Categoriearchief: zelfreflectie en zelfkritiek

Herken en erken je gedachten gevoelens en gedrag, laat los en zie je spirituele zelf.

ergernis

Een van mijn ergernissen en misschien wel mijn grootste is het gebrek aan zelfreflectie en zelfkritiek dat ik soms zie. Ik erger me niet aan degenen die de noodzakelijke vaardigheden ervoor missen of aan degenen die liefdevol en met een evenwichtige visie in het leven staan. Ik heb vooral moeite met degenen die er uit gemakzucht niet mee bezig zijn. Die bijvoorbeeld in een gesprek niet zelf iets naar voren brengen maar slechts reageren op anderen en dan nog het liefst negatief.

Zie ook:
positief
kritiek en feedback
actief en reactief

 

ethisch reveil

Wereldwijd veranderen de opvattingen over moreel verantwoord handelen. Wetten die LHBT’ers beschermden, verdwijnen onder druk van conservatieven en populisten. Dictators verkrachten de vrije meningsuiting en vermoorden degenen die deze proberen te beschermen. Er is een ethisch reveil nodig. We zullen opnieuw vorm moeten geven aan onze morele uitgangspunten. Bijvoorbeeld: Neem de verantwoordelijkheid voor je geestelijk en sociaal welzijn ter hand door middel van zelfreflectie en zelfkritiek. Stel jezelf vragen over wat je denkt, voelt en doet. Vraag door en laat de antwoorden die je vindt los totdat je kennis is vervangen door inzicht. Inzicht in de samenhang van alle aspecten van een onderwerp. Handel op grond van dit inzicht. Zorg voor een omgeving waarin anderen dit recht ook kunnen beoefenen.

Zie ook:
een nieuw religieus bewustzijn
schaamteloos
gewetenloze maatschappij
moraliserend

 

zelfreflectie

Reflecteren heeft in het dagelijks taalgebruik de betekenis van overdenken wat je hebt meegemaakt. De oorspronkelijke betekenis van reflecteren is ombuigen. Bij zelfreflectie voeg je beide betekenissen samen. In plaats van buiten jezelf naar de oorzaak en oplossing van een gebeurtenis te zoeken, keer je je aandacht naar binnen, naar jezelf. De gebeurtenis functioneert daarbij als een spiegel die je aandacht ombuigt van buiten naar binnen. We houden niet van zelfreflectie. Meestal proberen we dit te vermijden omdat het proces van zelfreflectie confronterender is dan de oorzaak en oplossing van een gebeurtenis buiten jezelf te zoeken, daar waar je jezelf kunt verstoppen in het gevoel slachtoffer te zijn van de gebeurtenis.

 

optimist pessimist realist

Ik ben optimist, pessimist en realist. Ik heb niet alleen oog voor het beste en het slechtste in de mens maar ook voor de feiten over de mens. Als optimist zeg ik, kijk naar de techniek en naar de groei van de wereldbevolking en zie hoe de mens wordt voortgedreven door het beste dat hij in zich heeft, innovatie en liefde. Als pessimist zeg ik, kijk naar het aantal slachtoffers van oorlog en terreur en zie hoe slecht de mens is. Als realist zeg ik, kijk naar de feiten en zie hoe sinds de jaren vijftig het aantal oorlogsslachtoffers in niet-moslim landen is gedaald  en zie hoe tussen 2016 en 2017, 82% van de toegenomen rijkdom naar de rijkste 1% in de wereld ging.

 

uitbundig

Ik ben geen uitbundig mens. Dit betekent niet dat ik niet gedreven, gepassioneerd en enthousiast ben. Ik verlies me echter zelden in vrolijkheid. Op de momenten dat ik uitbundig ben voel ik me achteraf vaak zwaarmoedig. Misschien wordt dit veroorzaakt door mijn opvoeding. Uitbundigheid werd niet gewaardeerd in ons gezin. Mijn vader was een drukbezet man die niet tegen drukte kon. Het zou ook kunnen zijn dat uitbundigheid mij confronteert met oppervlakkigheid waar ik een hekel aan heb. Het begrip uitbundig is een term uit de verkoop. De verkoper die de mooiste exemplaren uit een ‘bund’, een bundel, bovenop de stapel legt. Ik ben niet iemand die zich in het sociale middelpunt plaatst. Ik ben een graver, een introspectief mens die verder wil kijken dan de buitenkant. Ik kijk bovendien graag naar het totaal, naar dat wat alles met elkaar verbindt. Het begrip bund is taalkundig verwant aan het werkwoord binden. Ben ik dan toch een beetje uitbundig of kan dat niet ‘een beetje uitbundig’?

 

anonieme vuilspuiters

Het internet lijkt er soms van vergeven, anonieme vuilspuiters die hun standpunten niet onderwerpen aan zelfreflectie en zelfkritiek maar die de anonimiteit van internet misbruiken om hun zieke geest in stand te houden. Het is een illusie om te denken dat ze zullen verdwijnen. Ze zullen blijven proberen om een bestaan op te bouwen in de schaduw van hen die hun visie openlijk uitdragen en die een positieve bijdrage proberen te leveren aan de maatschappij. Mijn boodschap aan deze in duisternis gehulde geesten is: Je kunt het niet eens zijn met de visie van anderen maar wees dan zo dapper om je mening openlijk naar voren te brengen. Sluit jezelf niet op in de anonimiteit van internet waar je geest verschrompelt in machteloze en verspilde haat en woede.

Zie ook:
boven- en onderwereld
maatschappelijk karma
haatdragend

 

backfire effect

De hersenen zijn niet ontstaan voor onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Ze zijn bedoeld om snel een gevaarlijke situatie te kunnen inschatten en je gedrag erop af te stemmen. Teveel en diepgaand nadenken remt de vecht en vlucht respons en verkleint je overlevingskans. Zekerheid en zelfvertrouwen zijn in een noodsituatie belangrijker dan zuivere verklaringen. Dit heeft geleid tot het backfire effect: Wanneer je merkt dat de zekerheid die je dacht te hebben wordt bedreigd door onzekerheid zoek je bevestiging van wat zeker leek. Deze overlevingsstrategie passen we niet alleen toe in noodsituaties maar ook wanneer onze visie of ons geloof worden aangevallen. In dat geval kiezen we eerder voor ‘alternatieve feiten’ die ons gelijk lijken te bevestigen dan dat we onze opvattingen aan een kritische beschouwing onderwerpen.

Zie ook: rationeel of emotioneel