Categoriearchief: zeker en onzeker

We balanceren in ons leven voortdurend tussen behouden en veranderen, conservatief en progressief, zekerheid en onzekerheid.

transitie

Ik ben in transitie. Geen gender transitie van man naar vrouw. Ik voel me nog altijd man. Mijn lichaam straalt echter steeds minder uit wie en wat ik ben. Ik voel me jong maar mijn lichaam wordt geleidelijk dat van een oude man. Ik ben onzeker maar ik ben dat minder vaak dan mijn lichaam door mijn ziekte uitstraalt. Mijn transitie bestaat erin dat ik, ongeacht de veranderingen van mijn lichaam, wil blijven wie ik ben. Geen uitgeblust en onzeker mens maar iemand die zich intens betrokken voelt bij het leven. Een transitie van wie ik ben dóór mijn lichaam naar wie ik ben zónder mijn lichaam.

 

rationeel of emotioneel

Wanneer het rationeel te lastig wordt om een keuze te maken, kiezen we voor iets wat een goed gevoel geeft. Een verkoper weet dit en zal daarom op zoek gaan naar wat zijn klant emotioneel raakt. Niet alleen verkopers doen dat. We doen het allemaal. Wanneer een keuze te moeilijk wordt schuiven we rationele argumenten terzijde en richten ons op emotionele argumenten. Politici schuiven rationele argumenten als nepnieuws terzijde en richten zich op de onzekerheid en angst van de kiezer.

Zie ook: backfire effect

 

autonomie

Ons gevoelsleven krijgt een oppepper op het moment dat we een beslissing nemen. Bijvoorbeeld: de beslissing om een relatie te beëindigen kan ertoe leiden dat je jezelf krachtig en vrij voelt. Dit heeft niet alleen te maken met de stoffen die vrijkomen in je hersenen wanneer je iets beslist maar ook met het feit dat je kiest voor autonomie. Het begrip autonomie stamt van het Griekse ‘autos’ zelf en ‘nomos’ wijze, gewoonte. Je bent autonoom wanneer je zelf vorm geeft aan het verlangen naar zekerheid en avontuur in je leven. Veel problemen in een relatie  ontstaan doordat een van de partners een slaafse volger wordt van de wijze waarop de ander zijn leven inricht. In plaats van je autonomie op te offeren ten gunste van je partner is het beter om op zoek te gaan naar de dynamiek in het leven van je partner en naar de wijze waarop hij of zij hier vorm aan wil geven. Het begrip en inzicht dat daardoor ontstaat helpt je om een eigen levensloop te kiezen, met of zonder je partner.

 

vrije liefde

Het begrip ‘vrije liefde’ is in de jaren zestig ontstaan onder de hippies. Zij vonden dat seksuele relaties open en vrij zouden moeten zijn. Waarom zou je als mens de seksualiteit begrenzen als de liefde zelf onbegrensd is? Er ontstonden communes waarin het idee van de vrije liefde in praktijk werd gebracht. Deze communes zijn allemaal verdwenen. Ze zijn niet ten onder gegaan aan de vrije seksuele moraal maar aan het onvermogen om de eraan gekoppelde aandacht, tijd en energie gelijkwaardig over iedereen te verdelen. Dit leidde tot onzekerheid, angst, jaloezie en nijd. Gevoelens die de vrije liefde verstikken.

 

vrije markt

Geld en macht dienen evenwichtig te worden gespreid. Het is de taak van politici om te zorgen dat dit gebeurt. Zij dienen regels op te stellen die enerzijds het individu de ruimte geven om financiële zekerheid op te bouwen, anderzijds dienen zij ervoor te zorgen dat de financiële middelen en de eraan gekoppelde macht niet bij een kleine groep bevoorrechten belandt. De geschiedenis leert hoezeer dit proces ontspoort wanneer politici regels opstellen die hen en hun achterban bevoordelen. Het communisme is hieraan ten onder gegaan. Hetzelfde lijkt nu te gebeuren met het liberalisme. Met een rigide bevlogenheid hebben liberale politici wereldwijd de economie gedereguleerd ten gunste van de vrije markt. Hierdoor hebben geld en macht zich opgehoopt bij superrijken en multinationals.

 

backfire effect

De hersenen zijn niet ontstaan voor onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Ze zijn bedoeld om snel een gevaarlijke situatie te kunnen inschatten en je gedrag erop af te stemmen. Teveel en diepgaand nadenken remt de vecht en vlucht respons en verkleint je overlevingskans. Zekerheid en zelfvertrouwen zijn in een noodsituatie belangrijker dan zuivere verklaringen. Dit heeft geleid tot het backfire effect: Wanneer je merkt dat de zekerheid die je dacht te hebben wordt bedreigd door onzekerheid zoek je bevestiging van wat zeker leek. Deze overlevingsstrategie passen we niet alleen toe in noodsituaties maar ook wanneer onze visie of ons geloof worden aangevallen. In dat geval kiezen we eerder voor ‘alternatieve feiten’ die ons gelijk lijken te bevestigen dan dat we onze opvattingen aan een kritische beschouwing onderwerpen.

Zie ook: rationeel of emotioneel

 

referendum

Ik schaam me er voor dat ik mens ben. Dat ik bij een kudde hoor die bij het minste of geringste op hol slaat. Een kudde waar emoties hoogtij vieren en waar het beheerst overdenken van een situatie wordt bedolven onder de hoeven van door onzekerheid en blinde angst voortgedreven kuddedieren. Misleid en opgehitst door populisten stort de kudde zich in referenda waar het gezonde verstand ten onder gaat in een stortvloed van emoties. Zelfs nadat de overlevenden uit het emotionele ravijn zijn ontsnapt blijkt dat ze er niets van hebben geleerd. Ze kijken misschien nog een keer beduusd achterom, vergeten wat ze hebben gezien en grazen verder, wachtend op de volgende stampede.