Categoriearchief: kunst en wetenschap

Columns over kunst, denken, filosofie en neurobiologie.

het enige dat ik weet ..

Ondanks al mijn vragen en antwoorden weet ik niet wat de oerknal in beweging heeft gezet of hoe vervolgens helium en waterstof zijn ontstaan en hoe daarin complexe en levende verbindingen ontstonden die zichzelf konden voortplanten. Stel dat het ontstaan van de eerste gassen toeval was. Hoe kan toeval dan tot zo’n samenhangend geheel als het menselijk lichaam hebben geleid? Ook verbaas ik me nog altijd over de cyclus van leven en dood en over de betrekkelijkheid van het mooie en goede in de wereld. Terwijl ik dit schrijf besef ik: Het enige dat ik weet is dat ik niets weet.

Zie ook:
‘Het enige dat ik weet is dat ik niets weet.’
Is god een algoritme?
oerkracht
toeval of niet

 

van mij

Alles wat ik diep van binnen beleef is van mij. Wanneer ik wandelend of fietsend opga in wat ik zie dan hoef ik dat niet ook nog eens te bezitten. Het is een deel van mij in wat ik beleef. Deze ervaring heeft me geleerd om ook op andere momenten de drang los te laten om het mooie wat ik zie te willen bezitten. Het mooie schilderij dat ik in een museum zie hoef ik niet te bezitten omdat het een deel is van mij zodra het mij diep van binnen raakt.

 

schrijfkunst

Schilders hebben diverse motieven waarom ze schilderen. Voor de een is schilderen een decoratieve vorm van binnenhuisarchitectuur. Voor een ander is het een zoektocht naar beelden en gevoelens die uitdrukking geven aan de buitenwereld of aan de persoonlijke binnenwereld. Voor weer een ander is het een zoektocht naar de essentie van het schilderen zelf, van vorm, compositie, kleur enz. Dit overwegende vraag ik me af wat mij motiveert om te schrijven. Ik ben geen decoratief schrijver die over koetjes en kalfjes schrijft. Ook ben ik geen woordkunstenaar die je de diepgang van de taal laat ervaren zoals sommige dichters dat kunnen. Daarnaast is mijn drang om vorm te geven aan wat ik politiek en maatschappelijk ervaar eerder een noodzakelijk kwaad dan een behoefte. Het liefst schrijf ik over wat ik ervaar wanneer ik aan het einde van mijn Latijn ben gekomen, wanneer ik de grens van mijn denken en voelen ben gepasseerd.

Zie ook:
godentaal
wat zou ik toch graag
als woorden konden spreken

 

in liefde verweven

Het mooie van oudere echtparen vind ik dat ze soms zo verweven zijn geraakt met elkaar. Ze zijn zich in de loop van de tijd bewust geworden van hun individuele waarde en van de gemeenschappelijke draden in het kleed van hun liefde. Deze liefde is als de portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit, die in 1634 door Rembrandt zijn vereeuwigd. Twee zelfstandige mensen, twee afzonderlijke schilderijen, onderling met elkaar verbonden door kunstig geschilderd kantwerk.

 

kunstzinnig

Wat is de zin van kunst? Betekent kunst alleen iets voor zichzelf of betekent het ook iets voor de wereld? Voor mij is de zin van kunst het creëren en uitdiepen van een persoonlijke taal. Deze past het best bij mij wanneer ze me midden in het hier en nu plaatst waar alles kan en niets moet en waar ik me verbonden voel met de creativiteit van het leven. Een leven dat zich niet beperkt tot mijn persoonlijke ruimte maar zich uitstrekt naar de wereld waarin ik leef.

 

neurologisch geluk

Er zijn drie neurotransmitters die belangrijk zijn voor een genotservaring. Wanneer ik me beperk tot de belangrijkste functies dan is dopamine het molecuul dat je ertoe aanzet om iets te bereiken. Serotonine geeft rust, zelfvertrouwen en een lichte euforie. Adrenaline levert de fysieke energie. Deze drie neurotransmitters maken het mogelijk om te genieten van je werkzaamheden. Genot is echter nog geen geluk. Geluk wordt ook bepaald door de mate waarin je vrede en liefde ervaart. Hiervoor heb je endorfines nodig, opiaatachtige hormonen. Om de liefde in een breder verband te ervaren heb je bovendien oxytocine nodig, het knuffelhormoon. Dit hormoon zorgt ervoor dat je jezelf verbonden voelt met anderen. Wil je het hoogst mogelijke neurologisch geluk ervaren dan zullen al deze hormonen en neurotransmitters op elkaar afgestemd moeten zijn in een gezonde mix van activiteiten behorende bij de afzonderlijke functies. Wil je zielsgelukkig zijn dan zul je dit neurologisch geluk niet-reactief moeten leren observeren en loslaten.

Zie ook: zielsgelukkig

 

de god spot

Neurowetenschappers zijn al een aantal jaar op zoek naar een gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor de spirituele ervaring: de god spot. Aanvankelijk werd gedacht dat dit gebied in de pariëtale kwab lag. Het hersengebied dat belangrijk is voor het integreren van zintuiglijke informatie. Er blijken echter meerdere gebieden in aanmerking te komen zoals de prefrontale cortex. De belangrijkste functie van dit hersengebied is het plannen en controleren van gedrag. Uit onderzoek blijkt dat oorlogsveteranen, bij wie een van deze twee gebieden is beschadigd, vaker een spirituele ervaring hebben. De combinatie van verminderde functionaliteit van deze hersengebieden en een spirituele ervaring komt overeen met wat mystici en spirituele leiders zeggen: dat je de regulerende, controlerende en remmende werking van de hersenen moet loslaten om verlicht te kunnen raken.