Categoriearchief: genot en begeerte

Genot en begeerte, twee belangrijke fysieke drijfveren. Ze zorgen er niet alleen voor dat we ons voortplanten maar we sublimeren ze ook zoals in de wijsbegeerte ‘de begeerte naar wijsheid’. Zie ook de hoofdcategorie drijfveer.

emotioneel zelfonderzoek

Veel van onze gedachten komen voort uit emoties. Gedachten en emoties houden elkaar vervolgens in stand en versterken elkaar. Om dit proces te doorbreken dien je niet alleen je gedachten vragenderwijs te doorgronden maar dien je ook de onderliggende emoties te herkennen en erkennen.

Bij een gevaar of onbekende gebeurtenis/situatie reageert je lichaam met angst. Dit roept een van de volgende drie emoties op: vechten (boosheid, woede, agressie), vluchten (verstarren, wegrennen, walging, verdriet) en verbinden (liefde, vertrouwen, schaamte, spijt, berouw). De derde emotie ‘verbinden’ helpt je niet alleen om bij acuut gevaar de steun van anderen te krijgen maar vergroot ook je overlevingskansen op lange termijn (voortplanting).

Naast angst en de daaraan gekoppelde emoties kent de mens nog twee andere basis emoties. De eerste is nieuwsgierigheid (hoop, verbazing, verwondering). Ze helpt je om de wereld te verkennen en nieuwe overlevingskansen te ontdekken. De tweede emotie is genot (vreugde, euforie). Zij beloont positieve interacties met de omgeving en motiveert je om verder te gaan.

Herken welke emotie achter een gedachte schuil gaat en richt je aandacht niet-reactief op de plaats in je lichaam waar je deze emotie voelt. Bijvoorbeeld in je buik, borst, armen, benen of gezicht. Voel het fysieke effect van de emotie: benauwdheid, druk, steken, trillingen, huilen enz. Houd je aandacht hier niet-reactief op gericht en blijf rustig ademhalen totdat het gevoel wegebt. Meestal heb je aan enkele minuten genoeg. Soms moet je dit in de loop van de tijd herhalen.

genieten met een zwart randje

Ik vind het soms moeilijk om voluit van iets te genieten. Aan ieder genieten lijkt een zwart randje te zitten. Wanneer ik geniet van een warme zonnige dag denk ik aan het smelten van de permafrost in het noordpoolgebied. Goede politici doen me denken aan politieke onbenullen en dictators. Medische successen doen me denken aan ongrijpbare ziekteverwekkers. Nu weet ik ook wel dat ik dit soort gedachten moet loslaten om voluit te kunnen genieten van het hier en nu maar is dat niet naïef en dom? Door niet over de donkere kanten van het leven na te denken bedenk ik er ook geen oplossingen voor en stimuleer ik anderen niet om oplossingen te bedenken.

Zie ook:
geniet zolang het nog kan
Titanic

de hoop op meer

Waarom probeer ik nog steeds de betekenis van het leven bloot te leggen? Waarom ga ik hiermee door terwijl anderen opgeven? Waarom laat ik niet los en geniet van het comfort dat het leven me te bieden heeft en ga me te buiten aan genot zolang het nog kan? Heeft het leven een verborgen betekenis die als een geheime schat mijn aandacht gevangenhoudt door kleine stukjes van zichzelf prijs te geven? Of dringt de volle betekenis van het kleine niet tot me door omdat ik nog altijd hoop op groter en meer?

Zie ook:
groot groter grootst
meer maakt niet beter
geen optelsom
jaloers
reflecteren

guilty pleasure

Er is een televisie genre dat volledig draait op het gevoel van guilty pleasure. Programma’s waar deelnemers acteren op de grens van wat we sociaal acceptabel vinden. Alhoewel we ervan genieten, voelen we ons ook vaak schuldig omdat we ervan genieten. Er zijn meer momenten waarop we een mix van schuld en genot ervaren. Op een feestje lachen we besmuikt om een foute grap, we hebben seks op een plaats waar we kunnen worden betrapt en genieten van muziek waar we ons volgens anderen voor zouden moeten schamen. Het is de aloude spanning tussen ik en wij. Kies ik voor mezelf of conformeer ik me aan de groep?

Zie ook: reality tv

zelfzucht

Ik ben als kind seksueel misbruikt. De eerste keer ging dit gepaard met omkoping en met de onuitgesproken dreiging van geweld. De tweede keer gebeurde het onder het mom van persoonlijke aandacht. Het misbruik belastte mij met geheimen, schuldgevoelens, angst, bedrog en twijfel aan mijn seksuele geaardheid. Gevoelens waar ik niets mee kon en die ik verdrong. Pas veel later heb ik ze verwerkt en ben ik gaan begrijpen wat me was overkomen. Sinds kort begrijp ik ook de daders beter. Hun zelfzucht, de egoïstische begeerte die hen ertoe bracht mij te manipuleren. Ik ben hen beter gaan begrijpen omdat ik de verschillende vormen van zelfzucht beter ben gaan herkennen, zoals je zin doordrijven door je stem te verheffen, te zeuren en te drammen of door poeslief te doen.

Zie ook:
zekerheid
het gezeik zat
lang leve de psychopaat

Wat is liefde?

Is liefde de verzamelterm voor de hormonen waarmee we onszelf aan iets of iemand hechten? Of dien ik de vraag ‘Wat is liefde?‘ taalkundig te beschouwen? Is liefde slechts het zelfstandig naamwoord van het bijvoeglijke naamwoord lief? Maar wat is dan de betekenis van lief zoals in lief gezicht? Etymologisch is het woord lief verbonden met het gotische liufs, begeerlijk, en met het Latijnse libido, begeerte. In de taalkundige analyse speelt het werkwoord begeren blijkbaar een belangrijke rol. Wanneer ik me hierop concentreer stel ik vast dat liefde zowel statisch is, een zelfstandig naamwoord, als dynamisch, verbonden met het werkwoord begeren. Deze twee invalshoeken zijn misschien wel de reden waarom de liefde ons zo boeit. Liefde overlapt en verbindt de grootst mogelijke tegenstellingen met elkaar: stilstand en beweging, dood en leven.

Zie ook:
tot de dood ons scheidt
begeerte
statisch en dynamisch

filosofie of wijsbegeerte

We gebruiken de begrippen filosofie en wijsbegeerte naast elkaar alsof ze hetzelfde zijn. Maar zijn ze wel hetzelfde? Filosofie betekent letterlijk vriend van de wijsheid, wijsbegeerte betekent begeerte naar wijsheid. Anders gezegd: De wijsgeer reikt begerig naar de wijsheid en de filosoof is er in vriendschap mee verbonden. Wanneer ik dit tot me door laat dringen en mijn aandacht richt op de vragen die zowel de filosoof als de wijsgeer stelt, dan kom ik tot de volgende uitspraak: De kunst van denken is het hartstochtelijk verlangen naar de wijsheid die in je vragen verborgen ligt.

Zie ook:
begeerte
wijsheid komt met de jaren