Categorie: kennis en kunst

Kennis en kunst zijn twee belangrijke culturele graadmeters. Soms leiden ze naar een spirituele beleving en soms zijn ze het resultaat ervan.

Zie ook de categorieën cultuur en beschaving.

bewustzijn en besef

Ik merk dat ik de begrippen bewustzijn en besef vaak naast elkaar gebruik maar hebben ze wel dezelfde betekenis? Teruggrijpend op de etymologie kom ik tot de volgende betekenis van het woord bewustzijn ‘ik weet dat ik ben’. Het woord beseffen ‘begrijpen met het gevoel in plaats van met het verstand’ is waarschijnlijk verwant aan het Latijnse sapere ‘smaken, proeven, gevoelen, ondervinden, in zich waarnemen’. Een voorbeeld: De mens is niet het enige dier dat over intelligentie en emoties beschikt. Meerdere dieren hebben het, van olifanten tot bijen. Ik ben me hiervan ‘bewust’ geworden door gedragsbiologen als Frans de Waal en Lars Chittka. Gepassioneerde onderzoekers die met wetenschappelijke feiten onze kennis, ons weten, hebben versterkt. Ik ben het gaan ‘beseffen’ door mensen als Jane Goodall en Anna Breytenbach. Gevoelsmatig betrokken personen die met geduld, respect en tederheid laten zien hoe we als mens contact kunnen leggen met dieren.

Zie ook:
Wat blijft er van mij over?
meer dan ..
apenrots
de arrogante mens
primitief
teleurgesteld in de mens

scheppen

Het woord scheppen heeft een dubbele betekenis ‘opdiepen, putten’ en ‘creëren’. Je schept klei uit de grond en creëert er iets moois mee. Terwijl ik dit schrijf denk ik aan de uitdrukking in het boek genesis ‘stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren’. Deze uitdrukking waarschuwt je dat het leven na de dood belangrijker is dan het aardse bestaan. Met andere woorden: Leef goed, dan heb je na je dood recht op een plaats in het paradijs. Je hoeft echter niet te wachten op het paradijs. Door kracht te putten uit de bron van de schepping en er iets moois van te maken, iets goeds mee te doen, wordt het leven zelf een paradijs. Wanneer vervolgens na je dood blijkt dat je ook iets hebt toegevoegd aan de universele schoonheid van de schepping dan is dat mooi meegenomen.

Zie ook:
kleien
in den beginne
de schepping

menselijke waardigheid

Wat we onder grensoverschrijdend gedrag verstaan is afhankelijk van de context van het grensoverschrijdende gedrag en van de persoonlijkheid en de persoonlijke keuzes van daders en slachtoffers. Het is daarnaast de aard van de schepping dat het haar grenzen opzoekt en probeert te overschrijden. Dit alles maakt het moeilijk om een algemeen beginsel vast te stellen waarmee je kunt bepalen óf en in welke mate er sprake is van grensoverschrijdend gedrag.

Gelovigen denken dat het beginsel in heilige boeken is te vinden. Niet-gelovigen denken het te vinden in het humanistisch beginsel van menselijke waardigheid. Vanaf de tweede wereldoorlog passen ze dit toe in internationale verdragen over bijvoorbeeld de rechten van de mens. Ze gaan er vanuit dat het voor iedereen dezelfde betekenis heeft. Dat iedereen dezelfde waarde hecht aan bijvoorbeeld autonomie, privacy, persoonlijke groei, spirituele ontwikkeling, vrijheid van meningsuiting en fysieke onschendbaarheid. Dit is niet zo. Je hoeft maar naar de sharia te kijken om te beseffen hoe verschillend hierover wordt gedacht.

Menselijke waardigheid is niet in een enkel woord of begrip te vatten, ook niet in een eenduidig te definiëren juridische rechtsregel. Het is een spiritueel concept dat niet een op een kan worden omgezet in waarden, normen en wetten. Toch moeten we daar wel naar blijven streven. Niet omdat de scheppingskracht ons dwingt om regelmatig sociale regels te herijken en herzien, maar omdat het in het kader van menselijke waardigheid ieders democratische verantwoordelijkheid is.

Ter afsluiting een zelfkritische vraag: Zijn activiteiten waarbij je individueel en/of gezamenlijk de grenzen van het kunnen opzoekt menswaardig of mensonwaardig gelet op het risico van fysieke, mentale en emotionele schade?

Zie ook:
grensoverschrijdend gedrag
mindfucker
ontmenselijking
dualisme
misbruik van het recht

droomwereld

Ik genoot zojuist nog even na van de droom waarmee ik wakker werd. Het was geen droom waarin ik onverwerkte zaken moest opruimen. Ik kon me geestelijk vrij bewegen en voelde me gevoed en gesteund door de diepe inzichten die ik in mijn leven heb gekend. Stel dat het leven na de dood verder gaat, zal ik me dan ook gevoed en gesteund weten door deze inzichten? Is dit de reden dat ik leef? Dat ik leer om te gaan met de werkelijkheid door me erin te verdiepen zodat ik vanuit het diepste weten nieuwe werkelijkheden kan creëren en ervaren? Werkelijkheden die, net als mijn droom, werelden zijn waarin de scheppingskracht zich manifesteert?

Zie ook:
stille getuige
reïncarnatie
karma
resetknop

beleving beschouwing betekenis

Het taalverwerkingsproces in onze hersenen begint bij de klank van letters en loopt via woorden en zinnen naar de betekenis van wat wordt verteld. Met dit proces voorspellen we wat in een gesprek de meest waarschijnlijke stap van een gesprekspartner zal zijn en maken we iemands zinnen af wanneer deze traag formuleert. Mijn schrijfproces kent drie soortgelijke stappen waarna er soms een vierde stap volgt. Ik beleef iets, beschouw de beleving totdat er woorden en zinnen ontstaan die mij de betekenis laten zien. Vervolgens laat ik alles los en wacht in stilte totdat ik het concept achter de beleving zie. Dit concept is meer dan de beleving waarmee het proces begon en meer dan de betekenis waarmee het eindigde. Het is de beleving van een samenhangend geheel van betekenissen.

Zie ook: betekenis concept

twee gezichten

Veel kunstenaars hebben twee gezichten. Wat ze in hun kunst laten zien en wat ze in hun persoonlijk leven laten zien. Neem Vincent van Gogh. Zijn schilderijen tonen je de heldere zonnige kant van zijn ziel. Zijn persoonlijk leven toont je zijn donkere emotioneel instabiele kant. We hebben allemaal twee gezichten. Misschien niet zo extreem als van Gogh, maar toch.. Hoeveel mensen hebben niet momenten van helder bewustzijn terwijl de buitenwereld slechts de oppervlakkigheid van hun dagelijks leven ziet?

Zie ook:
twee levens
profeet in eigen land
mijn columns en ik

ronddolen

Welk beeld past beter bij het leven dan dat van een doolhof? Een doolhof waar je op zoek gaat naar de uitgang, naar de zin van het leven. Echter iedere keer dat je hem denkt te hebben gevonden blijk je een doodlopende weg te zijn ingelopen. Je blijft ronddolen totdat je ontdekt dat er geen uitgang is. Dat de zin van het leven verborgen ligt in de rust en stilte op het moment dat je tot bezinning komt.

Zie ook:
dwalen
ik wil verwarring zaaien
ik zou een boek kunnen schrijven
Bardo