die je later gaat nemen. Onderzoek daarom ook je emoties wanneer je wilt weten wat achter een standpunt verborgen ligt. Bijvoorbeeld: Je hebt het standpunt dat de sterken in de maatschappij voor de zwakken moeten zorgen. Zelfreflecterend zou je jezelf de volgende vragen kunnen stellen: Wordt mijn standpunt bepaald doordat ik mezelf gevoelsmatig tot de zwakken of tot de sterken reken? Ben ik bang dat de zwakken in opstand zullen komen wanneer de sterken niet voor hen zorgen? Conformeer ik me gemakshalve aan de christelijke cultuur waarin de sterken voor de zwakken zorgen?

Zie ook:
vicieuze gedachtecirkel
verborgen achter ..

Hoe waar is de waarheid?

De betekenis van waarheid is ‘de vaststaande, zuivere, slechts op één manier te interpreteren werkelijkheid’. Maar staat de waarheid wel vast en wat is de zuivere waarheid? Is de waarheid niet slechts een illusie die we creëren om niet geconfronteerd te hoeven worden met onzekerheid en is het niet zo dat we iets voor waar aannemen omdat nepnieuws, complottheorieën en emotionele opwinding minder moeite kosten dan nadenken over wat waar is? Wat maakt het nadenken over wat wel of niet waar is de moeite waard? Zul je door het vinden van de waarheid meer controle krijgen op het leven of zul je ontdekken dat de waarheid meerdere gezichten heeft en is dat de enige waarheid, de zuiverende waarheid?

Zie ook:
waarheid
overtuiging
vooronderstelling
rationeel of emotioneel
mindfucker
godsbeeld
eigenwijs
de kunst van het denken