Categoriearchief: koan

Een koan is een onoplosbaar raadsel in het zenboeddhisme waar je jezelf op richt bij het mediteren.

de yoga van het vragen

Er zijn heel wat mensen die vastzitten in beklemmende en repeterende gevoelens. Wanneer je een van deze personen bent dan kun je het volgende doen om jezelf te bevrijden. Herken en erken het gevoel van beklemming, richt er niet-reactief je aandacht op, ontspan je en verstil de gedachten die in je opkomen met een vast woord, gebed of koan totdat de beklemming oplost. Zelf hanteer ik de yoga van het vragen wat ik in het verleden ook wel de yoga van het denken heb genoemd. Ik ontspan me, richt mijn aandacht op het gevoel dat me beklemt en vraag door op de gedachten die bij me opkomen totdat ik het geluk en inzicht ervaar die achter de beklemming verborgen liggen.

Zie ook:
de yoga van het denken
niet-reactief
cirkel
onthecht handelen

the sky is the limit

Ik ben gegrepen door de uitdrukking ‘The sky is the limit.’ Wat me boeit is de contradictio in terminis van de begrippen ‘sky’ en ‘limit’. Ze zijn met elkaar in tegenspraak. ‘Sky’ is de ruimte buiten de aarde. Deze ruimte heeft geen ‘grens’ die je met het blote oog of met telescopen kunt zien. Ik zou de uitdrukking kunnen vertalen met ‘Het onbegrensde is de grens.’ Maar ook deze formulering is in tegenspraak met zichzelf. Zij heeft wel het effect van een koan op me. Ik glimlach en besef: Alles kan. The sky is the limit.

Zie ook:
onveranderlijk
een goede grap
cirkel

 

een goede grap

Een goede grap neemt je mee in een overtuigend verhaal. Plotseling blijk je op het verkeerde been te zijn gezet, je lacht. Je denken is uitgeschakeld. Je staat even middenin het nu. Een grap kun je vergelijken met een koan in het zenboeddhisme. Koans zijn raadsels die niet met logisch redeneren zijn op te lossen. Bijvoorbeeld: Hoe kan ik proberen los te laten wanneer proberen niet-loslaten is? Koans voeren je voorbij de grens van je denken. Een andere manier om je denken uit te schakelen is zelfkritisch door te vragen. Vragen blijven stellen over een bepaald onderwerp en de antwoorden die je vindt blijven loslaten totdat je de grens van je denken hebt bereikt. Je weet dat je de grens hebt bereikt wanneer je de lach of glimlach van het weten voelt. Het weten waar het denken geen grip op heeft.

Zie ook:
humor
the sky is the limit

 

cirkel

Een cirkel is een lijn zonder begin en einde. Zij omsluit een wereld die er eigenlijk niet is, het getal nul. De cirkel is de mooiste koan die we kennen. Een koan is een onoplosbaar raadsel in het zenboeddhisme waar je jezelf op richt bij het mediteren. Door de paradox in het raadsel stopt het denken en wordt er een directe waarneming mogelijk die de geest verlicht. De cirkel komt in het Hindoeïsme en in het Tibetaanse Boeddhisme terug in de mandala. Een cirkelvormige tekening met symbolen die gezamenlijk de kosmos uitbeelden. Een bijzondere vorm is de zandmandala. Nadat soms wekenlang aan het veelkleurige zandpatroon is gewerkt wordt het vernietigd en teruggegeven aan de natuur. Wanneer ik mijn columns lees dan merk ik dat ik een stijl heb ontwikkeld die bij deze traditie aansluit. Begin en einde van mijn columns lopen vaak in elkaar over als een slang die in haar staart bijt. Ze vormen een bolvormige lens waardoor ik de wereld helderder zie. Een helderheid die alles verklaart en laat verdwijnen in de cirkel.

Zie ook:
de yoga van het vragen
de slang die in haar eigen staart bijt
the sky is the limit
afgerond leven