Categoriearchief: neurobiologie

Wat is wetenschap toch mooi, vooral wanneer het over de hersenen gaat, de woonplaats van onze geest.

de bron van mijn kracht

Waar ligt toch de bron van mijn kracht? Ontspringt ze in mijn reptielenbrein dat mij met het genotshormoon dopamine verleidt om te overleven, mijn grenzen te verleggen? Of ligt ze in mijn zoogdierenbrein dat mij met het knuffelhormoon oxytocine verleidt om mezelf aan anderen te hechten, mijn leven met hen te delen? Of ligt de bron in mijn rationele brein waar ik met mijn vrije wil de krachten van het reptielenbrein en zoogdierenbrein samensmeedt tot een nieuwe kracht? Of ben ik via mijn brein aangesloten op een kosmische energie die mijn brein gebruikt om zichzelf te manifesteren?

oorsprong van ons bewustzijn

Volgens hersenwetenschappers ontstaat een bijna doodervaring doordat specifieke gebieden in de hersenen worden geprikkeld. Zelfs spirituele gevoelens zouden het product zijn van de hersenen. Voor ons bewustzijn heeft de wetenschap nog geen plaats in de hersenen vastgesteld. Ons bewustzijn, het besef ‘Ik weet dat ik ben.’ heeft twee mogelijke oorzaken. Of het is een product van de hersenen of het is een onafhankelijke scheppingskracht die het filter van de hersenen gebruikt om zich te manifesteren. De vraag naar de oorsprong van ons bewustzijn is een kip of ei vraag: Wat was er eerder de hersenen of het bewustzijn?

Zie ook:
morele pijler
kip of ei?

 

neurologisch geluk

Er zijn drie neurotransmitters die belangrijk zijn voor een genotservaring. Wanneer ik me beperk tot de belangrijkste functies dan is dopamine het molecuul dat je ertoe aanzet om iets te bereiken. Serotonine geeft rust, zelfvertrouwen en een lichte euforie. Adrenaline levert de fysieke kracht. Deze drie neurotransmitters maken het mogelijk om te genieten van je werkzaamheden. Genot is echter nog geen geluk. Geluk wordt ook bepaald door de mate waarin je vrede en liefde ervaart. Hiervoor heb je endorfines nodig, opiaatachtige hormonen. Om de liefde in een breder verband te ervaren heb je bovendien oxytocine nodig, het knuffelhormoon. Dit hormoon zorgt ervoor dat je jezelf verbonden voelt met anderen. Wil je het hoogst mogelijke neurologisch geluk ervaren dan zullen al deze hormonen en neurotransmitters op elkaar afgestemd moeten zijn in een gezonde mix van activiteiten behorende bij de afzonderlijke functies. Wil je zielsgelukkig zijn dan zul je dit neurologisch geluk niet-reactief moeten leren observeren en loslaten.

Zie ook:
zielsgelukkig
vlooien

 

de god spot

Neurowetenschappers zijn al een aantal jaar op zoek naar een gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor de spirituele ervaring: de god spot. Aanvankelijk werd gedacht dat dit gebied in de pariëtale kwab lag. Het hersengebied dat belangrijk is voor het integreren van zintuiglijke informatie. Er blijken echter meerdere gebieden in aanmerking te komen zoals de prefrontale cortex. De belangrijkste functie van dit hersengebied is het plannen en controleren van gedrag. Uit onderzoek blijkt dat oorlogsveteranen, bij wie een van deze twee gebieden is beschadigd, vaker een spirituele ervaring hebben. De combinatie van verminderde functionaliteit van deze hersengebieden en een spirituele ervaring komt overeen met wat mystici en spirituele leiders zeggen: dat je de regulerende, controlerende en remmende werking van de hersenen moet loslaten om verlicht te kunnen raken.

 

insha’allah

Een van de kenmerken van een spirituele ervaring is het inzicht dat alles met elkaar is verbonden, goed en kwaad, mooi en lelijk. Dit is rationeel niet te bevatten. Religies verklaren het daarom met de stelling dat alleen god het begrijpt en dat hij op grond daarvan weet wat er moet gebeuren. ‘’Zo god het wil, ‘insha’allah’. In het verlichte westerse denken hebben we deze goddelijke wilsbeschikking losgelaten en gaan we er vanuit dat de mens zelf met de rede verklaringen kan bedenken en met de vrije wil kan beslissen wat er moet gebeuren. Dit roept de volgende vraag bij me op: Wat is voor mij de relatie tussen de rede, de vrije wil en de spirituele ervaring? Om een antwoord te kunnen geven op deze vraag sta ik stil bij de wijze waarop ik de rede in mijn leven toepas bij mijn spirituele ervaringen. Dit levert het volgende inzicht op: Wanneer ik vragenderwijs en zelfreflecterend ben doorgedrongen tot de kern van een onderwerp en van de gevoelens die ermee verbonden zijn krijg ik inzichten die de reikwijdte van mijn denken overstijgen. De beslissingen die volgen blijken vervolgens geen keuzes te zijn maar vanzelfsprekendheden.

 

De vrije wil bestaat!

Volgens neurowetenschappers leiden onbewuste processen in de hersenen tot beslissingen die pas later tot je bewustzijn doordringen. Zij gaan er van uit dat je geen invloed kunt uitoefenen op dit onbewuste proces en dat er dan ook geen vrije wil bestaat. Niets is minder waar. De hersenen zijn meer dan een orgaan met voorgeprogrammeerde mogelijkheden en beperkingen. Het besluitvormingsproces in je hersenen wordt ook gestuurd door je bewuste gedachten. Niet de oppervlakkige gedachten waarvan je in het dagelijks leven gebruik maakt om onbewust genomen beslissingen achteraf te onderbouwen. Je beïnvloedt de besluitvorming in je hersenen door de gedachten en gevoelens die aan de basis liggen van een beslissing te analyseren en te observeren. De kwaliteiten die je daarvoor dient in te zetten zijn: discipline, doorzettingsvermogen en daadkracht. Dit alles tezamen vormt de vrije wil.

 

dopamine oppeppers

De neurotransmitter dopamine is niet alleen belangrijk voor je motoriek, ze helpt je ook om gedreven en doelgericht bezig te zijn. Bovendien wekt ze positieve gevoelens op waarmee overlevingsgedrag als eten en seks worden beloond. Afhankelijk van de hoeveelheid dopamine waarover je beschikt kun je jezelf ook een dopamine kick geven. Bijvoorbeeld door je te ‘verlekkeren’ aan eten dat op tafel staat of door seksuele afbeeldingen te bekijken. Dopamine is verweven met je hele denken, voelen en doen. Hierdoor beschik je over een breed scala aan oppeppers. Bijvoorbeeld: Je bent gedreven en doelgericht aan het werk en je stopt omdat je moe bent. Om de dopamine kick vast te houden ga je in plaats van te rusten iets lekkers eten of drinken. Een ander voorbeeld waarin je door te bewegen, doelen te stellen en te visualiseren jezelf een dopamine oppepper geeft: Voordat je een presentatie moet houden loop je te ijsberen. Je visualiseert het doel dat je wilt bereiken. Vlak voordat je het podium opgaat maak je je geest leeg en zeg je tegen jezelf: ‘Oké, aan de slag!’ Om tijdens de presentatie de dopamine kick in stand te houden kijk je naar de mensen in het publiek die je vriendelijk gezind zijn. Wanneer je deze voorgaande stappen vaak genoeg hebt gezet dan komt er een moment dat je zonder noemenswaardige voorbereiding de dopamineknop zelfs in één keer kunt omzetten.

Zie ook: dopamine verslaving