Categoriearchief: discriminatie en racisme

Discriminatie en racisme vinden vaak hun oorsprong in het verlangen om bij een groep te horen. Lees eerst de column: discriminatie en racisme. Zie ook de categorie denken in tegenstellingen.

oeroud racisme

Racisme is van alle tijden. Zo is er een wijdverbreide opvatting dat homo sapiens vanaf haar komst in Europa superieur was aan de neanderthaler mens. Dit ondanks onderzoeken waaruit blijkt dat de neanderthaler mens een eigen cultuur had. Ze begroeven bijvoorbeeld hun doden en gaven ze grafgiften mee, ook beschikten ze over werktuigen, wapens, kralen, lijm en touw. Het enige dat je achteraf over het verschil tussen beide rassen kunt zeggen is dat ze een ander uiterlijk hadden en dat de integratie van beide rassen ten gunste van homo sapiens is beslecht. De verschillen waren namelijk niet zo groot dat er geen fysieke vermenging kon plaatsvinden. Twee tot vijf procent van ons DNA stamt af van de neanderthaler mens. De integratie heeft echter niet lang genoeg geduurd en was niet wijdverbreid genoeg om voor een groter aandeel van het neanderthaler DNA in ons DNA te zorgen. Het zou ook kunnen dat er duizenden jaren geleden al sprake was van rassendiscriminatie.

Zie ook: Neanderthalers 2.0

discriminatie en racisme

Discriminatie ‘ongelijke behandeling’ stamt van het Latijnse discriminare ‘scheiden, onderscheiden’. Racisme is de doctrine dat menselijke eigenschappen worden bepaald door ras of afstamming. Een ras is een groep mensen die gekenmerkt wordt door biologische eigenschappen. Rassendiscriminatie is onderscheid maken tussen mensen op grond van ras of afstamming en hen op grond daarvan anders behandelen dan anderen.

Er is iets dat mij irriteert in het discriminatie en racisme debat. Om vast te kunnen stellen wat mij irriteert heb ik eerst de betekenis van de meest gebruikte begrippen vastgesteld. Daarna heb ik mijn irritatie onderzocht. Wat mij irriteert is dat er in de discussie weinig aandacht is voor de vraag waarom we onderscheid maken tussen mensen. Ik kom tot vier belangrijke redenen. We zijn als dier voortdurend alert op alles wat afwijkt van het normale omdat het gevaarlijk zou kunnen zijn. De tweede reden is dat we ons beter willen voelen dan anderen. Dit superioriteitsgevoel creëert een mantel van zekerheid waarin we ons veilig wanen. De derde reden is dat we graag bij een groep willen horen. Om de groepsband te versterken dehumaniseren we andere groepen door ze een etiket op te plakken. De vierde reden is dat zwart-wit denken minder moeite kost en gemakkelijker is dan zelfreflectie en zelfkritiek. Terwijl ik hierbij stil sta denk ik aan de momenten dat ik zelf gediscrimineerd ben. Op de lagere school werd ik buitengesloten omdat ik het zoontje was van de hoofdonderwijzer. Op de middelbare school omdat ik geen atleet was. Nadenkend over hoe er op mij werd gereageerd besef ik dat er veel discriminatie en racisme verborgen zit in scheldwoorden als: rooie, zwartje, dom blondje, schele, nerd, manke, lange, vetzak, stijve hark, flikker, boerenkinkel, doos, hockeytrut, krielkip, mongool, sambalvreter, spleetoog, pukkelbek, schijtluis, snotaap, zenuwlijer.

de mens is van nature goed

We zijn als dier voortdurend alert op gevaar, op alles wat slecht voor ons kan aflopen, op alles wat afwijkt van het normale. Hierdoor verliezen we de ware aard van het normale uit het oog. Het normale is goed. Ook de mens is van nature goed. Dit neemt niet weg dat het goede het soms verliest van de angst voor gevaar. De angst die ons in paniek doet vluchten en anderen onder de voet doet lopen. De angst die het roofdier tot leven wekt dat denkt dat de aanval de beste verdediging is. De angst die onze hebzucht voedt en anderen laat verhongeren. De angst die de tegenstellingen in ons aanwakkert waardoor we anderen discrimineren en onderdrukken. De angst die ons echter ook in elkaars armen drijft en elkaar doet helpen en troosten.

