Categoriearchief: einde van een tijdperk

Is er na 50 jaar oorlog en 50 jaar vrede een nieuw tijdperk aangebroken? Zie ook categorie geweten.

de val van het westen

Het West-Romeinse Rijk ging ten onder aan verminderde belasting opbrengsten, binnenlandse onlusten en invallen door vijandige volken. Het vertrouwen in de Romeinse overheid brokkelde daardoor af en plaatselijke autocraten werden sterker. Leg dit plaatje naast de ontwikkelingen in Amerika en Europa en je schrikt van de overeenkomsten. Multinationals en superrijken betalen steeds minder belasting. Ook wij hebben te maken met binnenlandse onlusten en druk op de buitengrenzen. Net als in de nadagen van het Romeinse Rijk leveren ook wij ons over aan machtsbeluste autocraten omdat we het vertrouwen kwijt zijn in de politiek, de rechtsstaat en in onze vroegere bondgenoten.

Zie ook:
de geschiedenis herhaalt zich
nood leert bidden

de liberaal democratische rechtsstaat

Het liberalisme kent drie uitgangspunten: individuele vrijheid, scheiding van kerk en staat en economische en technologische vooruitgang. Bij de uitvoering van deze uitgangspunten bepaalt de wil van het volk het beleid van de overheid en beschermen wetten de rechten van het individu. In Amerika en Europa lopen we tegen de grenzen aan van dit staatsbestel. De individuele vrijheid verzandt in hebzucht, het democratisch proces in politieke polarisatie en de natuurlijke hulpbronnen raken uitgeput en vervuild door de vooruitgang. In de daardoor ontstane sociale onrust grijpen autocraten de macht. De rechtsstaat die ons tegen hen zou moeten beschermen is te complex geworden om nog op onze steun te kunnen rekenen. Met de uitdijende wet- en regelgeving is de grens van ons bevattingsvermogen bereikt.

het einde der tijden

We laten ons nog altijd leiden door machtshonger en angst. Onze liefde en ons denken zouden dit moeten compenseren. De liefde leggen we echter in handen van politici en ons denken vertrouwen we toe aan digitale logaritmes. Dit verkleint de rol van het individuele geweten en vergroot de kans dat we de controle over onszelf verliezen. Stel dat dit zo is, om het zwaar aan te zetten dat het einde der tijden is aangebroken, dat we aan deze zwaktes ten onder zullen gaan. Moet ik daar dan treurig om zijn? Nee, de evolutie heeft geleerd dat het leven doorgaat. Misschien niet in de huidige vorm maar dan toch in een nieuwe vorm. De mens is evolutionair niet het hoogst bereikbare. Het leven zoekt steeds naar nieuwe vormen en laat minder levensvatbare vormen los.

Zie ook:
klimaatverandering

Ten onder aan ons succes?
gewetenloze maatschappij

ethisch reveil

Wereldwijd veranderen de opvattingen over moreel verantwoord handelen. Wetten die LHBT’ers beschermden, verdwijnen onder druk van conservatieven en populisten. Dictators verkrachten de vrije meningsuiting en vermoorden degenen die deze proberen te beschermen. Er is een ethisch reveil nodig. We zullen opnieuw vorm moeten geven aan onze morele uitgangspunten. Bijvoorbeeld: Neem de verantwoordelijkheid voor je geestelijk en sociaal welzijn ter hand door middel van zelfreflectie en zelfkritiek. Stel jezelf vragen over wat je denkt, voelt en doet. Vraag door en laat de antwoorden die je vindt los totdat je kennis is vervangen door inzicht. Inzicht in de samenhang van alle aspecten van een onderwerp. Handel op grond van dit inzicht. Zorg voor een omgeving waarin anderen dit recht ook kunnen beoefenen.

Zie ook:
een nieuw religieus bewustzijn
schaamteloos
gewetenloze maatschappij
moraliserend

 

schaamteloos

Wereldwijd lijken politici de schaamte achter zich te laten. Onthielden ze zich tot enkele jaren geleden nog van ongenuanceerde uitspraken en leugens, nu schamen ze zich daar niet meer voor. Met boute uitspraken en leugens pleasen ze de onderbuik van de bevolking. De vraag die we onszelf dienen te stellen is: Waarom keren we hen niet massaal de rug toe? Zijn we zelf zo schaamteloos geworden dat zij zich ook zo durven te gedragen? Of zijn we bang dat zij zich met hun schaamteloos gedrag rechtstreeks tegen ons zullen keren?

Zie ook:
ethisch reveil
moraliserend

the downfall of the fittest

De dinosaurussen stierven uit doordat het klimaat veranderde na een meteorietinslag. Hun omvang bleek een handicap te zijn in de veranderde omstandigheden. Als mens lopen we eenzelfde soort risico. In ons geval lopen we het risico dat we ten onder zullen gaan aan de omvang van de wereldbevolking. De explosieve bevolkingsgroei van de laatste decennia zet de beschikbare ruimte en economische middelen onder druk. Hierdoor ontstaan problemen als economische ongelijkheid en milieuvervuiling. Het risico is groter dat we ten onder zullen gaan aan de explosieve bevolkingsgroei dan aan de gevolgen van een meteorietinslag.

Zie ook: trial and error

 

genetische modificatie

Wereldwijd zijn onderzoekers bezig om het DNA van planten, dieren en mensen te veranderen. De ontwikkelingen gaan sneller dan ik in 2003 voor mogelijk hield toen de samenstelling van het menselijk DNA in kaart was gebracht. We kunnen steeds beter fouten in het DNA opsporen, wegknippen en vervangen door nieuwe stukjes DNA. Dit roept vragen bij me op als: Zal er door de veranderingen die we in ons DNA aanbrengen een ander soort mens ontstaan die gevoelsmatig op een andere manier is verbonden met de wereld en met het universum dan wij? Of zal er geen verschil zijn? Waarom zou er trouwens een verschil moeten zijn? Is er nu feitelijk ook al geen verschil tussen mij en alles wat leeft?