Categoriearchief: ik of wij

Ik of wij? Kies je voor een eigen weg naar verlichting of voor een gezamenlijke weg?

Lees eerst de column: ik of wij

groepsimmuniteit en economie

Bij groepsimmuniteit is een grote groep mensen door een virus besmet en heeft er weerstand tegen opgebouwd. Hierdoor kan het virus zich niet verder verspreiden en verdwijnt. Zolang er geen vaccin is realiseer je groepsimmuniteit door iedereen in lockdown te plaatsen of door het virus zijn gang te laten gaan. In het eerste geval lijdt de economie op korte termijn schade. In het tweede geval sterft een grote groep mensen en groeit de doodsangst bij degenen die dan nog leven. Dit remt de economie op lange termijn doordat consumenten minder durven uit geven. De vraag welke prijs wij in de coronacrisis willen betalen wordt bepaald door onze cultuur. Het leven van een mens weegt daarin zwaarder dan de economische schade door een lockdown. Historisch gezien is dit bijzonder. In de eerste wereldoorlog werden de levens van miljoenen mensen opgeofferd om het virus van het kwaad, de vijand te bestrijden. Toen er na de oorlog een pandemie uitbrak die aan nog eens miljoenen mensen het leven kostte veroorzaakte de angst een wereldwijde economische recessie. Angst als gevolg van het verlies van mensenlevens leidt echter niet altijd tot een recessie. Ook dit blijkt uit de geschiedenis. Na de tweede wereldoorlog schoven de overlevenden hun angst terzijde en richtten zich, met de trots van de overwinnaar en met het schuldgevoel van de verliezer, op de wederopbouw. Onze economie teert nog altijd op hun inzet.

guilty pleasure

Er is een televisie genre dat volledig draait op het gevoel van guilty pleasure. Programma’s waar deelnemers acteren op de grens van wat we sociaal acceptabel vinden. Alhoewel we ervan genieten, voelen we ons ook vaak schuldig omdat we ervan genieten. Er zijn meer momenten waarop we een mix van schuld en genot ervaren. Op een feestje lachen we besmuikt om een foute grap, we hebben seks op een plaats waar we kunnen worden betrapt en genieten van muziek waar we ons volgens anderen voor zouden moeten schamen. Het is de aloude spanning tussen ik en wij. Kies ik voor mezelf of conformeer ik me aan de groep?

Zie ook: reality tv

retraite

Het belangrijkste argument voor de lockdown is voorkomen dat mensen met een zwakke gezondheid besmet raken met het coronavirus. Na de lockdown zullen we hier een hoge prijs voor betalen: een sterk gegroeide staatsschuld, werkloosheid, verminderde welvaart, stress, wachtlijsten in de zorg en een door dit alles kortere levensverwachting. Tezamen met het verlies van vrijheid zijn dit tegenargumenten voor een lockdown. Helaas kan het openbare debat hierover nu niet worden gevoerd. Het zou verzanden in een polariserende en emotionele discussie over vragen als: Kies je voor jezelf of voor elkaar? Weegt de winst van levensjaren die we nu in de zorg realiseren op tegen het verlies van levensjaren in de toekomst door de gevolgen van de lockdown? Ook al kun je het openbare debat niet voeren, je kunt wel proberen deze en andere kritische vragen voor jezelf te beantwoorden. Zie de lockdown als een retraite waarin je jezelf afzondert van de buitenwereld om je te kunnen richten op spiritueel zelfonderzoek.

Zie ook:
lockdown
totale lockdown
componist
Hoe overleven we de coronacrisis?

ik of wij

Is de weg naar verlichting  een individuele weg of een gezamenlijke weg? Ik ontspan me en laat de vraag onbevangen tot me doordringen. Ik of wij is een door de geest geschapen illusie om te kunnen overleven binnen ruimte en tijd. Mijn bewustzijn, dat zich onttrekt aan ruimte en tijd, kent alleen ik en wij. Een keuze voor mezelf is een keuze voor de ander. Mijn weg is onze weg. Dit inzicht verlicht mijn geest.

Zie ook:
ik of jij
medeverantwoordelijk

het kleine voertuig

Ik heb zojuist het boek Naupaka van Lideweij Bosman gelezen. Zij ging voor een spirituele vakantie naar Hawaï terwijl haar man op sterven lag. Uitgeput door het lange ziekbed van haar man, wilde zij tijd voor zichzelf. In het boek onderbouwt ze dit besluit met argumenten als ‘Om elkaar los te laten, moeten we ook werkelijk los zijn van elkaar.’ en ‘We moeten elkaar loslaten om onszelf een langere lijdensweg te besparen.’ Het loslaten waar ze zich op Hawaï aan overgaf leidde tot paranormale ervaringen waarbij ze contact had met natuurgeesten en met de geest van haar inmiddels overleden man. Zij volgt de weg die in het mahayana boeddhisme bekend staat als het kleine voertuig. De monnik die, op zoek naar verlichting, de banden met de wereld verbreekt. Dit in tegenstelling tot het grote voertuig waar iemand besluit om het nirvana, de toestand van volledige verlichting, uit te stellen totdat anderen ook zo ver zijn. Terwijl dit tot me doordringt, besef ik dat zelfs Siddharta Gautama alles moest loslaten voordat hij als Boeddha iets kon betekenen voor anderen.

medeverantwoordelijk

Je bent als mens verantwoordelijk voor de keuzes in je leven. Verantwoordelijk zijn voor iets of iemand betekent dat je een antwoord moet kunnen geven op vragen naar het wat, waarom en hoe van je keuzes. Je bent niet alleen verantwoordelijk voor de keuzes in je eigen leven. Je bent ook medeverantwoordelijk voor de keuzes van anderen. Wat was je invloed op hun keuzes? Waarom heb je je invloed wel of niet aangewend? Handelde je uit persoonlijke frustratie of was je oprecht in de ander geïnteresseerd? Hoe heb je je invloed aangewend? Hoe groot je invloed ook is of was, je bent nooit eindverantwoordelijk voor de keuzes van de ander. Er komt een moment waarop je de verantwoordelijkheid voor de ander los moet laten. Wat dan overblijft zijn je begrip en mededogen wanneer je ziet hoe de ander invulling geeft aan zijn persoonlijke verantwoordelijkheid.

toegepaste spiritualiteit

In de kunst heb je een richting die wordt omschreven als toegepaste kunst. Bijvoorbeeld het beeldhouwwerk dat speciaal is ontworpen voor een bepaald gebouw. Toegepaste kunst is de tegenpool van vrije kunst waarin de kunstenaar onafhankelijk van zijn omgeving de weg volgt waarlangs de creativiteit hem voert. In de spiritualiteit zien we een soortgelijk verschil. Er zijn zoekers die de spirituele beleving zoeken in hun maatschappelijk leven en er zijn zoekers die zich letterlijk of figuurlijk terugtrekken in een klooster. Zelf ben ik iemand die de eerste weg kiest zoals ik destijds ook koos voor de toegepaste kunst. Desondanks besef ik dat mijn weg niet wezenlijk anders is dan die van de kloosterling. Dit blijkt op de momenten dat onze wegen elkaar gelijkvloers kruisen.