Categoriearchief: concentratiekampen

De misdaden tegen de menselijkheid in concentratiekampen.

kinderogen

Ik moet denken aan de open blik van peuters en kleuters. Het moment dat ze zien dat papa of mama verdrietig is en ze niet weten óf en hoe ze moeten reageren. Het moment voordat emoties, vragen en gedachten losbarsten. Ik besef dat ik regelmatig met kinderogen naar mensen en situaties kijk, niet even maar soms minuten lang. Zo keek ik minutenlang naar de foto’s van Hongaarse Joden die tussen de bomen bij de gaskamers van Auschwitz op hun beurt wachtten. Ondanks dat ik wist dat ze enkele uren nadat de foto’s waren genomen zouden worden vergast, voelde ik geen verbazing, medelijden, verdriet of woede. Ik zag bejaarden, vrouwen en kinderen die met de open blik van een kind in de lens van de camera keken.

Zie ook: de bodem van de hel

de bodem van de hel

Blijkbaar ben ik nog niet tot op de bodem van de hel doorgedrongen. Dit besef ik terwijl ik naar de filmbeelden kijk die de geallieerden direct na de bevrijding van de concentratiekampen hebben gemaakt. Wat je ziet is een aaneenschakeling van uitgemergelde lijken en stervenden die met lege ogen naar de bevrijders kijken. Voor het monster in de mens, dat zich boven andere mensen verheven voelt, waren deze slachtoffers geen mensen maar dingen die moesten worden vernietigd. Ik dacht daarbij altijd aan het geweld dat ermee gepaard ging. Wat mij op de bodem van de hel deed belanden was de achteloze routine waarmee het ook vaak gebeurd moet zijn. Aan de schaduw op een foto zag ik hoe SS’er Mengele in Auschwitz met slechts een beweging van zijn duim mensen naar de gaskamers stuurde. In het ‘Auschwitz Album’ zie je om wie het ging, ouderen, vrouwen en kinderen die tussen de bomen bij de crematoria wachtten totdat ze zouden worden vergast.

de grootste gevangenis

Waar staat de grootste gevangenis ter wereld? Is dat Rikers Island in New York met een capaciteit van 10.000 gevangenen? Of moet ik niet naar de officiële capaciteit kijken maar naar het werkelijk aantal gevangenen? Tihar in India met een capaciteit van 6000 gevangenen en een feitelijk aantal van 14000. Of is het beeld dat ik van een gevangenis heb te beperkt en moet ik het breder zien dan een gebouw of gebouwencomplex? Wat te denken van de concentratiekampen in Noord Korea en China waar honderdduizenden dwangarbeid verrichten en worden gemarteld en gehersenspoeld? Of moet ik het nog breder zien? Is het Midden Oosten misschien de grootste gevangenis ter wereld? Vijftig procent van de bevolking leeft er onder het juk van mannelijke familieleden. Maar vinden deze vrouwen dat zelf ook? Stel dat ze dat niet vinden, lijden ze dan misschien aan het stockholmsyndroom? Lijden we eigenlijk allemaal niet aan het stockholmsyndroom? Hebben we ons erbij neergelegd dat we de gevangenen zijn van het leven en is dat de reden waarom we het leven zo liefhebben?

Zie ook: stockholmsyndroom

industriële moord

Het industriële karakter van de vernietigingskampen dringt nu pas echt tot me door. In een industrieel proces worden planmatig grondstoffen aangevoerd om energie te leveren voor het productieproces en worden andere grondstoffen bewerkt tot een product. Hierna worden de producten bij de gebruiker afgeleverd. Wanneer dit proces stagneert hopen de grondstoffen en halffabricaten zich op in de fabrieken en magazijnen. Aangevoerd met goederenwagons werden nazi slachtoffers gebruikt als arbeidskracht in de vernietigingskampen. Vervolgens werden alleen al in Auschwitz tot 4500 slachtoffers per dag vergast en gecremeerd. Wat niet werd verbrand, kleding, haren, gouden kiezen en andere waardevolle zaken werden afgevoerd naar Duitsland waar ze werden gebruikt in de oorlogsindustrie of werden verdeeld onder Duitse consumenten. Toen het vernietigingsproces tegen het einde van de oorlog stagneerde hoopten de lijken zich op in de doodsfabrieken.

reïncarnatie

Een van de dingen die het leven boeiend maken is de mogelijkheid om zelfreflecterend allerlei onderwerpen te onderzoeken. Neem reïncarnatie, het geloof dat je op aarde terugkomt om onverwerkte gebeurtenissen uit een vorig leven te verwerken. Dit zet me aan het denken. Wat zou ik in mijn leven kunnen herleiden naar een vorig leven? Als er één onderwerp is dat daarvoor in aanmerking komt dan zijn het wel de concentratiekampen in de tweede wereldoorlog. Doordat ik me er uitgebreid in heb verdiept is de fascinatie die ik ervoor had langzaam afgenomen. Daarnaast heb ik tot mijn vierentwintigste nachtmerries gehad waarbij ik rennend in een donkere straat op de vlucht was. Dit stopte toen ik me voornam om wanneer ik de droom weer zou hebben mezelf om te draaien en het gevaar in de ogen te zien. Alleen al dit voornemen bleek voldoende om een einde te maken aan de nachtmerrie. Stel dat reïncarnatie werkelijk bestaat dan zou je kunnen zeggen dat ik in een vorig leven slachtoffer ben geweest van vervolging en dat ik deze ervaring in dit leven heb verwerkt.

Zie ook: mission statement

voortdenderende trein

Een van de gruwelijke beelden uit de tweede wereldoorlog zijn de veewagons afgeladen met mannen, vrouwen, opa’s, oma’s, vaders, moeders, kinderen. Wanneer ik me hierin probeer te verdiepen denk ik niet alleen aan de ellende, stank, wanhoop en verdriet in de treinen. Ik denk ook aan de film ‘La vita è bella’ waarin een vader met zijn zoontje in een concentratiekamp belandt en hem met verhaaltjes en spelletjes de ellende probeert te laten vergeten. Ik mag en kan mijn lot niet met dat van de slachtoffers vergelijken maar ik voel me soms ook in een voortdenderende trein zitten waarvan de bestemming ongewis en waarschijnlijk onprettig is. Ik probeer soms ook te ontsnappen aan wat me overkomt door in mijn geval de trein geestelijk en emotioneel te verlaten met schrijven, fietsen of door gewoon even te genieten van iets lekkers, een bakje koffie of een straaltje zon.

Zie ook: mijn lot

Colonne Henneicke

Het bijzondere van het verleden is dat het inzicht geeft in het heden. Dit gebeurde bij mij met de oproep aan Turkse Nederlanders om beledigingen tegen Erdogan te melden bij de Turkse regering. De geschiedenis leert dat je niet alert genoeg kunt reageren op dit soort oproepen. In de tweede wereldoorlog konden de nazi’s hun misdaden begaan omdat ze beschikten over de informatie van duizenden verklikkers. Onder hen waren honderden die zich verrijkten ten koste van hun slachtoffers. Dit gebeurde bijvoorbeeld in Nederland door de Colonne Henneicke, een groep van plus minus 50 nazi-collaborateurs die voor een premie van zeven en een halve gulden per persoon jacht maakten op Joodse onderduikers. In het halve jaar dat deze groep bestond was ze verantwoordelijk voor de deportatie van 8500 Joden naar de vernietigingskampen.