Categoriearchief: denken in tegenstellingen

We denken in tegenstellingen. Het is de kunst om boven deze tegenstellingen uit te stijgen. In deze subcategorie vind je columns waarin een aantal tegenstellingen worden benoemd. Hoe je met deze tegenstellingen omgaat lees je niet alleen hier maar ook in diverse andere categorieën.

apocalyps

Een apocalyps was in het oude testament een goddelijke openbaring aan een profeet. De zwaarbeladen betekenis die we er tegenwoordig aan geven komt voort uit de Openbaring van Johannes. In dit laatste boek van het nieuwe testament beschrijft Johannes het einde der tijden waarin god de goede mens beloont en de slechte mens bestraft. Het boek is ontstaan in een tijd waarin christenen werden vervolgd. Dit heeft ongetwijfeld bij de een kwaad bloed gezet en bij een ander tot wanhoop geleid. In plaats van deze gevoelens te herkennen en erkennen projecteerde Johannes ze op een zwart-wit beeld van het goddelijke. Wanneer hij in plaats daarvan de christelijke visie van mededogen had toegepast dan had het boek niet het karakter van een doemscenario gekregen maar was het de getuigenis geworden van een goddelijke visie die goed en kwaad met elkaar verbindt.

Zie ook:
doemdenker
schuld en boete

levenswiel

Het wiel is een veelgebruikt spiritueel symbool. In een simpele vorm is het de illustratie van de cyclus van vreugde en verdriet. Zolang deze tegenpolen elkaar afwisselen is er lijden omdat je verlangt naar vreugde en je afzet tegen verdriet. Pas wanneer je inzicht krijgt in de natuurlijke afwisseling van vreugde en verdriet en het lijden met mededogen tegemoet treedt, bevrijd je jezelf uit de omwentelingen van het wiel en verplaatst je bewustzijn zich naar de as van het wiel, daar waar de energie zetelt die het levenswiel in beweging houdt.

Zie ook:
Boeddha
cirkel

over de doden niets dan goeds

Ik heb verschillende documentaires gezien over moordenaars. Wat me opvalt is dat over de slachtoffers vaak niets dan goeds wordt verteld. Maar zij zullen toch ook wel op zijn minst irritante karaktertrekken hebben gehad? Waarom worden deze niet genoemd? Willen de documentairemakers de moordenaars extra slecht laten overkomen door het contrast met de ‘goeden’ te versterken? Komen ze tegemoet aan de zwart-wit behoefte van de kijker die een illusie in stand probeert te houden waarin de goeden recht hebben op een plaats in de hemel en de slechteriken gedoemd zijn tot een plaats in de hel?

Zie ook:
grijstinten
troost

het een en het ander

Soms lijkt de mensheid uit twee groepen te bestaan. Een groep met een roze bril voor wie de wereld een plaats is vol lieve mensen dansend op een grasveld bezaaid met madeliefjes onder een stralend blauwe hemel en een groep zwartkijkers voor wie de wereld een plaats is vol ellende, pijn en verdriet. Zelf behoor ik niet bij een van deze twee groepen. Ontspannen en aandachtig probeer ik beide aspecten van het leven in één blik te overzien, stel me niet alleen open voor het mooie maar ook voor het lelijke, dweep niet met het ene en veroordeel niet het andere.

Zie ook: grijstinten

polarisatie

We denken in tegenstellingen als: ja en nee, zwart en wit, goed en kwaad, wij en zij. Hoe nuttig tegenstellingen ook zijn, ze hebben de neiging te polariseren. Voortgedreven door onzekerheid overdrijven we de tegenstellingen tussen onszelf en anderen. Bouwen torens van zekerheid rondom onze standpunten en zetten ons af tegen degenen die onze tegenpool zijn. Het open gebied buiten onze torens, de wereld van nuances, is een moerasgebied dat we zoveel mogelijk vermijden omdat we bang zijn erin te verdwalen en te verdrinken. Zelfs degenen die in het moeras leven en begrip vragen voor de standpunten van onze tegenstanders bestrijden we vanuit de torens.

Zie ook:
drie-eenheid
duivels
het fort

kiezen

Ondanks het feit dat het taalkundig maar een kleine stap is van keuren naar kiezen is het een grote stap voor een mens. Leer je als kind nog spelenderwijs te kiezen door de wereld te proeven met je mond en te beproeven met je handen. Later wordt kiezen moeilijker wanneer je moet leren kiezen tussen tegenstellingen als goed en kwaad, kracht en macht. Nog moeilijker is het om te kiezen voor iets of iemand zonder de ander of het andere te veroordelen.

hopeloze romantici

Veel mensen zijn hopeloze romantici die hopen op een leven vol liefde, gezondheid en geluk. Ze beseffen niet hoe saai zo’n leven is, een leven dat slechts bestaat uit mooi en goed. Zijn het immers niet juist het lelijke en slechte die zorgen voor contrast, voor diepte van het mooie en goede? Het leven is een spel van gezonde en minder gezonde momenten, van liefde en liefdeloosheid, van geluk en lijden. Het accepteren van deze tegenstellingen opent de weg naar een bewustzijn dat iedere hoop op geluk overbodig maakt.

Zie ook:
romantiek
romantische liefde
romantisch verlangen