Zie ook:
absurd
kijkersfile

integratie

Ik voel me even sterk verbonden met Brabant, mijn moederland, als met Nederland, mijn vaderland. Deze band kun je vergelijken met de band met mijn ouders. Een band die ik, ondanks dat ze zijn overleden, nog altijd voel. Hoezeer ik ook van hen hield, ik stond niet achter al hun opvattingen en gedrag zoals het claimgedrag van mijn moeder en de strenge opvoeding door mijn vader. Desondanks is mijn integratie in hun wereld geslaagd. Dit komt doordat ik me in hen ben gaan verdiepen. Bijvoorbeeld in de jeugd van mijn vader en in zijn oorlogsverleden. Hij was betrokken bij de strijd op de Grebbeberg. Mijn moeder is van kinds af aan omringd geweest door een groot gezin. Ons vertrek viel haar zwaar. Integratie komt van het Latijnse ‘integrare’ wat aanvullen betekent. Mijn liefde, begrip en kritische opstelling vullen elkaar aan en zorgen niet alleen voor een tijdloze band met mijn ouders maar vormen ook een spiegel waarin de integratie met mezelf en met iets groters dan ikzelf plaats vindt.

Zie ook:
integratieproces
integriteit
familie

historische verantwoordelijkheid

We kunnen door alle beschikbare informatie over de misdaden van onze voorouders niet zeggen ‘ Ich habe es nicht gewusst.’  Het feit dat we deze misdaden kennen en erkennen betekent echter nog niet dat we ook moeten boeten voor wat ze hebben misdaan. We dragen geen schuld voor hun gedrag. We zijn echter wel verantwoordelijk voor wat we door hen hebben geleerd over machtsmisbruik, slavernij, uitbuiting en discriminatie. We zullen er alles aan moeten doen om te voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt. Dat is onze plicht tegenover de slachtoffers en helden die zijn gestorven voor wat wij nu weten.

Zie ook: erfgenaam

racistisch geweld

Ik heb me de laatste dagen verdiept in het gewelddadig optreden van de Amerikaanse politie tegen de zwarte bevolking. De meest gehoorde verklaring is racisme. Dat is me te gemakkelijk. Je zou stil moeten staan bij waar racisme mee begint: je niet kunnen inleven in mensen die er anders uitzien en zich anders gedragen dan jij. Ik heb daar soms ook moeite mee. Dit zou ook bij mij tot racisme kunnen leiden. Ik voorkom dit door zelfreflectie en zelfkritiek. Dit zijn helaas niet de hoogste waarden in de Amerikaanse cultuur en al helemaal niet bij de Amerikaanse politie. Een Amerikaanse politieman heeft altijd gelijk, ga niet met hem in discussie. In een cultuur waar individualiteit en persoonlijke kracht centraal staan wordt zelfkritiek als zwak ervaren. Alleen wanneer zelfkritiek onderdeel wordt van de cultuur en niet als een teken van zwakte wordt gezien komt er een einde aan racistisch geweld.

integratieproces

Mijn leven is één groot integratieproces. Zo herinner ik me hoe ik in mijn jeugd voor het eerst een donkere, niet blanke man, op straat zag lopen. De zondag erop begreep ik, door de bedelpreek die in de kerk werd gehouden, dat het iemand uit Afrika was. Het gevoel van vervreemding dat ik bij deze eerste kennismaking had is in de loop van de jaren verdwenen door mijn omgang met mensen met een andere huidskleur. Een tweede jeugdherinnering waren de ruzies bij de buren waar mijn ouders geheimzinnig over deden. Dit maakte dat ik hun huis extra in de gaten hield. Op een dag zag ik hoe de buurvrouw bij een vreemde man in een bestelbusje stapte, nog één keer naar haar huis keek en voor altijd vertrok. In de loop van de jaren zijn scheidingen deel gaan uitmaken van mijn leven. Ik vind ze niet vreemd meer. Door deze en andere ervaringen heb ik ontdekt dat het vreemde een grens is waar ik overheen kan stappen. Hierdoor ben ik niet alleen steeds beter geïntegreerd in de maatschappij maar ook in het leven zelf.

Zie ook:
integratie
onze harde schijf